17 ตุลาคม 2562 ‘ปิยบุตร’ อภิปรายค้าน พ.ร.ก.โอนกำลังพล วันที่ 17 ตุลาคม 2562 ปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการพรรคอนาคตใหม่และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในขณะนั้น ลุกขึ้นอภิปรายคัดค้านการอนุมัติ พระราชกำหนดโอนอัตรากำลังพลและงบประมาณบางส่วนของกองทัพบก กองทัพไทย กระทรวงกลาโหม ไปเป็นของหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ ซึ่งเป็นส่วนราชการในพระองค์ พ.ศ. 2562 โดยตั้งคำถามสำคัญว่า เหตุใดเรื่องดังกล่าวจึงมีความจำเป็นเร่งด่วนจนรัฐบาลต้องออกเป็น พ.ร.ก.แทนที่จะดำเนินการผ่านกระบวนการตราพระราชบัญญัติตามปกติ พ.ร.ก.ฉบับดังกล่าวมีสาระสำคัญคือ การโอนอัตรากำลังพลและงบประมาณบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับ กรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ และกรมทหารราบที่ 11 มหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ จากกองทัพบก กระทรวงกลาโหม ไปเป็นส่วนหนึ่งของหน่วยบัญชาการถวายความปลอดภัยรักษาพระองค์ ซึ่งเป็นส่วนราชการในพระองค์ รัฐบาลของ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ให้เหตุผลว่า การโอนกำลังพลเป็นเรื่องเกี่ยวกับการถวายอารักขา การถวายพระเกียรติ และการรักษาความปลอดภัย ซึ่งจำเป็นต้องมีความพร้อมอย่างต่อเนื่อง และต้องจัดโครงสร้างกำลังพลให้เหมาะสมเพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพและเกิดความปลอดภัยสูงสุด จึงเข้าลักษณะเป็นกรณีฉุกเฉินที่มีความจำเป็นเร่งด่วนอันมิอาจหลีกเลี่ยงได้ อย่างไรก็ตาม ปิยบุตรเห็นต่าง โดยอภิปรายว่าปัญหาสำคัญไม่ได้อยู่เพียงที่เนื้อหาของการโอนกำลังพล แต่คือ การเลือกใช้ ‘พ.ร.ก.’ เป็นเครื่องมือทางกฎหมาย ตามรัฐธรรมนูญปี 2560 มาตรา 172 คณะรัฐมนตรีสามารถตรา พ.ร.ก.ได้ในกรณีที่เกี่ยวกับการรักษาความปลอดภัยของประเทศ ความปลอดภัยสาธารณะ ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ หรือการป้องปัดภัยพิบัติสาธารณะ แต่ต้องเป็นกรณีที่คณะรัฐมนตรีเห็นว่าเป็น ‘กรณีฉุกเฉินที่มีความจำเป็นรีบด่วนอันมิอาจจะหลีกเลี่ยงได้’ ปิยบุตรจึงตั้งคำถามว่า การโอนหน่วยทหารทั้ง 2 หน่วยมีความฉุกเฉินและเร่งด่วนถึงขั้นไม่สามารถใช้กระบวนการออกกฎหมายปกติผ่านรัฐสภาได้จริงหรือไม่ โดยเฉพาะเมื่อรัฐสภากลับมาเปิดทำการแล้ว และพิจารณาร่างกฎหมายได้ตามกระบวนการปกติ อีกประเด็นที่ปิยบุตรตั้งข้อสังเกตอย่างตรงไปตรงมา คือพฤติกรรมการใช้อำนาจของรัฐบาลพลเอกประยุทธ์ หลังสิ้นสุดรัฐบาลคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ปิยบุตรระบุว่า ในช่วงที่พลเอกประยุทธ์เป็นหัวหน้า คสช. เคยมีอำนาจตามรัฐธรรมนูญชั่วคราว มาตรา 44 ซึ่งออกคำสั่งที่มีผลในทางนิติบัญญัติ บริหาร หรือตุลาการได้โดยไม่ต้องผ่านกระบวนการรัฐสภาตามปกติ และตั้งข้อสังเกตว่า เมื่ออำนาจมาตรา 44 สิ้นสุดลง รัฐบาลไม่ควรนำกลไกตามมาตรา 172 มาใช้จนกลายเป็นเครื่องมือทดแทนวิธีการใช้อำนาจในยุค คสช. ปิยบุตรจึงเรียกร้องให้สภาผู้แทนราษฎรทำหน้าที่ตรวจสอบการใช้อำนาจของฝ่ายบริหาร และกล่าวในทำนองว่า ต้องไม่ปล่อยให้พลเอกประยุทธ์กลายเป็น ‘ข้อยกเว้น’ ของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ท้ายที่สุด ปิยบุตรระบุว่า เขาเห็นว่า พ.ร.ก.ฉบับดังกล่าวตราขึ้นโดยไม่เป็นไปตามเงื่อนไขของรัฐธรรมนูญมาตรา 172 และในฐานะ สส.ที่มาจากการเลือกตั้งของประชาชน จึงไม่สามารถลงมติอนุมัติ พ.ร.ก.ฉบับนี้ได้ พรรคอนาคตใหม่จึงมีมติไม่เห็นชอบกับ พ.ร.ก.ดังกล่าว สุดท้าย ที่ประชุมสภาฯ ลงมติเห็นชอบ 376 เสียง ไม่เห็นชอบ 70 เสียง และงดออกเสียง 2 เสียง ทำให้สภาฯ อนุมัติ พ.ร.ก.ดังกล่าว โดย สส.พรรคอนาคตใหม่ลงมติไม่เห็นชอบ เหตุการณ์วันที่ 17 ตุลาคม 2562 เป็นอีกฉากสำคัญทางการเมืองไทย โดยเฉพาะการโหวต ‘ไม่เห็นชอบ’ กับ พ.ร.ก.ในลักษณะดังกล่าว หลายเดือนหลังจากพรรคอนาคตใหม่ถูกศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบพรรคเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2563 ปิยบุตรให้สัมภาษณ์กับ The Momentum ย้อนถึงการอภิปราย พ.ร.ก.โอนกำลังพลฯ ครั้งนั้นว่า เป็นหนึ่งในจุดเปลี่ยนสำคัญของพรรค เมื่อถูกถามตรงๆ ว่า การอภิปรายดังกล่าวนำไปสู่การที่ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยยุบพรรคอนาคตใหม่หรือไม่ ปิยบุตรตอบว่า ไม่มีหลักฐานยืนยัน แต่ในความเชื่อส่วนตัว เขามองว่า การอภิปราย พ.ร.ก.โอนกำลังพลฯ รวมถึงการที่ สส. 70 คนลงมติไม่เห็นชอบ เป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ สส.บางส่วนประเมินว่า การอยู่กับพรรคอนาคตใหม่มีความเสี่ยง และตัดสินใจย้ายออกไปอยู่พรรคอื่น ส่วนคำถามว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นเหตุให้พรรคถูกยุบหรือไม่ ปิยบุตรระบุว่าเป็นเรื่องที่สังคมวิเคราะห์กันได้ และกล่าวต่อว่า ด้วยแนวคิด แนวทาง และนโยบายของพรรคที่ประกาศมาตั้งแต่ก่อตั้ง เขาเชื่อว่า ‘ไม่โดนรอบนี้ก็ต้องโดนอยู่ดี’ ที่สำคัญ เมื่อ The Momentum ถามว่า หากย้อนเวลากลับไปได้ และรู้ว่าการอภิปรายครั้งนั้นอาจทำให้พรรคแตก มีสมาชิกย้ายออก หรือกระทั่งหากสมมติว่าเป็นเหตุให้พรรคถูกยุบ เขายังจะทำหรือไม่ ปิยบุตรตอบว่า “ต้องทำ ต้องทำเหมือนเดิม” เพราะสำหรับเขา นี่คือบทพิสูจน์ว่า เมื่อแนวคิดที่พรรคประกาศไว้ต้องเผชิญกับสถานการณ์จริง พรรคจะยืนยันในหลักการเดิมหรือถอยออกมา “ถ้าคุณถอย เท่ากับว่าคุณก็ไม่มีความใหม่แล้ว คุณก็เหมือนกับการเมืองแบบเดิมทั้งหมด ตรงกันข้าม ถ้าไม่ทำ ผมจะเสียใจกว่านี้เยอะ” ปิยบุตรกล่าวกับ The Momentum ภาพ: AFP #TheMomentum #อนาคตใหม่ #พรกโอนย้ายกำลังพล #ปิยบุตร