🎯facebook post van @TrudyWissink @vanranstmarc : wel uitdelen, niet incasseren (1/2) Marc Van Ranst heeft een merkwaardige manier gevonden om van rol te wisselen. Tijdens corona stond hij pontificaal aan de kant van de mensen die bepaalden wat verstandig was, wat onverantwoordelijk was en vooral wie er nog serieus genomen hoefde te worden. Nu er vragen aan wetenschappers worden gesteld, blijkt hij ineens vooral oog te hebben voor de kwetsbare positie van de expert. Het is een wonderlijke metamorfose: van de man met de opgeheven vinger naar de man die vraagt of we alsjeblieft niet zo hard willen vragen. Want vragen stellen, dat is tegenwoordig een heksenjacht. Van Ranst reageert op het verhoor van Anthony Fauci alsof de wetenschap persoonlijk voor de beklaagdenbank is gezet. Alsof een wetenschapper boven parlementaire controle hoort te zweven en een kritische vraag al bijna een aanslag op de beschaving is. En natuurlijk moet je uitkijken voor politieke afrekeningen. Maar er is een verschil tussen een politieke afrekening en simpelweg willen weten wat er tijdens een crisis is gebeurd. Dat verschil lijkt Van Ranst nu even kwijt. Misschien komt dat doordat hij tijdens corona zelf niet bepaald de belichaming was van de afstandelijke, onafhankelijke wetenschapper die rustig naar alle kanten luisterde. Hij was overal. Televisie, kranten, sociale media. Hij werd een publieke autoriteit, een vaste waarde in het coronacircus. Als Van Ranst sprak, moest de rest vooral luisteren. En wie niet luisterde? Die kreeg het soms flink voor de kiezen. Artsen, verpleegkundigen, wetenschappers en andere mensen uit de gezondheidszorg die vraagtekens zetten bij onderdelen van het beleid of een andere ervaring hadden, werden niet altijd behandeld als collega’s met wie je een wetenschappelijk debat kon voeren. Er werd gestigmatiseerd, bespot en weggezet. Niet iedereen die kritiek had, werd serieus onderzocht; sommigen werden vooral eerst moreel beoordeeld. Dat was de sfeer. En voor mensen die niet gevaccineerd waren of die daar publiekelijk vragen bij stelden, werd het helemaal onaangenaam. Zij werden niet zelden behandeld alsof ze niet alleen een medische keuze maakten, maar ook een karakterfout begingen. Ondertussen kwamen kritische zorgverleners in een klimaat terecht waarin toezicht, beroepsorganisaties en inspecties een steeds grotere rol gingen spelen. Dat hele verhaal wordt tegenwoordig opvallend snel vergeten. Alsof corona een film was die inmiddels is afgelopen en Van Ranst alleen nog de rol van bedreigde wetenschapper wil terugzien in de aftiteling. Maar zo werkt geheugen niet. Wie toen zo nadrukkelijk deelnam aan het publieke debat, kan achteraf niet ineens terugkruipen in zijn laboratoriumjas en doen alsof hij uitsluitend wat virussen onder een microscoop heeft bekeken. Hij was onderdeel van het debat. Hij beïnvloedde het debat. Hij verdedigde beleid. Hij wees mensen terecht. En soms maakte hij van wetenschappelijke discussie een morele strijd. Dan is het nogal goedkoop om, zodra de vragen een keer jouw kant op komen, het woord heksenjacht uit de kast te trekken. Want laten we eerlijk zijn: wat is er nou precies zo bedreigend aan een vraag? Wat is er mis met documenten bekijken? Wat is er mis met communicatie onderzoeken? Wat is er mis met deskundigen verhoren? Wat is er mis met vragen wie met wie sprak, welke informatie beschikbaar was, welke belangen meespeelden en waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt? Als alles klopt, komt dat vanzelf naar voren. Maar misschien komt er ook iets anders naar boven. En dat is precies waarom je onderzoek doet. Niet om iemand vooraf schuldig te verklaren, maar om niet vooraf te besluiten dat iemand boven iedere verdenking, iedere twijfel en iedere controle staat.