🇪🇺Rada UE przyjęła dziś - w środku szalejących w wielu państwach protestów społecznych - bardzo ważne zalecenie dotyczące wykluczenia mieszkaniowego i bezdomności! 🇪🇺Punktem wyjścia jest szerokie rozumienie wykluczenia mieszkaniowego. To nie tylko życie na ulicy czy w schronisku, ale też przymusowe zamieszkiwanie w niepewnych lub nieodpowiednich warunkach- zagrożenie eksmisją, przemoc domowa, skrajne przeludnienie czy tymczasowe mieszkanie u znajomych. 🇪🇺Co Rada zaleca państwom członkowskim? 📍Zapobieganie utracie mieszkania: wczesne rozpoznawanie zagrożeń, doradztwo zadłużeniowe, mediacje, pomoc w opłacaniu czynszu, przeciwdziałanie ubóstwu energetycznemu i zabezpieczenia przed eksmisjami, z poszanowaniem praw właściciel 📍Mieszkanie jako punkt wyjścia: rozwój podejścia housing-led, w tym Najpierw Mieszkanie (Housing First). Krótszy pobyt w schroniskach, szybszy dostęp do stabilnego lokalu i indywidualne wsparcie społeczne, zdrowotne oraz zawodowe 📍Ochrona osób szczególnie zagrożonych: odpowiednie warunki mieszkaniowe dla dzieci, wsparcie młodzieży opuszczającej pieczę zastępczą i osób wychodzących ze szpitali, zakładów karnych i placówek opiekuńczych. Także rozwój dostępnych mieszkań dla seniorów i osób z niepełnosprawnościami 📍Więcej mieszkań społecznych i dostępnych cenowo: nowe inwestycje, remonty, adaptacje budynków, wykorzystanie pustostanów i nieruchomości publicznych, w tym gruntów. Rada zaleca również przeznaczanie określonego udziału nowych inwestycji na mieszkania społeczne i dostępne cenowo, stosownie do lokalnych potrzeb 📍Różnorodność modeli mieszkaniowych: wprost wymieniono Społeczne Agencje Najmu (SAN), spółdzielnie mieszkaniowe, organizacje non-profit i limited-profit, community land trusts, a także mieszkalnictwo wspólnotowe i międzypokoleniowe 📍Stabilniejszy rynek najmu: wspieranie najmu długoterminowego, zachęty dla właścicieli oraz możliwość przeciwdziałania ograniczaniu zasobu najmu długoterminowego przez najem krótkoterminowy, gdy jest to uzasadnione 📍Finansowanie i przeciwdziałanie spekulacji: fundusze odnawialne, gwarancje publiczne, finansowanie mieszane, wykorzystanie funduszy UE i zasad pomocy publicznej. Rada wskazuje też instrumenty podatkowe i przejrzystość rynku jako sposoby ograniczania szkodliwej spekulacji 📍Lepsze planowanie inwestycji: powiązanie mieszkań z transportem, usługami i miejscami pracy, usprawnienie procedur inwestycyjnych oraz zabezpieczenia przed wypieraniem mieszkańców wskutek rewitalizacji i modernizacji energetycznej. 📍Łatwiejszy dostęp do pomocy: kompleksowe, skoordynowane usługi, indywidualne plany wsparcia, ograniczanie barier administracyjnych i dyskryminacji. Osobne rozwiązania dla młodzieży i studentów o niskich dochodach. 📍Strategie, dane i odpowiedzialność: krajowe i regionalne strategie z mierzalnymi celami, lepsze dane o ukrytych formach wykluczenia, współpraca samorządów i organizacji społecznych oraz udział osób doświadczających wykluczenia w projektowaniu polityk. Zalecany cykl sprawozdawczy wynosi pięć lat. 1/2

🇵🇹W Portugalii kryzys mieszkaniowy znów wyprowadził tysiące ludzi na ulice. Teraz protestujący rozbijają namioty w centrach miast. 🇵🇹W Lizbonie na powstały obozowiska protestacyjne. W Porto doszło do interwencji policji, które wywołały kolejne demonstracje. 🇵🇹To nie jest nagły wybuch. Wielotysięczne protesty mieszkaniowe odbywały się w Portugalii już w 2023. Obecna mobilizacja jest kolejnym etapem narastającego konfliktu o dostęp do mieszkań. 🇵🇹Skąd tak duże napięcia? - Ceny zakupu mieszkań wzrosły od 2015 o 180% (do końca 2025), wobec 56% w strefie euro- wynika z danych MFW - Portugalia ma niewielki zasób mieszkań społecznych, a wg spisu z 2021 12% mieszkań pozostawało pustych, zaś kolejne 19% wykorzystywano jako drugie domy lub mieszkania wakacyjne. Nie wszystkie mogą jednak szybko trafić na rynek. - W Lizbonie i Porto dodatkową presję na część rynku wywierają turystyka, najem krótkoterminowy i popyt inwestycyjny. Problem pogłębiają ograniczenia podaży oraz rozbieżność między cenami mieszkań a lokalnymi dochodami. 🇵🇹Bezpośrednim tłem protestów jest też rządowy projekt reformy najmu, zatwierdzony przez rząd w lipcu. Zakłada m. in. ułatwienie rozwiązywania umów i przyspieszenie eksmisji. Rząd argumentuje, że większa pewność dla właścicieli zachęci ich do wynajmowania mieszkań. Organizacje lokatorskie obawiają się osłabienia ochrony najemców. 🇵🇹Protestujący domagają się większej stabilności najmu, rozwoju mieszkań publicznych i wykorzystania pustych budynków państwowych. Równolegle odbywają się demonstracje związkowe dotyczące płac i kosztów życia. 💡Portugalia, podobnie jak Hiszpania, pokazuje, że kryzysu mieszkaniowego nie da się sprowadzić do liczby budowanych mieszkań. Liczy się również to, ile istniejących lokali rzeczywiście służy stałemu zamieszkaniu, jak dostępny jest najem i czy gospodarstwa domowe mogą ponosić jego koszty. 💡Miasto może przyciągać inwestycje, rozwijać turystykę i zwiększać wartość nieruchomości, a jednocześnie stawać się coraz mniej dostępne dla swoich mieszkańców... I właśnie o tę sprzeczność toczy się dziś spór w Portugalii.