Raşe Pütün

Güvenliğini başkalarının yok oluşuna bağlayan bir devlet, korkuyu iktidarın dayanağına, şiddeti güvenlik politikasına dönüştürerek soykırımın yolunu açar.

Sn İhsan Deniz ,PKK’nin silahlı mücadeleyi sürdürdüğü yıllarda, Kürt meselesinin diplomasi ve siyaset yoluyla çözülmesini savunuyor, çözümün ise federasyondan geçtiğini söylüyordunuz. Bugün silahlı mücadelenin sona erdirilmesi ve meselenin siyasal zemine taşınması gündemdeyken, demokratik hakların tanınmasında bile böylesine büyük güçlükler yaşanırken, federasyonu hangi siyasal iradeyle ve toplumsal mutabakatla kurmayı düşünüyordunuz? Barış, yalnızca birbirini anlayanlar arasında yapılmaz. Barışın temel siyasal muhatabı, çatışmanın yaşandığı ülkenin devlet iktidarı ve karar alma iradesidir. Zaten barışın anlamı, karşı karşıya olduğunuz güçle müzakere ederek çözümün koşullarını oluşturmaktır. Devletin mevcut siyasal karakterini gerekçe göstererek müzakereyi reddetmek, çözümün önündeki gerçek engelleri ortadan kaldırmaz. Kendinizi Kürt kimliğinin daha sahici temsilcisi olarak konumlandırmanız, yıllarca ağır bedeller ödemiş insanların iradesi üzerinde size ayrıcalıklı bir söz hakkı vermez. Üstenci ve elitist bir dille konuşurken, binlerce insan hayatını kaybettiğinde, çocuklar toprağa verildiğinde Türkiye siyasetine ne kadar güçlü biçimde “Durun, artık çocuklarımız ölmesin” dediniz? Barışın koşulları, eksikleri ve siyasal güvenceleri elbette tartışılmalıdır. Ancak bu tartışma, ağır bedeller ödemiş insanların deneyimini ve barış arayışını küçümseyerek yürütülemez. Kürtlerin geleceği üzerine söz söylemek başka, Kürtlerin geleceği adına hüküm vermek başkadır. Hiç kimse kendi Kürtlük tarifini bir halkın iradesinin üzerinde konumlandıramaz.

“Tarih, zamanı tüketenleri değil, zamanın hükmünü değiştirenleri hatırlar.”

Böl ve Yönet: Barışın Önündeki En Eski Siyaset ABD’nin Teksas eyaletinden Demokrat siyasetçi James Talarico’nun seçim zaferi konuşmasını dinledim. Özellikle iki nokta dikkatimi çekti: Nefret üzerine kurulan siyasetin toplumu nasıl kutuplaştırdığı ve komşuluk üzerinden geliştirdiği yalın ama derin siyasal anlatı. Konuşmasından bazı cümleleri not aldım: “Komşu sevgisi olmadan Tanrı sevgisi yoktur.” “Nasıl farklı olduğumuza değil, nasıl aynı olduğumuza odaklanmamızı istiyorlar.” “Onlara bakmak yerine birbirimize, sağa ve sola bakmamızı istiyorlar.” “Bu ülkedeki asıl kavga sağa karşı sol değil, yukarıya karşı aşağıdır.” “Bu dünyadaki en eski stratejidir: Böl ve yönet.” “Yukarıdakilere açık bir mesaj: Fethedilemeyeceğiz.” “Birbirimize karşı kışkırtılmaktan yorulduk.” “Birbirimizden nefret etmemizin söylenmesinden yorulduk.” Bu sözleri dinlerken Türkiye’yi, Kürt meselesini ve bugün yeniden konuştuğumuz barış sürecini düşündüm. Bu coğrafyada da yıllardır birbirimize bakmamız istendi. Birbirimizi anlamamız için değil, birbirimizden kuşkulanmamız için. Oysa birbirimize benzemek zorunda değiliz. Birbirimizin varlığını tanımak zorundayız. Talarico’nun böl ve yönet vurgusu tam da burada anlam kazanıyor. Çünkü toplumların birbirine duyduğu korku, yalnızca toplumsal bir duygu değil, aynı zamanda siyasetin kullanabildiği bir sermayedir. Bir halkın dilini, kimliğini, varlığını ve siyasal temsilini güvence altına almadan kurulacak huzur, barıştan çok sessizliğe benzeyebilir. Barışın bir başka sorumluluğu da birbirimizin acılarını tanıyabilmektir. Bu, acıları eşitlemek ya da kendi hakikatimizden vazgeçmek değildir. Hakikatin yalnızca bize ait olmadığını kabul edebilmektir. Bugün Türkiye’deki barış sürecinin en önemli sınavlarından biri de bu. Siyaset, toplumun korkularını yeniden mi üretecek, yoksa korkunun siyasal kazanç sağlamadığı yeni bir toplumsal hukuk mu kuracak? Talarico’nun “Birbirimizden nefret etmemizin söylenmesinden yorulduk” sözü, belki de bu coğrafyanın da yorgunluğunu anlatıyor. Ancak yorgunluk tek başına barışı getirmez. Barış, bu yorgunluğun demokratik bir iradeye ve hukuki güvencelere dönüşebilmesidir. “Fethedilemeyeceğiz” sözünü de bu nedenle yalnızca bir seçim sloganı olarak okumuyorum. Korkuyla, nefretle ve kutuplaştırılarak teslim alınmaya karşı bir toplumsal itiraz olarak görüyorum. Çünkü asıl mesele birbirimize benzemek değil, birbirimize benzemeden birlikte yaşayabilmektir. Ve Talarico’nun konuşmasından geriye benim zihnimde şu soru kalıyor: Yıllardır birbirimizden korkarak yaşadık. Peki, birbirimizden korkmamızdan kimler kazandı? youtube.com/live/cK8wzjBpEoQ…

Nasıl vakur bir duruş bu! Kürsüye hâkimiyeti, konuşurken bütün salona odaklanan gözleri, sözünün arkasında duran sarsılmaz bir vakar… Haklılığın ve samimiyetin insana kazandırdığı duruş belki de tam budur. Birleşmiş Milletler kürsüsüne yakışacak bir temsiliyet. Hayatım boyunca kimsenin elini eteğini öpmedim, kimsenin karşısında el pençe divan durmadım. Aldığım öğreti, insana saygıyı, otorite karşısında eğilmemeyi öğretti. Ama bu bilgeliğin, bu vicdanın, bu adalet duygusunun önünde saygıyla eğilirim. Çünkü insanlığın yüceleceği bir yerin önünde eğileceğim. . 🙏🙏🙏