Danyar Canda, PhD retweeted
TÜRK DEVLETİ İLE ABDULLAH ÖCALAN ARASINDAKİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
Bu yazının temel tezleri şunlardır:
🔸Türk devleti, Abdullah Öcalan'ın 1999 yılında yakalanmasından itibaren PKK'yi tamamen ortadan kaldırmayı amaçlamadı. Aksine, Öcalan'ın örgüt üzerindeki otoritesini kullanarak PKK'nin siyasi ve askerî kapasitesini kendi iç ve dış politika hedeflerinin hizmetine soktu.
🔸Bu stratejinin nihai amacı yalnızca PKK'nin kontrol edilmesi değildi. Daha kapsamlı hedef, Kürtlerin dört parça Kürdistan'da bağımsız bir siyasi irade geliştirmelerini, ulusal egemenlik ve devlet kurma hedefi etrafında örgütlenmelerini engellemekti.
🔸Bu amaç doğrultusunda Öcalan'ın örgüt üzerindeki otoritesi, Türk devletinin doğrudan yapamayacağı işleri gerçekleştirmesini sağlayan dolaylı bir kontrol mekanizmasına dönüştürüldü.
🔸Dolayısıyla 1999-2025 arasında PKK'nin neden ortadan kaldırılmadığı sorusunun cevabı, devletin bunu başaramamasında değil, örgütün varlığından stratejik olarak yararlanmayı tercih etmesinde aranmalıdır.
Öcalan'ın 1999'da İmralı'da Türk devletine yaptığı tarihsel teklif
Abdullah Öcalan, 1999'da İmralı'da kendisi ile yapılan sohbetler sırasında Türk devletine kapsamlı bir işbirliği teklifinde bulundu. Kendisinin kontrol ettiği milyonlarca insanın siyasi ve örgütsel gücünü Türkiye'nin hizmetine sunabileceğini, bu güçle Türkiye'nin yalnızca Kürt sorununu değil, Ortadoğu ve Kafkasya'daki güç dengelerini de kendi lehine değiştirebileceğini anlattı.
Öcalan'ın teklifinin özü basitti: Devlet kendisine gerekli çalışma imkânlarını sağlayacak, o da örgütsel ve toplumsal etkisini Türkiye'nin bölgesel stratejisinin hizmetine sunacaktı.
Bu teklif, PKK'yi silahsızlandırma veya çatışmayı sona erdirme önerisi de içeriyordu ancak Öcalan esasen devletin doğrudan gerçekleştiremeyeceği ilegal faaliyetleri kendi örgütsel ağı aracılığıyla gerçekleştirebileceğini söylüyordu.
Bu nedenle 1999 yılı, Öcalan’ın PKK aracılığıyla sahip olduğu siyasi ve askerî gücü, Türk devletinin bölgesel stratejik hedefleri doğrultusunda kullanılmak üzere doğrudan devletin kontrolüne verdiği tarih olarak değerlendirilmelidir.
2004-2005 ve 2015: Silahlı mücadele neden sürdürüldü?
Öcalan, 1999 İmralı sohbetlerinde kendisine altı ay verilmesi halinde PKK sorununu çözebileceğini ifade etmişti. Ancak PKK kendisini 2025'te feshetmesine rağmen hala silahlı varlığını sürdürüyor. Neden 6 ayda bitirilecek PKK 2026’e kadar varlığını sürdürüyor: Burada Öcalan’ın kendisinden istenirse bu işi 6 ayda halledeceğini söylemesi önemlidir. Öcalan ne isterseniz onu seve seve yapmaya hazırım havasındadır. Yeter ki yaşamama izin verin.
PKK’nin bitirilmesini istemeyen tarafın kesinlikle Türk devleti olduğu anlaşılıyor. Hasan Atilla Uğur bu sohbetlerde “Söyle bakalım, bizim için ne yapabilirsin, hele bakalım” şeklinde bir tavır sergilerken Abdullah Öcalan ise adeta bir iş mülakatındaymış gibi davranarak, elindeki gücün ne kadar büyük olduğunu ve bu gücü nasıl kullanabileceğini, Türkiye’yi nasıl bir bölge ve dünya gücü haline getirebilecğinini yorulmak bilmeden anlatmaya çalışıyor. Gerçekte Öcalan’dan ne istendiğini ancak daha sonra PKK’nin attığı adımlardan anlıyoruz.
Bilindiği gibi 2004-2005 döneminde ateşkesin sona erdirilmesi ve silahlı mücadelenin yeniden başlatılması, bu mekanizmanın uygulamalarından biriydi. Öcalan'ın avukatı Mahmut Şakar aracılığıyla Kandil'e ulaştırılan savaş kararı, örgütün silahlı faaliyetlerinin yeniden başlamasını sağladı.
2015 hendek savaşları da aynı stratejik mekanizmanın başka bir aşamasıydı. Sırrı Süreyya Önder aracılığıyla iletilen kararlar sonucunda başlayan çatışmalar, Kürdistan’ın kuzeyindeki birçok şehirde ağır yıkıma, büyük insan kayıplarına ve kitlesel yerinden edilmelere yol açtı.
Bu iki dönem arasındaki ortak özellik, silahlı mücadelenin Kürtlerin ulusal siyasi hedeflerine ulaşmasını geriletmesi ve örgüte planlı bir yenilginin yaşatılmasıydı.
Buradaki temel nedensel ilişki şudur: PKK'nin silahlı varlığının Türk devletinin kontrolünde kullanılması, Türk devletinin Kürt toplumunu askerî, siyasi ve psikolojik bakımdan yıpratmasına imkân sağladı.
Örgütün yaşadığı yenilgiler yalnızca askerî sonuçlar doğurmadı. Kürt toplumunun önemli kesimlerinde bağımsızlık ve devlet kurma hedefinin gerçekleştirilebilir olduğuna ilişkin inancı da bitirme noktasına getirdi.
Asıl hedef: Öğrenilmiş çaresizlik ve ulusal bağımsızlık fikrinin geriletilmesi
1999 sonrasında izlenen stratejinin en önemli sonuçlarından biri, Kürt toplumunda öğrenilmiş çaresizlik olarak tanımlanabilecek bir siyasi ve psikolojik ortamın oluşturulmasıydı.
PKK'nin sürekli yeni mücadeleler başlatması, bu mücadelelerin ağır yenilgilerle sonuçlanması ve her yenilginin ardından Öcalan'ın yeni bir ideolojik paradigma ortaya koyması, örgütün toplumsal tabanını giderek değişen koşullara uyum göstermeye zorlayarak ikna etti.
Bağımsız Kürdistan hedefinin yerini önce demokratik cumhuriyet, ardından demokratik konfederalizm ve nihayet demokratik entegrasyon aldı.
Bu değişimlerin ortak yönü, Kürtlerin bağımsız devlet kurma hedefinin giderek siyasi gündemin dışına çıkarılmasıydı.
Böylece yalnızca PKK'nin başlangıçtaki bağımsızlık hedefi terk edilmedi; Kürt toplumunun bağımsızlıkçı siyasi alternatifler geliştirme kapasitesi de zayıflatıldı.
2025 yılında Türk devleti neden PKK'nin tasfiyesini gündeme getirdi?
Burada görünürde önemli bir çelişki bulunmaktadır. Türk devleti 1999'dan itibaren PKK'nin kontrollü biçimde varlığını sürdürmesini tercih etmişse, neden 2025 yılında Öcalan'dan örgütün feshedilmesini istedi?
Bu sorunun cevabı, Ortadoğu'da değişen güç dengelerinde yatmaktadır.
İsrail'in bölgedeki askerî ve siyasi girişimleri, ABD'nin Kürt güçleriyle geliştirdiği ilişkiler ve Suriye'deki gelişmeler, PKK bağlantılı yapıların Türkiye'nin denetiminden uzaklaşabilecekleri yeni bir stratejik ortam yarattı.
Bu koşullarda PKK'nin veya onun bölgesel uzantılarının ABD ve İsrail ile Türkiye'nin hedeflerine aykırı bağımsız ilişkiler geliştirmesi ihtimali ortaya çıktı.
Bu durum, hem Türk devleti hem de Abdullah Öcalan açısından ciddi bir tehlikeydi.
Türk devleti bakımından tehlike, uzun yıllar boyunca kendi amaçları için kullanılabilen bir örgütsel kapasitenin başka güçlerin etkisine girmesiydi.
Öcalan bakımından ise tehlike daha kişiseldi: PKK'nin kendi otoritesinden bağımsız hareket etmeye başlaması, onun örgüt üzerindeki belirleyici konumunu sona erdirebilirdi.
Böylece devlet ile Öcalan'ın çıkarları bir kez daha örtüştü.
PKK'nin belirli yapılarının tasfiye edilmesi, bu yapıların bağımsız bir uluslararası ittifaka yönelmesini engellemenin aracı haline geldi.
Rojava: Stratejinin bölgesel uygulaması
2025'te başlatılan tasfiye sürecinin en önemli hedeflerinden biri, Kürdistan'ın batısı Rojava'da ortaya çıkan Kürt siyasi ve askerî özerkliğinin sona erdirilmesiydi.
Öcalan'ın bütün PKK bağlantılı yapıların silahsızlandırılmasına yönelik çağrısının esas amacı, Rojava'daki Kürt askeri güçlerin ve siyasi özerkliğin tasfiyesiydi.
Bu çizgi doğrultusunda Rojava'daki bağımsız askerî yapılanma tasfiye edildi ve Suriye devletine entegrasyon süreci gerçekleştirildi.
Bu sonucun, Türk devletinin Suriye'de bağımsız bir Kürt siyasi ve askerî gücünün ortaya çıkmasını önleme hedefiyle örtüştüğünü belirtmeye bile gerek yok sanırım.
İran ve Güney Kürdistan: PKK tasfiyesi neden sürüncemede bırakılıyor. Süreç tıkanıklığının esas nedeni.
PKK'nin tamamen ortadan kaldırılması, Türk devletinin bölgesel stratejisi açısından henüz uygun değildir.
Çünkü Suriye'deki hedeflerin ardından İran ve Güney Kürdistan meseleleri varlığını sürdürmektedir. İran'da PJAK, Öcalan'ın ideolojik ve örgütsel etkisi altındaki önemli bir yapıdır. İran'daki siyasi gelişmelerin Kürtler için bağımsızlık, federasyon veya başka bir ulusal statü ihtimali yaratması, Türkiye'nin bölgesel hesaplarını doğrudan ilgilendirmektedir.
Bu nedenle Türkiye, İran'daki siyasi durum açıklığa kavuşmadan PJAK üzerindeki Öcalan etkisinin ve ilgili örgütsel kapasitenin bütünüyle ortadan kalkmasını istememektedir.
Benzer bir durum Güney Kürdistan için de geçerlidir.
Irak Kürdistan Bölgesi'nin federal statüsü, Kürtlerin ulusal siyasi haklarının somut bir kurumsal örneğini oluşturmaktadır.
Türk devletinin uzun vadeli stratejisinde bu statünün zayıflatılması veya ortadan kaldırılması hedefi bulunmaktadır. PKK'nin Güney Kürdistan'daki askerî ve siyasi varlığı, gerektiğinde bu amaç doğrultusunda kullanılabilecek bir araçtır.
Dolayısıyla tasfiye sürecinin gerçek sınırı, PKK'nin silahlarının varlığı değil, Türk devletinin bölgesel ihtiyaçlarıdır.
DEM Parti: Öcalan'ın kararlarının parlamentodaki uygulayıcısı
Bu mekanizmanın yalnızca silahlı örgüt üzerinden işlemediğini görmek gerekir. DEM Parti de Öcalan'ın siyasi otoritesi altında hareket eden bir yapıdır.
Partinin eş genel başkanlarının, milletvekillerinin ve belediye başkanlarının siyasi konumlarını korumaları, Öcalan'ın temel stratejik kararlarına bağlı kalmalarına dayanır.
Bu nedenle DEM Parti yöneticilerinin davranışlarını, birbirinden bağımsız siyasetçilerin kişisel tercihleri olarak değerlendirmek yanıltıcı olur.
Öcalan'ın belirlediği çizgi örgüt açısından bağlayıcıdır. Bu çizgiye karşı çıkan bir siyasetçinin parti içerisinde konumunu koruması mümkün değildir.
Böyle bir yapı içerisinde milletvekilleri ve parti yöneticileri, Öcalan'ın siyasi kararlarını parlamentoya, yerel yönetimlere ve seçmenlere taşıyan aktörler haline gelmektedir.
Bu mekanizma aynı zamanda Türk devletinin Öcalan üzerinden yalnızca PKK'nin askerî kararlarını değil, Kürt siyasi temsilinin önemli bir bölümünü de dolaylı olarak etkileyebilmesini sağlamaktadır.
Devletin belirlediği hukuki çerçevenin kabulü
Kısa bir süre önce kabul edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, bu siyasi ilişkinin nasıl işlediğini gösteren somut bir örnektir.
DEM Partili milletvekilleri, PKK/KCK'yi açıkça terör örgütü olarak tanımlayan bir metne imza attılar.
Aynı zamanda örgütün fiilen sona erdiğinin tespitini ve bunun hukuki sonuçlarının işletilmesini Milli Güvenlik Kurulu kararına bağlayan düzenlemeyi de kabul ettiler.
Meral Danış Beştaş bu metnin imzacıları arasındaydı.
Daha sonra Meral Danış Beştaş'ın MGK şartını eleştirmesi ve sürecin geciktirildiğini ileri sürmesi, imzaladığı kanunla kamuoyuna sunduğu siyasi tutum arasındaki çelişkiyi ortaya çıkardı.
Bu olayın önemi yalnızca bir siyasetçinin tutarsız davranması değildir.
Esas mesele, DEM Parti yöneticilerinin devletin belirlediği hukuki koşulları kabul ederken, sonradan bu koşulların uygulanmasından doğan gecikmeleri eleştiren bir siyasi konuma geçmeleridir.
Böylece hem Öcalan'ın stratejik çizgisine bağlılıklarını sürdürmekte hem de seçmenlere hükümetle mücadele ettikleri görüntüsünü sunmaktadırlar.
Süreç neden tıkanıyor? Gerçek uyuşmazlık mı, planlı gecikme mi?
2025'ten itibaren yürütülen tasfiye sürecinin görünüşte sürekli tıkanması, devlet ile Öcalan arasındaki stratejik işbirliği dikkate alındığında farklı bir anlam kazanmaktadır.
Bu yazıda, söz konusu tıkanmaların rastlantısal veya yalnızca taraflar arasındaki gerçek anlaşmazlıkların sonucu olmadığıdır.
Tıkanma, tasfiye sürecinin hızını ve kapsamını kontrol etmenin bir yöntemidir.
Öcalan örgüte gerekli talimatları vermekte, DEM Parti yönetimi bu kararları uygulamakta, Türk devleti ise sürecin hukuki ve kurumsal sonuçlarını kendi tercih ettiği zamanlamaya bağlamaktadır.
DEM Parti yöneticilerinin hükümeti eleştirmesi, bu mekanizmanın işleyişini değiştirmemektedir.
Çünkü belirleyici olan siyasi açıklamalar değil, alınan kararlar ve ortaya çıkan sonuçlardır.
Bu modelde kamuoyuna yansıyan uyuşmazlık, temel stratejik mutabakatı ortadan kaldırmaz. Tam tersine, sürecin gerektiği kadar uzatılmasına siyasi bir açıklama sağlar.
Nihai hedef PKK sonrasında bağımsızlıkçı bir Kürt hareketinin ortaya çıkmasını önlemek
Devletin Öcalan üzerinden yürüttüğü stratejinin yalnızca PKK'nin tasfiyesiyle sınırlı olduğunu düşünmek, sürecin asıl hedefini gözden kaçırmak olur.
PKK'nin sona ermesi, Türk devletinin Kürt meselesi bakımından karşılaşabileceği daha kapsamlı bir sorunu gündeme getirmektedir.
Bu sorun, PKK sonrası dönemde Kürtlerin ulusal bağımsızlık ve siyasi egemenlik hedefleri etrafında yeni bir siyasi hareket oluşturma ihtimalidir.
Bu bakımdan Öcalan'ın rolü iki aşamalıdır.
Birinci aşama, PKK'nin bağımsızlıkçı hedeflerinden uzaklaştırılması ve örgütün kontrollü biçimde tasfiye edilmesidir.
İkinci aşama ise PKK sonrasında ortaya çıkabilecek bağımsızlıkçı siyasi alternatiflerin toplumsal ve ideolojik zeminini zayıflatmaktır.
Demokratik entegrasyon, bu ikinci aşamanın ideolojik çerçevesini oluşturmaktadır.
Kürtlerin ulusal egemenlik, devlet ve kolektif siyasi statü talepleri yerine komünal yaşam, ekoloji, yerel demokrasi ve benzeri konuların temel siyasi hedef olarak öne çıkarılması, ulusal bağımsızlık meselesinin siyasi gündemin merkezinden uzaklaştırılmasına hizmet etmektedir.
Bu konuların kendi başlarına önemsiz olması söz konusu değildir. Buradaki sorun, bunların ulusal egemenlik ve siyasi statü taleplerinin yerine geçirilmesidir.
Dolayısıyla stratejinin nihai başarısı, PKK'nin silahsızlandırılmasında değil, Kürtlerin bağımsız siyasi irade geliştirme kapasitesinin kalıcı biçimde etkisizleştirilmesinde aranmalıdır.
1999'da verilen söz ile 2026'daki siyasi tablo arasındaki süreklilik
Abdullah Öcalan'ın 1999'da Türk devletine sunduğu teklif ile 2025-2026 yıllarında izlediği siyasi çizgi arasında temel bir süreklilik bulunmaktadır.
1999'da Öcalan, sahip olduğu milyonlarca insanın siyasi gücünü Türkiye'nin hizmetine sunabileceğini ve devletin bölgesel hedeflerine katkıda bulunabileceğini söyledi.
Sonraki yıllarda PKK'nin silahlı varlığı, Kürt toplumunda ağır kayıplar ve siyasi yenilgiler yaratan bir süreç içerisinde devam ettirildi.
2025'te bölgesel koşullar değiştiğinde ise aynı örgütsel otorite, bu kez PKK'nin belirli yapılarının tasfiyesi için kullanıldı.
Bütün bu süreç boyunca değişmeyen temel unsur, Öcalan'ın Kürtlerin bağımsız siyasi iradesini geliştirmeye değil, kendi örgütsel otoritesini koruyarak Türk devletiyle uyumlu bir siyasi çizgi oluşturmaya yönelmesidir.
Bu nedenle asıl araştırma sorusu, Türk devletinin neden 26 yıl boyunca PKK'yi ortadan kaldıramadığı değildir.
Asıl soru, Türk devletinin Öcalan aracılığıyla yönetebildiği bir örgütün tamamen ortadan kalkmasını neden isteyeceğidir.
Bu sorunun cevabı da aynı stratejinin içinde bulunmaktadır: Örgütün kontrollü varlığı devletin amaçlarına hizmet ettiği sürece korunmuş; bağımsız uluslararası ilişkiler geliştirme ihtimali ortaya çıktığında tasfiyesi gündeme gelmiş; İran ve Güney Kürdistan'daki bölgesel hedefler tamamlanmadığı için tasfiye süreci kontrollü biçimde sürdürülmüştür.
Sonuç olarak, burada ileri sürülen tezlere göre PKK'nin 1999'dan sonraki tarihi, Türk devletinin örgütü tasfiye etmek için verdiği başarısız bir mücadelenin değil, Öcalan'ın otoritesinden yararlanarak örgütün varlığını, faaliyetlerini ve nihayet tasfiyesini kendi stratejik hedefleri doğrultusunda yönettiği uzun bir siyasi sürecin tarihidir.
Ve bu sürecin nihai hedefi PKK'nin sona ermesinden daha kapsamlıdır: Kürt milletinin PKK sonrasında da bağımsız ve egemen bir siyasi güç olarak örgütlenmesinin önüne geçilmesi.
Danyar Canda, PhD retweeted
Replying to @danyarcanda
Pkk, Kürtler, Süreç vb. Danyar hoca güzel bir analiz yapmış. Zaman ayırıp mutlaka okuyun ve paylaşın! Her hebî Mamoste!
Danyar Canda, PhD retweeted
Replying to @danyarcanda
Bugüne kadar duyduğum gördüğüm ve aynen katıldığım tek konuşma
Danyar Canda, PhD retweeted
“Terörsüz Türkiye” sürecinin PKK’nin tasfiyesiyle sonuçlanacağına, silahların bırakılacağına ve artık ölümlerin olmayacağına inananlara gelsin:
“PKK’nin tamamen ortadan kaldırılması, Türk devletinin bölgesel stratejisi açısından henüz uygun değildir.”
“Bu nedenle Türkiye, İran’daki siyasi durum açıklığa kavuşmadan PJAK üzerindeki Öcalan etkisinin ve ilgili örgütsel kapasitenin bütünüyle ortadan kalkmasını istememektedir.”
“PKK’nin Güney Kürdistan’daki askerî ve siyasi varlığı, gerektiğinde bu amaç doğrultusunda kullanılabilecek bir araçtır.”
“Dolayısıyla tasfiye sürecinin gerçek sınırı, PKK’nin silahlarının varlığı değil, Türk devletinin bölgesel ihtiyaçlarıdır.”
👇👇👇
TÜRK DEVLETİ İLE ABDULLAH ÖCALAN ARASINDAKİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
Bu yazının temel tezleri şunlardır:
🔸Türk devleti, Abdullah Öcalan'ın 1999 yılında yakalanmasından itibaren PKK'yi tamamen ortadan kaldırmayı amaçlamadı. Aksine, Öcalan'ın örgüt üzerindeki otoritesini kullanarak PKK'nin siyasi ve askerî kapasitesini kendi iç ve dış politika hedeflerinin hizmetine soktu.
🔸Bu stratejinin nihai amacı yalnızca PKK'nin kontrol edilmesi değildi. Daha kapsamlı hedef, Kürtlerin dört parça Kürdistan'da bağımsız bir siyasi irade geliştirmelerini, ulusal egemenlik ve devlet kurma hedefi etrafında örgütlenmelerini engellemekti.
🔸Bu amaç doğrultusunda Öcalan'ın örgüt üzerindeki otoritesi, Türk devletinin doğrudan yapamayacağı işleri gerçekleştirmesini sağlayan dolaylı bir kontrol mekanizmasına dönüştürüldü.
🔸Dolayısıyla 1999-2025 arasında PKK'nin neden ortadan kaldırılmadığı sorusunun cevabı, devletin bunu başaramamasında değil, örgütün varlığından stratejik olarak yararlanmayı tercih etmesinde aranmalıdır.
Öcalan'ın 1999'da İmralı'da Türk devletine yaptığı tarihsel teklif
Abdullah Öcalan, 1999'da İmralı'da kendisi ile yapılan sohbetler sırasında Türk devletine kapsamlı bir işbirliği teklifinde bulundu. Kendisinin kontrol ettiği milyonlarca insanın siyasi ve örgütsel gücünü Türkiye'nin hizmetine sunabileceğini, bu güçle Türkiye'nin yalnızca Kürt sorununu değil, Ortadoğu ve Kafkasya'daki güç dengelerini de kendi lehine değiştirebileceğini anlattı.
Öcalan'ın teklifinin özü basitti: Devlet kendisine gerekli çalışma imkânlarını sağlayacak, o da örgütsel ve toplumsal etkisini Türkiye'nin bölgesel stratejisinin hizmetine sunacaktı.
Bu teklif, PKK'yi silahsızlandırma veya çatışmayı sona erdirme önerisi de içeriyordu ancak Öcalan esasen devletin doğrudan gerçekleştiremeyeceği ilegal faaliyetleri kendi örgütsel ağı aracılığıyla gerçekleştirebileceğini söylüyordu.
Bu nedenle 1999 yılı, Öcalan’ın PKK aracılığıyla sahip olduğu siyasi ve askerî gücü, Türk devletinin bölgesel stratejik hedefleri doğrultusunda kullanılmak üzere doğrudan devletin kontrolüne verdiği tarih olarak değerlendirilmelidir.
2004-2005 ve 2015: Silahlı mücadele neden sürdürüldü?
Öcalan, 1999 İmralı sohbetlerinde kendisine altı ay verilmesi halinde PKK sorununu çözebileceğini ifade etmişti. Ancak PKK kendisini 2025'te feshetmesine rağmen hala silahlı varlığını sürdürüyor. Neden 6 ayda bitirilecek PKK 2026’e kadar varlığını sürdürüyor: Burada Öcalan’ın kendisinden istenirse bu işi 6 ayda halledeceğini söylemesi önemlidir. Öcalan ne isterseniz onu seve seve yapmaya hazırım havasındadır. Yeter ki yaşamama izin verin.
PKK’nin bitirilmesini istemeyen tarafın kesinlikle Türk devleti olduğu anlaşılıyor. Hasan Atilla Uğur bu sohbetlerde “Söyle bakalım, bizim için ne yapabilirsin, hele bakalım” şeklinde bir tavır sergilerken Abdullah Öcalan ise adeta bir iş mülakatındaymış gibi davranarak, elindeki gücün ne kadar büyük olduğunu ve bu gücü nasıl kullanabileceğini, Türkiye’yi nasıl bir bölge ve dünya gücü haline getirebilecğinini yorulmak bilmeden anlatmaya çalışıyor. Gerçekte Öcalan’dan ne istendiğini ancak daha sonra PKK’nin attığı adımlardan anlıyoruz.
Bilindiği gibi 2004-2005 döneminde ateşkesin sona erdirilmesi ve silahlı mücadelenin yeniden başlatılması, bu mekanizmanın uygulamalarından biriydi. Öcalan'ın avukatı Mahmut Şakar aracılığıyla Kandil'e ulaştırılan savaş kararı, örgütün silahlı faaliyetlerinin yeniden başlamasını sağladı.
2015 hendek savaşları da aynı stratejik mekanizmanın başka bir aşamasıydı. Sırrı Süreyya Önder aracılığıyla iletilen kararlar sonucunda başlayan çatışmalar, Kürdistan’ın kuzeyindeki birçok şehirde ağır yıkıma, büyük insan kayıplarına ve kitlesel yerinden edilmelere yol açtı.
Bu iki dönem arasındaki ortak özellik, silahlı mücadelenin Kürtlerin ulusal siyasi hedeflerine ulaşmasını geriletmesi ve örgüte planlı bir yenilginin yaşatılmasıydı.
Buradaki temel nedensel ilişki şudur: PKK'nin silahlı varlığının Türk devletinin kontrolünde kullanılması, Türk devletinin Kürt toplumunu askerî, siyasi ve psikolojik bakımdan yıpratmasına imkân sağladı.
Örgütün yaşadığı yenilgiler yalnızca askerî sonuçlar doğurmadı. Kürt toplumunun önemli kesimlerinde bağımsızlık ve devlet kurma hedefinin gerçekleştirilebilir olduğuna ilişkin inancı da bitirme noktasına getirdi.
Asıl hedef: Öğrenilmiş çaresizlik ve ulusal bağımsızlık fikrinin geriletilmesi
1999 sonrasında izlenen stratejinin en önemli sonuçlarından biri, Kürt toplumunda öğrenilmiş çaresizlik olarak tanımlanabilecek bir siyasi ve psikolojik ortamın oluşturulmasıydı.
PKK'nin sürekli yeni mücadeleler başlatması, bu mücadelelerin ağır yenilgilerle sonuçlanması ve her yenilginin ardından Öcalan'ın yeni bir ideolojik paradigma ortaya koyması, örgütün toplumsal tabanını giderek değişen koşullara uyum göstermeye zorlayarak ikna etti.
Bağımsız Kürdistan hedefinin yerini önce demokratik cumhuriyet, ardından demokratik konfederalizm ve nihayet demokratik entegrasyon aldı.
Bu değişimlerin ortak yönü, Kürtlerin bağımsız devlet kurma hedefinin giderek siyasi gündemin dışına çıkarılmasıydı.
Böylece yalnızca PKK'nin başlangıçtaki bağımsızlık hedefi terk edilmedi; Kürt toplumunun bağımsızlıkçı siyasi alternatifler geliştirme kapasitesi de zayıflatıldı.
2025 yılında Türk devleti neden PKK'nin tasfiyesini gündeme getirdi?
Burada görünürde önemli bir çelişki bulunmaktadır. Türk devleti 1999'dan itibaren PKK'nin kontrollü biçimde varlığını sürdürmesini tercih etmişse, neden 2025 yılında Öcalan'dan örgütün feshedilmesini istedi?
Bu sorunun cevabı, Ortadoğu'da değişen güç dengelerinde yatmaktadır.
İsrail'in bölgedeki askerî ve siyasi girişimleri, ABD'nin Kürt güçleriyle geliştirdiği ilişkiler ve Suriye'deki gelişmeler, PKK bağlantılı yapıların Türkiye'nin denetiminden uzaklaşabilecekleri yeni bir stratejik ortam yarattı.
Bu koşullarda PKK'nin veya onun bölgesel uzantılarının ABD ve İsrail ile Türkiye'nin hedeflerine aykırı bağımsız ilişkiler geliştirmesi ihtimali ortaya çıktı.
Bu durum, hem Türk devleti hem de Abdullah Öcalan açısından ciddi bir tehlikeydi.
Türk devleti bakımından tehlike, uzun yıllar boyunca kendi amaçları için kullanılabilen bir örgütsel kapasitenin başka güçlerin etkisine girmesiydi.
Öcalan bakımından ise tehlike daha kişiseldi: PKK'nin kendi otoritesinden bağımsız hareket etmeye başlaması, onun örgüt üzerindeki belirleyici konumunu sona erdirebilirdi.
Böylece devlet ile Öcalan'ın çıkarları bir kez daha örtüştü.
PKK'nin belirli yapılarının tasfiye edilmesi, bu yapıların bağımsız bir uluslararası ittifaka yönelmesini engellemenin aracı haline geldi.
Rojava: Stratejinin bölgesel uygulaması
2025'te başlatılan tasfiye sürecinin en önemli hedeflerinden biri, Kürdistan'ın batısı Rojava'da ortaya çıkan Kürt siyasi ve askerî özerkliğinin sona erdirilmesiydi.
Öcalan'ın bütün PKK bağlantılı yapıların silahsızlandırılmasına yönelik çağrısının esas amacı, Rojava'daki Kürt askeri güçlerin ve siyasi özerkliğin tasfiyesiydi.
Bu çizgi doğrultusunda Rojava'daki bağımsız askerî yapılanma tasfiye edildi ve Suriye devletine entegrasyon süreci gerçekleştirildi.
Bu sonucun, Türk devletinin Suriye'de bağımsız bir Kürt siyasi ve askerî gücünün ortaya çıkmasını önleme hedefiyle örtüştüğünü belirtmeye bile gerek yok sanırım.
İran ve Güney Kürdistan: PKK tasfiyesi neden sürüncemede bırakılıyor. Süreç tıkanıklığının esas nedeni.
PKK'nin tamamen ortadan kaldırılması, Türk devletinin bölgesel stratejisi açısından henüz uygun değildir.
Çünkü Suriye'deki hedeflerin ardından İran ve Güney Kürdistan meseleleri varlığını sürdürmektedir. İran'da PJAK, Öcalan'ın ideolojik ve örgütsel etkisi altındaki önemli bir yapıdır. İran'daki siyasi gelişmelerin Kürtler için bağımsızlık, federasyon veya başka bir ulusal statü ihtimali yaratması, Türkiye'nin bölgesel hesaplarını doğrudan ilgilendirmektedir.
Bu nedenle Türkiye, İran'daki siyasi durum açıklığa kavuşmadan PJAK üzerindeki Öcalan etkisinin ve ilgili örgütsel kapasitenin bütünüyle ortadan kalkmasını istememektedir.
Benzer bir durum Güney Kürdistan için de geçerlidir.
Irak Kürdistan Bölgesi'nin federal statüsü, Kürtlerin ulusal siyasi haklarının somut bir kurumsal örneğini oluşturmaktadır.
Türk devletinin uzun vadeli stratejisinde bu statünün zayıflatılması veya ortadan kaldırılması hedefi bulunmaktadır. PKK'nin Güney Kürdistan'daki askerî ve siyasi varlığı, gerektiğinde bu amaç doğrultusunda kullanılabilecek bir araçtır.
Dolayısıyla tasfiye sürecinin gerçek sınırı, PKK'nin silahlarının varlığı değil, Türk devletinin bölgesel ihtiyaçlarıdır.
DEM Parti: Öcalan'ın kararlarının parlamentodaki uygulayıcısı
Bu mekanizmanın yalnızca silahlı örgüt üzerinden işlemediğini görmek gerekir. DEM Parti de Öcalan'ın siyasi otoritesi altında hareket eden bir yapıdır.
Partinin eş genel başkanlarının, milletvekillerinin ve belediye başkanlarının siyasi konumlarını korumaları, Öcalan'ın temel stratejik kararlarına bağlı kalmalarına dayanır.
Bu nedenle DEM Parti yöneticilerinin davranışlarını, birbirinden bağımsız siyasetçilerin kişisel tercihleri olarak değerlendirmek yanıltıcı olur.
Öcalan'ın belirlediği çizgi örgüt açısından bağlayıcıdır. Bu çizgiye karşı çıkan bir siyasetçinin parti içerisinde konumunu koruması mümkün değildir.
Böyle bir yapı içerisinde milletvekilleri ve parti yöneticileri, Öcalan'ın siyasi kararlarını parlamentoya, yerel yönetimlere ve seçmenlere taşıyan aktörler haline gelmektedir.
Bu mekanizma aynı zamanda Türk devletinin Öcalan üzerinden yalnızca PKK'nin askerî kararlarını değil, Kürt siyasi temsilinin önemli bir bölümünü de dolaylı olarak etkileyebilmesini sağlamaktadır.
Devletin belirlediği hukuki çerçevenin kabulü
Kısa bir süre önce kabul edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, bu siyasi ilişkinin nasıl işlediğini gösteren somut bir örnektir.
DEM Partili milletvekilleri, PKK/KCK'yi açıkça terör örgütü olarak tanımlayan bir metne imza attılar.
Aynı zamanda örgütün fiilen sona erdiğinin tespitini ve bunun hukuki sonuçlarının işletilmesini Milli Güvenlik Kurulu kararına bağlayan düzenlemeyi de kabul ettiler.
Meral Danış Beştaş bu metnin imzacıları arasındaydı.
Daha sonra Meral Danış Beştaş'ın MGK şartını eleştirmesi ve sürecin geciktirildiğini ileri sürmesi, imzaladığı kanunla kamuoyuna sunduğu siyasi tutum arasındaki çelişkiyi ortaya çıkardı.
Bu olayın önemi yalnızca bir siyasetçinin tutarsız davranması değildir.
Esas mesele, DEM Parti yöneticilerinin devletin belirlediği hukuki koşulları kabul ederken, sonradan bu koşulların uygulanmasından doğan gecikmeleri eleştiren bir siyasi konuma geçmeleridir.
Böylece hem Öcalan'ın stratejik çizgisine bağlılıklarını sürdürmekte hem de seçmenlere hükümetle mücadele ettikleri görüntüsünü sunmaktadırlar.
Süreç neden tıkanıyor? Gerçek uyuşmazlık mı, planlı gecikme mi?
2025'ten itibaren yürütülen tasfiye sürecinin görünüşte sürekli tıkanması, devlet ile Öcalan arasındaki stratejik işbirliği dikkate alındığında farklı bir anlam kazanmaktadır.
Bu yazıda, söz konusu tıkanmaların rastlantısal veya yalnızca taraflar arasındaki gerçek anlaşmazlıkların sonucu olmadığıdır.
Tıkanma, tasfiye sürecinin hızını ve kapsamını kontrol etmenin bir yöntemidir.
Öcalan örgüte gerekli talimatları vermekte, DEM Parti yönetimi bu kararları uygulamakta, Türk devleti ise sürecin hukuki ve kurumsal sonuçlarını kendi tercih ettiği zamanlamaya bağlamaktadır.
DEM Parti yöneticilerinin hükümeti eleştirmesi, bu mekanizmanın işleyişini değiştirmemektedir.
Çünkü belirleyici olan siyasi açıklamalar değil, alınan kararlar ve ortaya çıkan sonuçlardır.
Bu modelde kamuoyuna yansıyan uyuşmazlık, temel stratejik mutabakatı ortadan kaldırmaz. Tam tersine, sürecin gerektiği kadar uzatılmasına siyasi bir açıklama sağlar.
Nihai hedef PKK sonrasında bağımsızlıkçı bir Kürt hareketinin ortaya çıkmasını önlemek
Devletin Öcalan üzerinden yürüttüğü stratejinin yalnızca PKK'nin tasfiyesiyle sınırlı olduğunu düşünmek, sürecin asıl hedefini gözden kaçırmak olur.
PKK'nin sona ermesi, Türk devletinin Kürt meselesi bakımından karşılaşabileceği daha kapsamlı bir sorunu gündeme getirmektedir.
Bu sorun, PKK sonrası dönemde Kürtlerin ulusal bağımsızlık ve siyasi egemenlik hedefleri etrafında yeni bir siyasi hareket oluşturma ihtimalidir.
Bu bakımdan Öcalan'ın rolü iki aşamalıdır.
Birinci aşama, PKK'nin bağımsızlıkçı hedeflerinden uzaklaştırılması ve örgütün kontrollü biçimde tasfiye edilmesidir.
İkinci aşama ise PKK sonrasında ortaya çıkabilecek bağımsızlıkçı siyasi alternatiflerin toplumsal ve ideolojik zeminini zayıflatmaktır.
Demokratik entegrasyon, bu ikinci aşamanın ideolojik çerçevesini oluşturmaktadır.
Kürtlerin ulusal egemenlik, devlet ve kolektif siyasi statü talepleri yerine komünal yaşam, ekoloji, yerel demokrasi ve benzeri konuların temel siyasi hedef olarak öne çıkarılması, ulusal bağımsızlık meselesinin siyasi gündemin merkezinden uzaklaştırılmasına hizmet etmektedir.
Bu konuların kendi başlarına önemsiz olması söz konusu değildir. Buradaki sorun, bunların ulusal egemenlik ve siyasi statü taleplerinin yerine geçirilmesidir.
Dolayısıyla stratejinin nihai başarısı, PKK'nin silahsızlandırılmasında değil, Kürtlerin bağımsız siyasi irade geliştirme kapasitesinin kalıcı biçimde etkisizleştirilmesinde aranmalıdır.
1999'da verilen söz ile 2026'daki siyasi tablo arasındaki süreklilik
Abdullah Öcalan'ın 1999'da Türk devletine sunduğu teklif ile 2025-2026 yıllarında izlediği siyasi çizgi arasında temel bir süreklilik bulunmaktadır.
1999'da Öcalan, sahip olduğu milyonlarca insanın siyasi gücünü Türkiye'nin hizmetine sunabileceğini ve devletin bölgesel hedeflerine katkıda bulunabileceğini söyledi.
Sonraki yıllarda PKK'nin silahlı varlığı, Kürt toplumunda ağır kayıplar ve siyasi yenilgiler yaratan bir süreç içerisinde devam ettirildi.
2025'te bölgesel koşullar değiştiğinde ise aynı örgütsel otorite, bu kez PKK'nin belirli yapılarının tasfiyesi için kullanıldı.
Bütün bu süreç boyunca değişmeyen temel unsur, Öcalan'ın Kürtlerin bağımsız siyasi iradesini geliştirmeye değil, kendi örgütsel otoritesini koruyarak Türk devletiyle uyumlu bir siyasi çizgi oluşturmaya yönelmesidir.
Bu nedenle asıl araştırma sorusu, Türk devletinin neden 26 yıl boyunca PKK'yi ortadan kaldıramadığı değildir.
Asıl soru, Türk devletinin Öcalan aracılığıyla yönetebildiği bir örgütün tamamen ortadan kalkmasını neden isteyeceğidir.
Bu sorunun cevabı da aynı stratejinin içinde bulunmaktadır: Örgütün kontrollü varlığı devletin amaçlarına hizmet ettiği sürece korunmuş; bağımsız uluslararası ilişkiler geliştirme ihtimali ortaya çıktığında tasfiyesi gündeme gelmiş; İran ve Güney Kürdistan'daki bölgesel hedefler tamamlanmadığı için tasfiye süreci kontrollü biçimde sürdürülmüştür.
Sonuç olarak, burada ileri sürülen tezlere göre PKK'nin 1999'dan sonraki tarihi, Türk devletinin örgütü tasfiye etmek için verdiği başarısız bir mücadelenin değil, Öcalan'ın otoritesinden yararlanarak örgütün varlığını, faaliyetlerini ve nihayet tasfiyesini kendi stratejik hedefleri doğrultusunda yönettiği uzun bir siyasi sürecin tarihidir.
Ve bu sürecin nihai hedefi PKK'nin sona ermesinden daha kapsamlıdır: Kürt milletinin PKK sonrasında da bağımsız ve egemen bir siyasi güç olarak örgütlenmesinin önüne geçilmesi.
Danyar Canda, PhD retweeted
Okuyalım çok sağlam ve değerli bir analiz.
👇
TÜRK DEVLETİ İLE ABDULLAH ÖCALAN ARASINDAKİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
Bu yazının temel tezleri şunlardır:
🔸Türk devleti, Abdullah Öcalan'ın 1999 yılında yakalanmasından itibaren PKK'yi tamamen ortadan kaldırmayı amaçlamadı. Aksine, Öcalan'ın örgüt üzerindeki otoritesini kullanarak PKK'nin siyasi ve askerî kapasitesini kendi iç ve dış politika hedeflerinin hizmetine soktu.
🔸Bu stratejinin nihai amacı yalnızca PKK'nin kontrol edilmesi değildi. Daha kapsamlı hedef, Kürtlerin dört parça Kürdistan'da bağımsız bir siyasi irade geliştirmelerini, ulusal egemenlik ve devlet kurma hedefi etrafında örgütlenmelerini engellemekti.
🔸Bu amaç doğrultusunda Öcalan'ın örgüt üzerindeki otoritesi, Türk devletinin doğrudan yapamayacağı işleri gerçekleştirmesini sağlayan dolaylı bir kontrol mekanizmasına dönüştürüldü.
🔸Dolayısıyla 1999-2025 arasında PKK'nin neden ortadan kaldırılmadığı sorusunun cevabı, devletin bunu başaramamasında değil, örgütün varlığından stratejik olarak yararlanmayı tercih etmesinde aranmalıdır.
Öcalan'ın 1999'da İmralı'da Türk devletine yaptığı tarihsel teklif
Abdullah Öcalan, 1999'da İmralı'da kendisi ile yapılan sohbetler sırasında Türk devletine kapsamlı bir işbirliği teklifinde bulundu. Kendisinin kontrol ettiği milyonlarca insanın siyasi ve örgütsel gücünü Türkiye'nin hizmetine sunabileceğini, bu güçle Türkiye'nin yalnızca Kürt sorununu değil, Ortadoğu ve Kafkasya'daki güç dengelerini de kendi lehine değiştirebileceğini anlattı.
Öcalan'ın teklifinin özü basitti: Devlet kendisine gerekli çalışma imkânlarını sağlayacak, o da örgütsel ve toplumsal etkisini Türkiye'nin bölgesel stratejisinin hizmetine sunacaktı.
Bu teklif, PKK'yi silahsızlandırma veya çatışmayı sona erdirme önerisi de içeriyordu ancak Öcalan esasen devletin doğrudan gerçekleştiremeyeceği ilegal faaliyetleri kendi örgütsel ağı aracılığıyla gerçekleştirebileceğini söylüyordu.
Bu nedenle 1999 yılı, Öcalan’ın PKK aracılığıyla sahip olduğu siyasi ve askerî gücü, Türk devletinin bölgesel stratejik hedefleri doğrultusunda kullanılmak üzere doğrudan devletin kontrolüne verdiği tarih olarak değerlendirilmelidir.
2004-2005 ve 2015: Silahlı mücadele neden sürdürüldü?
Öcalan, 1999 İmralı sohbetlerinde kendisine altı ay verilmesi halinde PKK sorununu çözebileceğini ifade etmişti. Ancak PKK kendisini 2025'te feshetmesine rağmen hala silahlı varlığını sürdürüyor. Neden 6 ayda bitirilecek PKK 2026’e kadar varlığını sürdürüyor: Burada Öcalan’ın kendisinden istenirse bu işi 6 ayda halledeceğini söylemesi önemlidir. Öcalan ne isterseniz onu seve seve yapmaya hazırım havasındadır. Yeter ki yaşamama izin verin.
PKK’nin bitirilmesini istemeyen tarafın kesinlikle Türk devleti olduğu anlaşılıyor. Hasan Atilla Uğur bu sohbetlerde “Söyle bakalım, bizim için ne yapabilirsin, hele bakalım” şeklinde bir tavır sergilerken Abdullah Öcalan ise adeta bir iş mülakatındaymış gibi davranarak, elindeki gücün ne kadar büyük olduğunu ve bu gücü nasıl kullanabileceğini, Türkiye’yi nasıl bir bölge ve dünya gücü haline getirebilecğinini yorulmak bilmeden anlatmaya çalışıyor. Gerçekte Öcalan’dan ne istendiğini ancak daha sonra PKK’nin attığı adımlardan anlıyoruz.
Bilindiği gibi 2004-2005 döneminde ateşkesin sona erdirilmesi ve silahlı mücadelenin yeniden başlatılması, bu mekanizmanın uygulamalarından biriydi. Öcalan'ın avukatı Mahmut Şakar aracılığıyla Kandil'e ulaştırılan savaş kararı, örgütün silahlı faaliyetlerinin yeniden başlamasını sağladı.
2015 hendek savaşları da aynı stratejik mekanizmanın başka bir aşamasıydı. Sırrı Süreyya Önder aracılığıyla iletilen kararlar sonucunda başlayan çatışmalar, Kürdistan’ın kuzeyindeki birçok şehirde ağır yıkıma, büyük insan kayıplarına ve kitlesel yerinden edilmelere yol açtı.
Bu iki dönem arasındaki ortak özellik, silahlı mücadelenin Kürtlerin ulusal siyasi hedeflerine ulaşmasını geriletmesi ve örgüte planlı bir yenilginin yaşatılmasıydı.
Buradaki temel nedensel ilişki şudur: PKK'nin silahlı varlığının Türk devletinin kontrolünde kullanılması, Türk devletinin Kürt toplumunu askerî, siyasi ve psikolojik bakımdan yıpratmasına imkân sağladı.
Örgütün yaşadığı yenilgiler yalnızca askerî sonuçlar doğurmadı. Kürt toplumunun önemli kesimlerinde bağımsızlık ve devlet kurma hedefinin gerçekleştirilebilir olduğuna ilişkin inancı da bitirme noktasına getirdi.
Asıl hedef: Öğrenilmiş çaresizlik ve ulusal bağımsızlık fikrinin geriletilmesi
1999 sonrasında izlenen stratejinin en önemli sonuçlarından biri, Kürt toplumunda öğrenilmiş çaresizlik olarak tanımlanabilecek bir siyasi ve psikolojik ortamın oluşturulmasıydı.
PKK'nin sürekli yeni mücadeleler başlatması, bu mücadelelerin ağır yenilgilerle sonuçlanması ve her yenilginin ardından Öcalan'ın yeni bir ideolojik paradigma ortaya koyması, örgütün toplumsal tabanını giderek değişen koşullara uyum göstermeye zorlayarak ikna etti.
Bağımsız Kürdistan hedefinin yerini önce demokratik cumhuriyet, ardından demokratik konfederalizm ve nihayet demokratik entegrasyon aldı.
Bu değişimlerin ortak yönü, Kürtlerin bağımsız devlet kurma hedefinin giderek siyasi gündemin dışına çıkarılmasıydı.
Böylece yalnızca PKK'nin başlangıçtaki bağımsızlık hedefi terk edilmedi; Kürt toplumunun bağımsızlıkçı siyasi alternatifler geliştirme kapasitesi de zayıflatıldı.
2025 yılında Türk devleti neden PKK'nin tasfiyesini gündeme getirdi?
Burada görünürde önemli bir çelişki bulunmaktadır. Türk devleti 1999'dan itibaren PKK'nin kontrollü biçimde varlığını sürdürmesini tercih etmişse, neden 2025 yılında Öcalan'dan örgütün feshedilmesini istedi?
Bu sorunun cevabı, Ortadoğu'da değişen güç dengelerinde yatmaktadır.
İsrail'in bölgedeki askerî ve siyasi girişimleri, ABD'nin Kürt güçleriyle geliştirdiği ilişkiler ve Suriye'deki gelişmeler, PKK bağlantılı yapıların Türkiye'nin denetiminden uzaklaşabilecekleri yeni bir stratejik ortam yarattı.
Bu koşullarda PKK'nin veya onun bölgesel uzantılarının ABD ve İsrail ile Türkiye'nin hedeflerine aykırı bağımsız ilişkiler geliştirmesi ihtimali ortaya çıktı.
Bu durum, hem Türk devleti hem de Abdullah Öcalan açısından ciddi bir tehlikeydi.
Türk devleti bakımından tehlike, uzun yıllar boyunca kendi amaçları için kullanılabilen bir örgütsel kapasitenin başka güçlerin etkisine girmesiydi.
Öcalan bakımından ise tehlike daha kişiseldi: PKK'nin kendi otoritesinden bağımsız hareket etmeye başlaması, onun örgüt üzerindeki belirleyici konumunu sona erdirebilirdi.
Böylece devlet ile Öcalan'ın çıkarları bir kez daha örtüştü.
PKK'nin belirli yapılarının tasfiye edilmesi, bu yapıların bağımsız bir uluslararası ittifaka yönelmesini engellemenin aracı haline geldi.
Rojava: Stratejinin bölgesel uygulaması
2025'te başlatılan tasfiye sürecinin en önemli hedeflerinden biri, Kürdistan'ın batısı Rojava'da ortaya çıkan Kürt siyasi ve askerî özerkliğinin sona erdirilmesiydi.
Öcalan'ın bütün PKK bağlantılı yapıların silahsızlandırılmasına yönelik çağrısının esas amacı, Rojava'daki Kürt askeri güçlerin ve siyasi özerkliğin tasfiyesiydi.
Bu çizgi doğrultusunda Rojava'daki bağımsız askerî yapılanma tasfiye edildi ve Suriye devletine entegrasyon süreci gerçekleştirildi.
Bu sonucun, Türk devletinin Suriye'de bağımsız bir Kürt siyasi ve askerî gücünün ortaya çıkmasını önleme hedefiyle örtüştüğünü belirtmeye bile gerek yok sanırım.
İran ve Güney Kürdistan: PKK tasfiyesi neden sürüncemede bırakılıyor. Süreç tıkanıklığının esas nedeni.
PKK'nin tamamen ortadan kaldırılması, Türk devletinin bölgesel stratejisi açısından henüz uygun değildir.
Çünkü Suriye'deki hedeflerin ardından İran ve Güney Kürdistan meseleleri varlığını sürdürmektedir. İran'da PJAK, Öcalan'ın ideolojik ve örgütsel etkisi altındaki önemli bir yapıdır. İran'daki siyasi gelişmelerin Kürtler için bağımsızlık, federasyon veya başka bir ulusal statü ihtimali yaratması, Türkiye'nin bölgesel hesaplarını doğrudan ilgilendirmektedir.
Bu nedenle Türkiye, İran'daki siyasi durum açıklığa kavuşmadan PJAK üzerindeki Öcalan etkisinin ve ilgili örgütsel kapasitenin bütünüyle ortadan kalkmasını istememektedir.
Benzer bir durum Güney Kürdistan için de geçerlidir.
Irak Kürdistan Bölgesi'nin federal statüsü, Kürtlerin ulusal siyasi haklarının somut bir kurumsal örneğini oluşturmaktadır.
Türk devletinin uzun vadeli stratejisinde bu statünün zayıflatılması veya ortadan kaldırılması hedefi bulunmaktadır. PKK'nin Güney Kürdistan'daki askerî ve siyasi varlığı, gerektiğinde bu amaç doğrultusunda kullanılabilecek bir araçtır.
Dolayısıyla tasfiye sürecinin gerçek sınırı, PKK'nin silahlarının varlığı değil, Türk devletinin bölgesel ihtiyaçlarıdır.
DEM Parti: Öcalan'ın kararlarının parlamentodaki uygulayıcısı
Bu mekanizmanın yalnızca silahlı örgüt üzerinden işlemediğini görmek gerekir. DEM Parti de Öcalan'ın siyasi otoritesi altında hareket eden bir yapıdır.
Partinin eş genel başkanlarının, milletvekillerinin ve belediye başkanlarının siyasi konumlarını korumaları, Öcalan'ın temel stratejik kararlarına bağlı kalmalarına dayanır.
Bu nedenle DEM Parti yöneticilerinin davranışlarını, birbirinden bağımsız siyasetçilerin kişisel tercihleri olarak değerlendirmek yanıltıcı olur.
Öcalan'ın belirlediği çizgi örgüt açısından bağlayıcıdır. Bu çizgiye karşı çıkan bir siyasetçinin parti içerisinde konumunu koruması mümkün değildir.
Böyle bir yapı içerisinde milletvekilleri ve parti yöneticileri, Öcalan'ın siyasi kararlarını parlamentoya, yerel yönetimlere ve seçmenlere taşıyan aktörler haline gelmektedir.
Bu mekanizma aynı zamanda Türk devletinin Öcalan üzerinden yalnızca PKK'nin askerî kararlarını değil, Kürt siyasi temsilinin önemli bir bölümünü de dolaylı olarak etkileyebilmesini sağlamaktadır.
Devletin belirlediği hukuki çerçevenin kabulü
Kısa bir süre önce kabul edilen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, bu siyasi ilişkinin nasıl işlediğini gösteren somut bir örnektir.
DEM Partili milletvekilleri, PKK/KCK'yi açıkça terör örgütü olarak tanımlayan bir metne imza attılar.
Aynı zamanda örgütün fiilen sona erdiğinin tespitini ve bunun hukuki sonuçlarının işletilmesini Milli Güvenlik Kurulu kararına bağlayan düzenlemeyi de kabul ettiler.
Meral Danış Beştaş bu metnin imzacıları arasındaydı.
Daha sonra Meral Danış Beştaş'ın MGK şartını eleştirmesi ve sürecin geciktirildiğini ileri sürmesi, imzaladığı kanunla kamuoyuna sunduğu siyasi tutum arasındaki çelişkiyi ortaya çıkardı.
Bu olayın önemi yalnızca bir siyasetçinin tutarsız davranması değildir.
Esas mesele, DEM Parti yöneticilerinin devletin belirlediği hukuki koşulları kabul ederken, sonradan bu koşulların uygulanmasından doğan gecikmeleri eleştiren bir siyasi konuma geçmeleridir.
Böylece hem Öcalan'ın stratejik çizgisine bağlılıklarını sürdürmekte hem de seçmenlere hükümetle mücadele ettikleri görüntüsünü sunmaktadırlar.
Süreç neden tıkanıyor? Gerçek uyuşmazlık mı, planlı gecikme mi?
2025'ten itibaren yürütülen tasfiye sürecinin görünüşte sürekli tıkanması, devlet ile Öcalan arasındaki stratejik işbirliği dikkate alındığında farklı bir anlam kazanmaktadır.
Bu yazıda, söz konusu tıkanmaların rastlantısal veya yalnızca taraflar arasındaki gerçek anlaşmazlıkların sonucu olmadığıdır.
Tıkanma, tasfiye sürecinin hızını ve kapsamını kontrol etmenin bir yöntemidir.
Öcalan örgüte gerekli talimatları vermekte, DEM Parti yönetimi bu kararları uygulamakta, Türk devleti ise sürecin hukuki ve kurumsal sonuçlarını kendi tercih ettiği zamanlamaya bağlamaktadır.
DEM Parti yöneticilerinin hükümeti eleştirmesi, bu mekanizmanın işleyişini değiştirmemektedir.
Çünkü belirleyici olan siyasi açıklamalar değil, alınan kararlar ve ortaya çıkan sonuçlardır.
Bu modelde kamuoyuna yansıyan uyuşmazlık, temel stratejik mutabakatı ortadan kaldırmaz. Tam tersine, sürecin gerektiği kadar uzatılmasına siyasi bir açıklama sağlar.
Nihai hedef PKK sonrasında bağımsızlıkçı bir Kürt hareketinin ortaya çıkmasını önlemek
Devletin Öcalan üzerinden yürüttüğü stratejinin yalnızca PKK'nin tasfiyesiyle sınırlı olduğunu düşünmek, sürecin asıl hedefini gözden kaçırmak olur.
PKK'nin sona ermesi, Türk devletinin Kürt meselesi bakımından karşılaşabileceği daha kapsamlı bir sorunu gündeme getirmektedir.
Bu sorun, PKK sonrası dönemde Kürtlerin ulusal bağımsızlık ve siyasi egemenlik hedefleri etrafında yeni bir siyasi hareket oluşturma ihtimalidir.
Bu bakımdan Öcalan'ın rolü iki aşamalıdır.
Birinci aşama, PKK'nin bağımsızlıkçı hedeflerinden uzaklaştırılması ve örgütün kontrollü biçimde tasfiye edilmesidir.
İkinci aşama ise PKK sonrasında ortaya çıkabilecek bağımsızlıkçı siyasi alternatiflerin toplumsal ve ideolojik zeminini zayıflatmaktır.
Demokratik entegrasyon, bu ikinci aşamanın ideolojik çerçevesini oluşturmaktadır.
Kürtlerin ulusal egemenlik, devlet ve kolektif siyasi statü talepleri yerine komünal yaşam, ekoloji, yerel demokrasi ve benzeri konuların temel siyasi hedef olarak öne çıkarılması, ulusal bağımsızlık meselesinin siyasi gündemin merkezinden uzaklaştırılmasına hizmet etmektedir.
Bu konuların kendi başlarına önemsiz olması söz konusu değildir. Buradaki sorun, bunların ulusal egemenlik ve siyasi statü taleplerinin yerine geçirilmesidir.
Dolayısıyla stratejinin nihai başarısı, PKK'nin silahsızlandırılmasında değil, Kürtlerin bağımsız siyasi irade geliştirme kapasitesinin kalıcı biçimde etkisizleştirilmesinde aranmalıdır.
1999'da verilen söz ile 2026'daki siyasi tablo arasındaki süreklilik
Abdullah Öcalan'ın 1999'da Türk devletine sunduğu teklif ile 2025-2026 yıllarında izlediği siyasi çizgi arasında temel bir süreklilik bulunmaktadır.
1999'da Öcalan, sahip olduğu milyonlarca insanın siyasi gücünü Türkiye'nin hizmetine sunabileceğini ve devletin bölgesel hedeflerine katkıda bulunabileceğini söyledi.
Sonraki yıllarda PKK'nin silahlı varlığı, Kürt toplumunda ağır kayıplar ve siyasi yenilgiler yaratan bir süreç içerisinde devam ettirildi.
2025'te bölgesel koşullar değiştiğinde ise aynı örgütsel otorite, bu kez PKK'nin belirli yapılarının tasfiyesi için kullanıldı.
Bütün bu süreç boyunca değişmeyen temel unsur, Öcalan'ın Kürtlerin bağımsız siyasi iradesini geliştirmeye değil, kendi örgütsel otoritesini koruyarak Türk devletiyle uyumlu bir siyasi çizgi oluşturmaya yönelmesidir.
Bu nedenle asıl araştırma sorusu, Türk devletinin neden 26 yıl boyunca PKK'yi ortadan kaldıramadığı değildir.
Asıl soru, Türk devletinin Öcalan aracılığıyla yönetebildiği bir örgütün tamamen ortadan kalkmasını neden isteyeceğidir.
Bu sorunun cevabı da aynı stratejinin içinde bulunmaktadır: Örgütün kontrollü varlığı devletin amaçlarına hizmet ettiği sürece korunmuş; bağımsız uluslararası ilişkiler geliştirme ihtimali ortaya çıktığında tasfiyesi gündeme gelmiş; İran ve Güney Kürdistan'daki bölgesel hedefler tamamlanmadığı için tasfiye süreci kontrollü biçimde sürdürülmüştür.
Sonuç olarak, burada ileri sürülen tezlere göre PKK'nin 1999'dan sonraki tarihi, Türk devletinin örgütü tasfiye etmek için verdiği başarısız bir mücadelenin değil, Öcalan'ın otoritesinden yararlanarak örgütün varlığını, faaliyetlerini ve nihayet tasfiyesini kendi stratejik hedefleri doğrultusunda yönettiği uzun bir siyasi sürecin tarihidir.
Ve bu sürecin nihai hedefi PKK'nin sona ermesinden daha kapsamlıdır: Kürt milletinin PKK sonrasında da bağımsız ve egemen bir siyasi güç olarak örgütlenmesinin önüne geçilmesi.
Danyar Canda, PhD retweeted
Gelek Kurdên serxwebûnxwaz hene ko hê paşnavên tirkî bi kar tînin...
Ez bi xwe naxwazim Kurdên serxwebûnxwaz li ser medya civakî nav û paşnavên tirkî bi kar bînin.
Ji ber ko ne mecbûrî ye.
Mirov bi dilxwazî nav û paşnavê xwe çima bike tirkî?
Danyar Canda, PhD retweeted
📌Gotineka Fileyan heye ji bo me Kurdan...
- Karê mêrê Kurd nemabû, rabû kîrê xwe jê kir û ji xwe ra karek deranî.
Danyar Canda, PhD retweeted
PÊJN
Ev di Kurmancî da bêjeyeka girîng e.
Tê wateya: - sezgi, hissiyet - his, duygu - ses, soluk
Pêjn ji yekî hatin = birinden ses, seda gelmek
Van rojan pêjna Gulîzerê nayê = Pêjn ji Gulîzerê nayê
Bugünlerde Gulîzer'den ses seda yok
pêjnbar/pêjndar/pêjnkar/pêjnker = sezgili, hassas
pêjnbarî = hassaslik pêjngiran= hassas olmayan
pêjnhilanîn= sezinleme, duyum alma
Çend roj in pêjna wê nayê, qey tiştek pê bû eceba?
Kaç gündür ses seda yok ondan (bayan) acaba birşey mi oldu ona?
Pêjna te nayê
Pêjna te nayê
Ez ji ber evînê ketime tayê
youtu.be/YXdQNulHQoQ?si=WUfv…
Danyar Canda, PhD retweeted
Replying to @Xezeb123
Son dönemde Kürt kıyafetleri moda dünyasında sıkça kopyalanıyor. Çok spesifik olmasına rağmen Kürt adı hiç geçmiyor.
🤖 Made with AI
Danyar Canda, PhD retweeted
Abdullah Öcalan madem Suriye orudusunda yer yok o zaman, "YPJ İmralı adasının güvenliğini üstlensin, burada yer çok, hem bana da yemek pişirler yeni konutun temizliğini de halederler artık" dediği öğrenildi.😊
Danyar Canda, PhD retweeted
Prof. Dr. M. Nesim Doru, bilimsel bir yöntemle Ehmedê Xanî’yi değerlendirdiğini ima ediyor. Ancak bilimsel etik ve yöntemle bağdaşmayan bir tutum sergileyerek Ehmedê Xanî’nin siyasi olarak ne demek istediğini ortaya koyan bölümleri bilerek ve isteyerek görmezden geliyor.
Doru’nun yazısında Mem û Zîn’in giriş bölümünden seçilen beyitler büyük ölçüde dil, edebiyat, “Ekrâd/Kurmanc sosyolojisi”, kitapsızlık ve hâmî (patronaj) ihtiyacı etrafında şekilleniyor. Buna karşılık, metnin en sık alıntılanan ve en açık siyasi özlemi dile getiren dizeleri yok sayılıyor.
Özellikle şu beyitler:
Ger dê hebûya me îttîfaqek
vêkra bikira me înqiyadek
Rom û Ereb û Ecem temamî
hemîyan ji me ra dikir xulamî
“Bir birliğimiz olsaydı, hepimiz tek bir iradeye bağlı kalsaydık, Romlar (Rûm/Türkler), Araplar ve Acemler (Farslar) hep birlikte bize hizmetçi olurdu.”
Bununla bağlantılı padişah dizeleri de aynı bölümde yer alıyor:
Ger dê hebûwa me padîşahek
Laiq bidya Xwedê kulahek
Te’yîn bubûwa ji bo wî textek
Zahir vedibû ji bo me bextek
Yani:
“Bizim de bir padişahımız olsaydı,
Allah ona da bir külah/taç layık görseydi,
ona da bir taht tayin edilseydi,
bizim de bahtımız açılırdı.”
Bu dizeler, Ehmedê Xanî’nin yalnızca “dil gelişsin, bir hâmî çıksın, edebiyat ilerlesin” demediğini; birlik sağlandığı takdirde mevcut iktidar ilişkilerinin, yani Rûm ve Acem hâkimiyetinin tersine dönmesini de açıkça hayal ettiğini gösteriyor. Özellikle “xulamî” (hizmetçilik, kulluk) kelimesi, mevcut hiyerarşiyi tersine çevirme arzusunu açıkça ortaya koyuyor.
Doru, bu seçici yaklaşımıyla dürüst davranmıyor. Ehmedê Xanî’nin düşüncesini göz göre göre tahrif ederek kendi siyasi düşüncesine uyarlıyor.
Doru dürüst bir yaklaşım sergileseydi, Ehmedê Xanî’nin “Eğer bir padişahımız olsaydı, Rûm, Arap ve Acem bize hizmetçi olurdu” ifadesini salt “dilin sancağını yükseltelim” çerçevesine indirgemesi mümkün olmazdı.
Ehmedê Xanî’nin söz konusu ifadesi, etnik-siyasi bir özlemi ve iktidar arzusunu doğrudan içeriyor. Elbette bu dizeler 17. yüzyılın, yani ulus-devlet öncesi dönemin tarihsel ve siyasal koşulları içinde değerlendirilmelidir. Ancak bu tarihsel bağlam, söz konusu dizelerin metinde var olduğu ve Xanî’nin siyasi tahayyülünü yansıttığı gerçeğini değiştirmez. Üstelik bunlar, metnin en çok alıntılanan bölümleri arasındadır. Bu dizeleri görmezden gelmek, metni kendi tezine uygun biçimde yeniden kurgulamak anlamına gelir.
Doru, Ehmedê Xanî’nin en açık siyasi mesajlar içeren dizelerini bilinçli biçimde dışarıda bırakıyor. Bu tutum, yazıyı akademik bir metin incelemesi olmaktan çıkararak güncel “Ortak Hafıza / Terörsüz Türkiye” anlatısına hizmet eden seçmeci ve ideolojik bir okumaya dönüştürüyor.
Prof. Dr. M. Nesim Doru yazdı: Ahmed-i Hânî'ye vefa
🧐 Ahmed-i Hânî Kürt milliyetçiliğinin öncüsü müydü?
📚 Mem û Zîn’deki üç kavram ne anlatıyor?
🤝 Vefa ödülü hangi ortak hafızaya işaret ediyor?
indyturk.com/node/784569
Danyar Canda, PhD retweeted
Sırtındaki o kıyafetin adı kavā (veya kawa), sorāni’li gömlek ve bol pāntol/şal ile tamamlanan Kürt erkek takımıdır. Tarihi de aidiyeti de Kürt milletine aittir. Başkasına ait değildir, olamaz da.
Encyclopaedia Iranica’nın “Clothing xvi. Kurdish clothing in Persia” maddesi (Plate CXL, fotoğraf S. Mohseni) bu kıyafeti açıkça tanımlar: Kürt erkeklerinin yuvarlak yakalı, bileklerinde sorāni olan gömlek, düğmeli kavā, bol pāntol ve belde peštand kuşaktan oluşan geleneksel takımıdır. Bu, “Şal û Şepik” / Jli Kurdi geleneğinin belgelenmiş formudur. Türk halk kıyafetleriyle karıştırılacak bir şey değildir, karıştırılamaz da.
Amed’li Siyabend Karakaş, model yarışmasında “en yakışıklı erkek” seçilip Best Charma of the World’de Türkiye’yi temsil edecekmiş. Türkiye adına sahneye çıkıp “yöresel/Anadolu/Türk folkloru” diye yalan söyleyerek Kürt kimliğini inkâr etmek alçakça bir ihanettir; Kültür ve Turizm Bakanlığı banner’ının önünde bu kıyafeti Türkiye adına giymek, belgelenmiş Kürt geleneğini çalmaktan başka bir şey değildir.
Bu kıyafetle Türkiye’yi temsil edemezsin.
#WÊNE - Xortekî Kurd dê di Best Charma Cîhanê de Tirkiyeyê temsîl bike
💢 Xortekî Amedî yê bi navê Siyabend Karakaş, di pêşbirka modelan de wekî "Mêrê herî qeşeng" hat hilbijartin
💢 Ew dê di Best Charma Cîhanê de nûnertiya Tirkiyeyê bike
Danyar Canda, PhD retweeted
📌İmralı’da Tıkanan Tuvalet, Süreci Tıkayabilir!😊
İmralı Heyeti Üyeleri Mithat Sancar ve Pervin Buldan, düzenledikleri basın toplantısında Abdullah Öcalan’ın yeni konutunda alaturka bir tuvalet isediği bilgisini paylaştı.😊
Sancar, Öcalan’ın yeni konutunu beğendiğini ancak alafranga tuvaletin tıkandığını, bu nedenle alaturka tuvalet istediğini belirtti. Sancar, “Sayın Öcalan her zaman Türk modelini Fransa modeline tercih ettiğini söyledi” dedi.
Buldan ise, Şengal’e Türk modelini öneren Öcalan’ın İmralı’da Fransa modelini kabul etmeyeceğini söylediğini aktardı. “Sayın Öcalan, Şengal’de Türk modelinin uygulanmasını tavsiye etmişti. Kendisi de İmralı’da aynı tutarlılığı gösteriyor ve Fransa modelini reddediyor. Ayrıca yemeklere daha az acı biber konulmasını istiyor. Fazla biber ishale yol açıyor, bu da tuvalet sorununu daha da artırıyor” ifadelerini kullandı.
Buldan, son olarak, “Şunu önemle ifade etmem gerekir ki sürecin önünün açılması için önce tuvaletin önünün açılması lazım” dedi.
Danyar Canda, PhD retweeted
"BEN KÜRDÜM" İFADESİNİN DAYANILMAZ AĞIRLIĞI
Birçok Türk, dünyanın neresinde Türkçe konuşan bir insan, hatta bir hayvan görse onu Türk sanıyor ve hemen “Türk müsünüz?” diye soruyor. Buraya kadar anlaşılabilir. Fakat karşısındaki “Hayır, ben Kürdüm” dediğinde bu kez “Fark etmez, hepimiz insanız” cevabını veriyor.
Öyle Türkler var ki bir Kürdün “Ben Kürdüm, Türk değilim” demesini kendilerine yönelik bir saldırı, hatta hakaret olarak algılıyorlar. Kendi kimliğini ifade eden Kürdü ırkçılıkla suçlayanlar bile çıkıyor.
Sanki birine aşkını ilan etmiş de karşılığında “Ama ben seni sevmiyorum” cevabını almış gibi hayal kırıklığına uğruyorlar. Bir Kürdün yalnızca “Ben Kürdüm” demesiyle morali bozulan, reddedilmiş âşık psikolojisine giren Türkler var.
Danyar Canda, PhD retweeted
There is a common misconception among Kurds that the first Kurdish republic was the Mahabad Republic, but this is not true.
Danyar Canda, PhD retweeted
Dema ez nû hatibûm Ewropayê, min çend caran alîkariya kal-pîrên tirk kirin çimkî zimanan nizanin, paşê min dît mîna hovan dibêjin “Tirk misin?!” Min êdî biryar da ku alîkar nebim. Bila tekzimaniya xwe de bimirin! Kûçikên hêram veca çi xwebawer in!
"BEN KÜRDÜM" İFADESİNİN DAYANILMAZ AĞIRLIĞI
Birçok Türk, dünyanın neresinde Türkçe konuşan bir insan, hatta bir hayvan görse onu Türk sanıyor ve hemen “Türk müsünüz?” diye soruyor. Buraya kadar anlaşılabilir. Fakat karşısındaki “Hayır, ben Kürdüm” dediğinde bu kez “Fark etmez, hepimiz insanız” cevabını veriyor.
Öyle Türkler var ki bir Kürdün “Ben Kürdüm, Türk değilim” demesini kendilerine yönelik bir saldırı, hatta hakaret olarak algılıyorlar. Kendi kimliğini ifade eden Kürdü ırkçılıkla suçlayanlar bile çıkıyor.
Sanki birine aşkını ilan etmiş de karşılığında “Ama ben seni sevmiyorum” cevabını almış gibi hayal kırıklığına uğruyorlar. Bir Kürdün yalnızca “Ben Kürdüm” demesiyle morali bozulan, reddedilmiş âşık psikolojisine giren Türkler var.
Danyar Canda, PhD retweeted
Bir insanın yalnızca “Ben Kürdüm” demesi, neden bazı Türklerin benliğine tehdit gibi gelir?
Çünkü karşısındaki, içselleştirilmiş ve olgunlaşmış bir kimlik benliğine sahip değildir. “Ne mutlu Türk’üm” der, tarihiyle övünür. Ama bu övünç, içsel bir bütünlükten değil; dışsal bir söylemden beslenir. İçinde derin bir eksiklik vardır. Taşıdığı şey, yapay ve olgunlaşmamış bir kimliktir. Kendileri inkar etseler de benlikleri, güçlü Kürt kimliğinin farkındadır.
Bu, saldırı değil, projeksiyon ve yüzleşmedir. Kişi, kendi içselleştiremediği bütünlüğü karşısındakinde görünce, kendi eksikliğini tehdit olarak okur. Dışsal özgüven sarsılır, içsel özgüvenin yokluğu ortaya çıkar. Bu da çok acı bir psikolojik tablodur.
"BEN KÜRDÜM" İFADESİNİN DAYANILMAZ AĞIRLIĞI
Birçok Türk, dünyanın neresinde Türkçe konuşan bir insan, hatta bir hayvan görse onu Türk sanıyor ve hemen “Türk müsünüz?” diye soruyor. Buraya kadar anlaşılabilir. Fakat karşısındaki “Hayır, ben Kürdüm” dediğinde bu kez “Fark etmez, hepimiz insanız” cevabını veriyor.
Öyle Türkler var ki bir Kürdün “Ben Kürdüm, Türk değilim” demesini kendilerine yönelik bir saldırı, hatta hakaret olarak algılıyorlar. Kendi kimliğini ifade eden Kürdü ırkçılıkla suçlayanlar bile çıkıyor.
Sanki birine aşkını ilan etmiş de karşılığında “Ama ben seni sevmiyorum” cevabını almış gibi hayal kırıklığına uğruyorlar. Bir Kürdün yalnızca “Ben Kürdüm” demesiyle morali bozulan, reddedilmiş âşık psikolojisine giren Türkler var.























