Ojojoj, co tu się wydarzyło… farmaceuci ze wszystkich krajów Unii Europejskiej 🇪🇺 popierają dziś zdanie naszego samorządu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej potwierdził, że całkowity zakaz reklamy aptek jest niezgodny z prawem. Polska musi więc dostosować krajowe prawo. Apteki powinny mieć możliwość uczciwej informacji, na jakie usługi może liczyć pacjent w konkretnej aptece. Jak można było się spodziewać, niektóre podmioty powiązane z sieciami aptecznymi, walczą o przesunięcie granic reklamy dopuszczonej prawem tak, by je później wykorzystać w aktywnej promocji swoich aptek. I bądźmy szczerzy - tu już niekoniecznie chodzi o usługi, o informację. Tu już wjedzie bezkompromisowa reklama miejsca, towaru - handel na całego! @MZ_GOV_PL przygotowywało swój projekt. Na każdym etapie farmaceuci, Okręgowe i Naczelna Izby Aptekarskie apelowały (i apelujemy nadal), by naprawdę uniemożliwić w prawie działania, które mogą doprowadzić do agresywnych reklam. Identyfikujemy takie możliwości, bo diabeł jak zwykle tkwi w szczegółach - np. kto zostałby ukarany za prowadzenie reklamy apteki lub w jakim celu można wykorzystać wizerunek osoby z wykształceniem medycznym czy farmaceutycznym (chociaż wszyscy jesteśmy zawodami medycznymi). Nagle okazuje się, że farmaceuci Unii Europejskiej podzielają nasze obawy. Czyli dokładnie przedstawiciele działający przy instytucji, która nakazała nam modyfikować prawo. Zgadzają się, że musimy chronić naszych pacjentów i nie zostawiać miejsca na mechanizmy, których nieuczciwe wykorzystanie pozwoli na bezkarne zachęcanie do kupowania coraz większych ilości leków, wyrobów medycznych, suplementów. W tej historii więcej nie znaczy lepiej, a zysk nie może zostać przedłożony przed dobro pacjenta.

Właśnie dostałam wiadomość od koleżanki farmaceutki, że dzwoniła do @NFZ_GOV_PL i wg informacji pracowników funkcjonalności realizacji jednej e-recepty w różnych aptekach podlegają wyłącznie e-recepty roczne. Miesięczne już nie. @MZ_GOV_PL rozumiem to z tymi osobami za 2 lata ustalicie, za co nas karać? Dokładnie tymi samymi, które dziś nie nadążają za zmianami, odpowiadają bardzo niekompetentnie, a później znajdą lukę w prawie, by nas próbować ukarać? Olaboga. Chyba że faktycznie cały samorząd i cała @NaczelnaA i @CentrumeZdrowia czegoś nie wiedzą i tylko roczne recepty możemy realizować w różnych aptekach…

Nie jest inną sprawą (byle) jakość naszego prawa. Ono wskazuje, że bardzo słuszne w założeniu blokady nadmiernego gromadzenia zapasu leków, miał dostarczać system teleinformatyczny. Jeśli to nie działa, to może niech lekarze mają wszczęte czynności kontrolne za przepisywanie ilości większej niż na 120 dni terapii na recepcie ważnej 30 dni, uznajmy takie wystawienie recepty za wadliwe i nałóżmy kary? Intencja była przecież jasna. Zaskakujące, że inaczej lekarze przepisują. Przecież „winnych” można znaleźć po obu stronach recepty. Jak długo jeszcze będziemy ręcznymi walidatorami tam, gdzie lekarze źle wystawiają e-recepty? Czy nie jest trochę tak, że wszyscy się boją włączyć Wam walidację, bo przez kilka dni byłoby larum, że e-recepty nie chcą się wysłać do P1? Broni Pan dziś sytuacji takiej, jakby udawało się zamówić obuwie bez wskazania numeru stopy. Wykonać przelew na kwotę 36 000 zł, mając limit na koncie 12 000 zł. Dać dziecku 180 zł, mając w ręce banknoty po 50 zł.

Historia, jak przymusza się nas w aptekach do fikołków podczas realizacji e-recept, które zgodnie z prawem powinny mieć ilość możliwą do wydania zaprezentowaną przez system teleinformatyczny @CentrumeZdrowia, które podlega @MZ_GOV_PL Każda elektroniczna recepta może być wystawiona na zapas leków do 360 dni terapii. Recepta taka ważna jest 30 dni, jeżeli osoba wystawiająca przedłuży ważność, to 365 dni. By zapobiec nadmiernemu gromadzeniu zapasu leków przez pacjentów (co ja np. uważam za bardzo potrzebny mechanizm), wprowadzono zasadę, że pacjent otrzymuje zapas zapewniający 120 dni terapii, a kolejną partię leków wówczas, gdy zużyje 3/4 zapasu (w praktyce po 90 dniach). To chyba logiczne, że dla elektronicznej recepty da się takie daty, możliwe do wydania ilości itd. w XXI w. policzyć z użyciem komputera 😂 więc nawet w prawie zapisano, że tak owszem system teleinformatyczny to będzie liczyć, będzie za to odpowiadać. I tu weźmy popcorn 🍿, bo zaczynają się schody. System miał być gotowy w marcu 2024. W maju 2024. W sierpniu 2024. Coś tam ruszyło. Farmaceuci zgłaszali uporczywie wszystkie uwagi, które wg nas szły na kolizję z prawem. Na czele z informacją, że lekarzom udaje się wgrywać e-recepty ważne 30 dni, z zapasem do rocznej terapii, a mechanizm opisany w prawie, że system teleinformatyczny ograniczy możliwą do wydania ilość i wskaże dalsze daty, dla tych recept nie działa. I że jest tych recept dużo. Mnie wyszło w próbie kontrolnej ponad 80%, a z doniesień rynkowych wynika, że nawet 95% (sic!) recept nie może być zwalidowana prawidłowo. Czyli wydawaliśmy leki na 120 dni terapii i co dalej? Co kolejnego dnia? Można coś wydać? Nadal pacjentowi leki się należą (bo dla e-recepty możliwa ilość leku na recepcie to 360), ale powinna być blokada dostarczona jak mowa w prawie przez system, tylko nic nie stoi na przeszkodzie dalszej realizacji… Otrzymaliśmy w 2024 roku komunikat nr V wydany przez Ministerstwo Zdrowia, że jeśli system teleinformatyczny nie działa, to nie nasza odpowiedzialność. I wydajemy. Zapisano w umowach, że po wadliwej realizacji czegoś, za co odpowiada system, nie można odebrać aptece refundacji i nałożyć kary. Siadamy do rozmów o realizacji jednej e-recepty w różnych aptekach. Mówimy, że błędy zostaną rozstrzelone między wiele aptek, więc apelujemy o ich usunięcie przed wprowadzeniem takiej funkcjonalności. Te błędy są opisane z naszej strony bardzo dobrze, udostępnione wszystkim zainteresowanym stronom, wgrane są przykłady z opisami. Godziny żmudnej pracy. Najważniejszych zmian i walidacji nie ma. No ale dzielenie wchodzi z chwili na chwilę. Dobrowolnie. I co? I apteki nie wystawiają pacjentów. W dniu dobrowolnego przyłączenia połowa aptek ma złożone wnioski - w okresie wakacyjnym, w trybie zmian ekspresowym. Dziś tych aptek jest jeszcze kilka tysięcy więcej. Naczelna odpala wrotki tak, że chyba nie ma jednego farmaceuty, który o zmianie by nie wiedział. W międzyczasie wracamy do recept, które dla P1 są szarą strefą - niezwalidowane, niewidziane, niepoliczalne. Przekroczone okresy stosowań, mimo że zgodnie z prawem P1 miała to liczyć, nie my. Finał: Dostajemy pismo, które nas przymusza do bycia ręcznym walidatorem przy pierwszym stole. Tam, gdzie P1 zawodzi. Tam, gdzie prawo nam coś innego gwarantuje. Tam, gdzie P1 cały czas przekłada terminy walidacji, by takich koszmarnych recept nie było. Po ludzku bolą słowa, że będą nasyłane na apteki oddziały NFZ w celu przeprowadzenia adekwatnych czynności kontrolnych. Aptek, które realizowały zgodnie z komunikatem MZ. Bo o interpretację prawa to trzeba byłoby sąd zapytać, a i tu wierzę, że zapisy jasno mówią, że system miał stawiać ograniczenia, nie farmaceuta. Nad wyraz wydaje się również odnoszenie się do słów o niezależności farmaceuty. Moja siła nie polega dziś na byciu kalkulatorem tam, gdzie Wasz system zawodzi. @KaKacperczyk

Bardzo ważne słowa, że zasady realizacji e-recept potrzebują dobrych regulacji w prawie. To powinno być zapewnione w nowej ustawie o receptach. Musimy mieć gwarancję, że po wystawieniu recepty przez lekarza lub inną osobę uprawnioną, recepta ta zawsze w takiej samej ilości leku będzie realizowana w każdej aptece. Dziś dokument recepty elektronicznej przyjmuje wiele absurdów, które my ręcznie w aptece wychwytujemy. Niestety efektem jest np. obcinanie pacjentom wydawanego zapasu. Tak dłużej być nie może, w XXI wieku podstawowe aspekty techniczne muszą być walidowane w systemach. Bo nie da się zamówić w sklepie online obuwia bez wskazania numeru, a udaje się wystawić e-receptę bez wskazania np. dawkowania czy czasami nawet dawki leku.

Wielu farmaceutów zwracało uwagę podczas wdrażania programu profilaktyki Moje Zdrowie (diagnostyka, dopasowane porady zdrowotne i profilaktyka), że oprócz POZ warto byłoby włączyć apteki. Docieramy do pacjentów „zdrowych”, którzy np. sprawują opiekę nad seniorami i dziećmi, kupują leki bez recepty, na drobne dolegliwości. Tych pacjentów często nie ma na co dzień w POZ. To im moglibyśmy przekazać założenia programu i zachęcić do udziału w pełni zrefundowanych badaniach. Coś poszło systemowo nie tak, jeśli odbiór społeczny i wiedza są tak nisko, że dzisiaj w laboratorium rejonowego szpitala wykonując komercyjne badania, to ja poinformowałam panią pobierającą krew, że w ogóle taki program istnieje 🤡 i to tak przy rozmowie o cenach badań, o planowanych podwyżkach i dlaczego jako pacjenci odkładamy w czasie te badania. I tu taki zonk, że jednak można skorzystać z refundacji w fajnym trybie 😊 ja rozumiem, że szpitale nie uczestniczą w tym programie, ale jestem szczerze zaskoczona. Gdyby była pacjentką apteki (a potencjalnie jest w jakimś punkcie swojego życia) i apteki zostałyby włączone do tego programu, obstawiam w ciemno, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że o programie już by wiedziała 😉 Tyle traconych przez @MZ_GOV_PL szans na obopólne korzyści, w których wygrany byłby pacjent.

Bardzo ciekawe ujęcie problemów e-recept, które ujęłabym w skrócie - wynikają z braku walidacji. Żadna ustawa nie zadziała, nie zadziała żaden mechanizm kontroli wydawanej ilości leków, monitorowania bezpieczeństwa terapii itd., jeśli dane nie będą wprowadzane w sposób strukturalny. W kolejnym kroku zgadzam się, czas usiąść do rozmów, jak to ustawić dla których leków - postaci czy faktycznie czasu stosowania. My jako samorząd jesteśmy bardzo otwarci na współpracę w celu poprawy tej sytuacji @CentrumeZdrowia @MZ_GOV_PL

Targowica naszych czasów 😔