Arada sırada çeşitli yerlerde yazar. Üç kitap sahibi. Dördüncüsü beklemede. Toplumcu. Her şeyden önce anti-emperyalist ve anti-kapitalist.
Antalya, Türkiye
Joined November 2009
- Tweets12.3K
- Following1.3K
- Followers5.8K
- Likes17.5K
Pinned Tweet
Üçüncü kitabım “TARİH – EMEK – KURAM: Diyalektik Yaklaşımlar” Doğu Kitabevi etiketiyle yayımlandı.
İşçi sınıfının değişen profilinden sınıf siyasetinin geleceğine, yapay zekânın ekonomi politiğinden Cumhuriyet Devrimi’nin ideolojik temellerine; gençlik hareketlerinden Sovyetler Birliği'nin tarihsel çelişkilerine, Türkiye sosyalist hareketine yön veren teorisyenlerden kapitalizmin güncel krizlerine uzanan geniş bir perspektifle, dünyaya diyalektik ve tarihsel materyalist bir bakış sunmaya çalıştım.
Toplumsal uyanışa, sınıf bilincine ve mücadele geleneğine küçük de olsa bir katkı sunması umuduyla…
"İbrahim Utku Nar, tarihsel materyalist perspektifle kaleme aldığı yazılarında, Türkiye’nin siyasal geçmişini, emek rejimlerini ve sosyalist düşüncenin güncel olanaklarını ele alıyor. Kıvılcımlı’dan Troçki’ye, Osmanlı’dan dijital kapitalizme geniş bir yelpazede açılan bu metinler, sınıf temelinde düşünen okurlar için eleştirel bir bakış açısı sunuyor."
@realAnilAba
👉Kitabı satın alabileceğiniz internet siteleri:
kitapyurdu.com/kitap/tarihem…
dogukitabevi.com/urun/tarh-k…
yaykoop.com/tarih-emek-kuram
bkmkitap.com/tarih-emek-kura…
amzn.eu/d/07xxvGW
@dogukitabevi
Zeki Velidi Togan hiçbir zaman sosyalist olmadı. Bolşeviklerle, Türkistan coğrafyası için taktiksel işbirliği yapma opsiyonları üzerine fikir yürütmek ve eyleme geçmek kişiyi sosyalist yapmaz. Onu bir geçelim. "Dolaylı" diye bir ibare belirtmişim. Öte yandan Marx'ın dediği gibi görünen gerçek olsaydı bilime gerek kalmazdı. Zaten akabinde işleyen kronoloji benim dediklerimi doğrular nitelikte. Tarihe vakanüvis gibi bakılmaz.
İbrahim Utku Nar retweeted
Hikmet Kıvılcımlı, 12 Mart Cuntası'ndan kaçtığında ne Leonid Brejnev yazdığı mektuba cevap verdi ne de Ruslar, iltica başvurusunu kabul etti. Arnavutlar ve Bulgarlar sınırdan kovaladılar. Sahip çıkan sadece Yugoslav lider Josip Broz Tito oldu. Kıvılcımlı Belgrad'da yatırıldığı hastahanede kanserden öldü
İbrahim Utku Nar retweeted
Sosyalistler etnik kimliklerden korkmazlar. Türk yönetmenin çektikleri filmler Türk sinemasını, Kürt yönetmenlerin çektikleri filmler Kürt sinemasını oluşturur.
Türk’e Türk, Kürt’e Kürt demekten neden korkuluyor anlamış değilim.
Böyle bir telgrafın çekildiğine dair somut bir belge veya kayıt yoktur. Ancak Yahya Kahya'yı kimin öldürdüğü belgelidir. Öte yandan Lenin'in dediği gibi sol komünizm bir çocukluk hastalığıdır.
en büyük rolü oynayan kayıkçılar kahyası Yahya Kahya'ya, katliamdan bir süre sonra, "büyük bir vatansever" olduğunu belirten telgraf çekmedi mi?
Hal böyleyken neden Kemalist olalım?
Herkes sizin gibi hem Kemalist hem sosyalist olup, ortaya karışık bir şey olmak zorunda mı?
1
3
1,030
ÇEKA tarafından aranan Zeki Velidi Togan'ın Mustafa Suphi'nin evinde kalması, Galiyev ile olan dolaylı temaslar Sovyetlerin radarında olan şeylerdi. Sizin pragmatizm olarak gördüğünüz şeyler, Sovyetlerin milliyet politikalarının ete kemiğe bürünmüş halleridir. Boş boş sloganlarla tarih yorumlanmaz.
Mevzu bu kadar basit. Aman ne olacak tek derdimiz bu mu gibi yaklaşımlar fanusta yaşamanın sonucu. Türk sıfatını ve Türklükle ilgili bütün kavram setlerini, bütün kötülüklerin anası gibi gösteren bir zihniyet farkında olmadan başedemeyecekleri bir Türkçü zihniyeti besliyor. Yeni nesil milliyetçiliğin gençler arasında neden popüler olduğunu, 19 Mart eylemlerine damga vurmalarını idrak edemeyen, kendi mahallesinde yarattığı dar ve konforlu dünyayı aşamayan bu kafalardan maalesef memlekete pek hayır gelmez. Sosyalist hareketlerin, gençlik heyecanı içindeki öğrenciler (mezun olup iş hayatıyla birlikte çoğu kopuyor) ve sağlık sorunları dışında gelecek kaygısı pek taşımayan bir avuç emekli dışında, emeğiyle geçinen dinamik nüfusu oluşturan orta yaş arasında bu kadar zayıf olmaları asla bir tesadüf değil. Radikal dönüşümleri son tahlilde üretim sürecinden kopuk ne öğrenciler ne de emekliler gerçekleştirebilir. Peki sosyalist hareketler bu orta yaş grubuna neden erişemiyor? Nedeni çok basit. Dünyayı ve Türkiye'yi küreselleşmeci paradigmanın klişeleriyle okuyorlar. Kimlik politikalarına hapsolan bir zihniyetin ilerici gördüğü kavramların, gerçekten biraz üstüne düşülse gerçekten ilerici bir bakış açısı kazandırılacak insanlardaki karşılığı nefret söyleminden başka bir şey değil.
Ergen solculuktan kurtulmanın ilk adımı kavramları doğru kullanmaktan geçer. Komprador burjuvazi kavramı İttihatçı çevrelere yakın ve Cumhuriyetin ilk yıllarındaki cılız burjuvazi için kullanılamaz. Devlet eliyle yaratılmaya çalışılan burjuvazinin dayandığı temel, yabancı sermayenin acenteliğini yapan Galata bankerleri, Levantanlarla bir değildi. Yaşar Ayaşlı'nın belirttiği gibi "19.yüzyılda ve geçen yüzyılın başlarında yabancı sermayeden aldıkları belirli bir komisyon karşılığında, hammadde ihracatına ve mamul madde ithalatına aracılık eden sömürge, yarısömürge ülkeler burjuvazisi için kullanılan komprador (İspanyolca satın alıcı demek) burjuvazi kavramının pabucu dama atılalı epey oldu. Osmanlı dönemindeki gayrimüslim burjuvazi için kullanılsa yeridir." Sloganlardan arınmak, önce bilgi sahibi olup ona göre tahlillerde bulunmak gerekir. Öte yandan Mustafa Suphi'nin ideolojik anlamda geçirdiği dönüşümün diyalektik sonucu; sosyalizm ile Türkçülüğü harmanlanmasıdır. Sovyetlerin Suphileri gözden çıkarması (aynı zamanda Galiyev'i) ve katledilmelerini büyük bir mesele yapmamaları, Müslüman-Türk halklarına yönelik farklı bir ajandaya sahip olmalarından kaynaklanmaktaydı. Bakü'de toplanan Doğu Halkları Kurultayı'nın devamının gelmemesi, orada alınan kararların hayata geçmemesi bir tesadüf değildir. İşin özü her iki Mustafa da pek sizin sahiplenebileceginiz isimler değildir.
Her tarafı çelişkilerle dolu bir hareketin sempatizanı veya aktif birer üyesi olup, kendi hareketlerinin çelişkilerini reel politiğin gereklerine ve nesnel koşulların zorlamasına bağlayıp meşrulaştırmaya çalışanların; söz konusu başka hareketler olunca marksizme iman etmeleri, diyalektiği, tarihsel materyalizmi hatırlamaları, sınıfsal bakış açısıyla konuşmaları oldukça gülünç. Onu da tam becerdikleri söylenemez. Ne bu memlekette ne de başka bir yerde, tarihin çarklarını ileri döndüren tarihsel olaylar ve kişiler üstüne basarak aşılamaz. Eleştirmek, aşmak için mücadele vermek eşyanın doğası gereğidir. Eleştirmekle, reddetmek çok başka şeylerdir. Diyalektiği ters yüz edip, metafiziğe saplananların kimseye vereceği bir akıl yoktur.
Sosyalist bir parti ( kendilerini öyle tanımıyorlar) sendikaları, grevleri ve 1. Mayıs'ı yasaklayan, daha ötesi Türk milleti sınıfsız, imtiyazsız, kaynaşmış bir millettir diyerek, işçi sınıfının varlığını bile reddeden bir siyasi figürü böyle içtenlikle anıyor olması, analojik olmaktan öte, sosyalist mirasın reddiyesidir.
Her şey dahil sisteminden kaynaklı olarak birçok turistin kent merkezlerine uğramadan direkt otellerine geçtiği doğru ancak aşırı genellemelerden kaçınılmalı. Destinasyona bağlı olarak değişiyor bu durum. Batı Antalya, Kemer dışında butik otel ve pansiyonlarla çevrilidir. Birçoğu oda kahvaltı şeklinde çalışır. Kent merkezinde birkaç resort otel bulunmakla birlikte oteller oda kahvaltı veya yarım pansiyon şeklinde hizmet vermektedir. Doluluk oranları da oldukça yüksektir. Kaleiçi başta olmak üzere kent merkezinde sırt çantalı gezgin veya tur rehberinin arkasında hizalanmış binlerce turist görürsünüz gün içinde. Her şey dahil sisteminin müşterisi ile kültür, tarih ve diğer anaakım turizm müşterisini aynı potaya sokmamak gerek. Daha fazla turisti, otellerinden çıkartıp kentin doğası, tarihi ve kültürel mirası, gastronomisi ile buluşturmayı hedeflemek başka bir şey, sanki bunların hiçbiri olmuyormuş gibi bir yorumda bulunmak başka bir şey. Ha bir de Antalya'da sadece kendi yaşadığım mahallede bile, başka yerlerden gelen misafirlerimi götürebileceğim 3-5 kalbur üstü mekan sayabilirim. Doğdukları kentlerde çay bahçesinden başka sosyalleşebilecekleri kamusal alan bulunmayanların böyle üst perdeden Antalya'yı b.klamaları beni benden alıyor.
İnsanlar Antalya’yı turizm şehri olarak biliyor ama değil.
Turistler uçaktan otele, otelden uçağa deplasmana gelmiş futbol takımı gibi gelir ve döner. Milyonlarca turist…
Her şey dahil sisteminin sonucu bu. Turist şehirle temasa etmez. Bu yüzden taksilerden falan beklentiyi yüksek tutmayınız.
Sadece taksiler de değil.
Oteller dışında, mesela önemli bir misafirinizi götürebileceğiniz restoran sayısı da 5’i geçmez. Belki de 3.
Antalya’da turizmden kasıt şu: Otel.
Bir de doğa var. O da Allah vergisi zaten.
Bu kadar.
Talat Aydemir çizgisine sol Kemalist demek tam olarak doğru değil. Talat Aydemir, çok güçlü bir ideolojik formasyona sahip değil. Daha çok pratik zemin üzerinden hareket eden, Doktor Hikmet Kıvılcımlı'nın tabiriyle "tarihsel devrimciler"dir. Onların trajedisi de Kıvılcımlı'ya göre sınıf körlükleridir. "27 Mayıs ve Yön Hareketinin Sınıfsal Eleştirisi" adlı kitabında Kıvılcımı, Aydemir ve liderliğini yaptığı genç subayların, genel olarak sınıfsal, siyasi ve tarihi portresini çıkarmaktadır. Kadroculuğu ve Avcıoğlu ile hayat bulan Yön-Devrim Hareketini de aynı persfektif üzerinden bu kitabında eleştirmektedir. Oldukça çok yönlü ve titiz şekilde ele alınması gereken konular ve kişiler "darbeci" damgası vurularak geçiştirilecek şeyler değildir. 2010'dan bu yana bir arpa boyu yol alamayan bu kafalara ehemmiyet veren de kalmadı ama biz yine de diyeceğimizi diyelim.
Hep dediğim gibi; Mustafa Suphi üzerinden Mustafa Kemal karşıtlığı yapanlar, Mustafa Suphi'nin görüşlerini bilseydi adını dahi anmazlardı. Bir kez oturup da adam akıllı incelediklerini düşünmüyorum. Suphi, Türkçü ve İttihatçı bir damardan geliyor. Görüşlerinin sosyalizme evrildiği noktada, geçmişiyle arasına kalın bir çizgi çekmiyor. Geçmişten gelen görüşlerini sosyalizm ile harmanlıyor. Öte yandan Sovyetlerin Türkistan coğrafyası için öngördüğü ajandanın dışına çıkması, birebir olmasa da Galiyev ve onun gibi düşünenlerle teması da kaderini belirleyen etmenler arasında. Eylül 1920’de Bakü’de toplanan Doğu Halkları Kurultayı sırasında, o sırada Bolşevikler tarafından aranan Başkurt önderi Zeki Velidi Togan, gizlice Mustafa Suphi'nin evinde kalması, Komintern çevrelerinde Mustafa Suphi'nin sadakati ve politik çizgisi üzerine soru işaretlerine yol açmıştır. Özetle Suphi; katledildikleri için öyle sol-liberallerin sahip çıkabilecekleri bir figür değildir. Suphilerin katledilmesine ses çıkarmayan Komintern'in tavrı, daha doğrusu tavırsızlığı, sadece jeopolitik önceliklerden kaynaklanmıyor.
İbrahim Utku Nar retweeted
1945’te şöyle yazmıştım:
“Emperyalizme karşı milli kurtuluşçuluk, soldur. Feodalizmin cerahati içinde uyuşmuş bir memlekette burjuva devrimi, soldur. Her biri sosyal hayatı baştan aşağı değiştirmeye yönelik köklü reformlar, soldur. Sadece toplum değil lider kadronun geri kalanı bile yaşam biçimine, kültürüne, ahlakına, hayata bakışına bütünüyle aykırı, yabancı ve hatta düşmanken onları korkunç bir irade gücüyle dize getirmek, gerçek, örnek alınması gereken bir devrimci tavırdır, soldur. Devrimin barutu çabuk bitmiştir; milliyetçilik hızla şovenizme evrilmiştir, doğru; 1930’ların ortalarına gelindiğinde devrimci enerjiden geride pek az şey kalmıştır, evet; ama adeta hiçin içinden çıkmıştır o devrim, o hiçten çığ yaratan ise en çok onun devrimci iradesidir. Mustafa Kemal soldur, devrimcidir. Çok yaşa Mustafa Kemal!”
İbrahim Utku Nar retweeted
Cumhuriyet Devrimi ve Devrimci Mirasımıza Sahip Çıkmak
Her devrim, insanlığın karanlıktan aydınlığa yürüyüşünde yakılmış bir meşaledir.
Bu toprakların da kendi meşalesi vardır: 1923 Cumhuriyet Devrimi.
Cumhuriyet, yalnızca bir yönetim biçimi değil; aynı zamanda bir toplumsal devrimin, halkın kendi kaderini tayin etme iradesinin adıdır. 29 Ekim özelinde, bu büyük devrim mirasına sahip çıkmak kendini toplumcu düşünceye ve siyasete adayan herkesin temel görevidir.
Kökünü bu toprakların devrimci mirasından almayan hiçbir hareketin başarılı olma, sosyal kurtuluşu gerçekleştirme şansı yoktur.
Tarihin çarkını ileriye döndüren her devrimci atılım —hangi biçime bürünürse bürünsün— içinde büyük bir siyasi ve tarihsel miras taşır.
İngiliz Devrimi’nden Fransız Devrimi’ne, Amerikan Devrimi’nden Ekim Devrimi’ne; Çin Devrimi’nden Küba Devrimi’ne kadar bütün devrimler, insanlığın sosyal kurtuluşu ve eşitliği yolunda evrensel anlamlar taşımaktadır.
Mustafa Kemal Paşa öncülüğündeki Cumhuriyet Devrimi ise, arkasındaki yüz yıllık aydınlanmacı birikimiyle, bu büyük devrimler çağının en onurlu üyelerinden biridir.
Cumhuriyet Devrimi, feodal bir imparatorluktan modern bir ulus devlete geçişin, yani çağdaşlaşmanın büyük tarihsel eylemidir.
Ne yazık ki bugün, 1923’ün çok gerisine düşmüş durumdayız.
Sadece biz değil; bütün dünya, büyük bir gericiliğin ve küresel bir sömürü mekanizmasının baskısı altındadır. Emperyalist kapitalizmin vahşi tahakkümü, insanlığın yüzyıllar içinde kazandığı tarihsel birikimi ve toplumsal kazanımları birer birer yok etmektedir.
Aklın ve bilimin öncülüğü yerini hurafelere bırakmış; yurtseverlik, anti-emperyalizm ve enternasyonal dayanışma ise ırkçı ve popülist söylemlerle kirletilmiştir.
Soyut kimlik politikalarıyla emekçilerin arasına duvarlar örülmüş; modern yurttaşlık bilinci yerine, etnik ve mezhepsel temeller üzerine inşa edilmiş ilkel kimlik anlayışları güç kazanmıştır.
Bugün karşı-devrim rüzgarları yalnızca Türkiye’de değil, tüm dünyada esmektedir.
Ve bu rüzgâra soldan kapılanların savruldukları yer ortadadır: Onlar için artık ne 1923’ün ne de 1908’in bir anlamı kalmıştır. Hürriyet ve İtilafçılığın modern temsilcileridir. Prens Sabahaddin ekolünün günümüzdeki uzantılarıdır. Siyasal İslamcılığın ve Soğuk Savaş milliyetçiliğinin birbirine yapışık ikizleridir.
Ancak bizler biliyoruz ki, 1923’ün Cumhuriyetçi ve devrimci birikimi hâlâ yönümüzü aydınlatan en güçlü ışıktır.
Bu ışık, halkın egemenliğini, eşitliği, özgürlüğü ve laikliği savunan her yurttaşın pusulasıdır.
Cumhuriyet’i sadece bir tarih değil, bir gelecek projesi olarak görenler için bu miras, yalnızca korunması gereken bir hatıra değil, yeniden üretilecek bir devrimci görevdir.
Dr. Hikmet Kıvılcımlı’nın tarihsel ifadesiyle;
Birinci Kuvayı Milliyecilik: SİLÂHLI, askercil,sıcak savaştı. Bu savaşın bütün yokluklarına rağmen cephesi açıkça belirliydi. Stratejisi ve taktiği az çok genel kurallara göre basitti. Hedefi ise olağanüstü kolay anlaşılırdı.
İkinci Kuvayı Milliyecilikte, cephe ne denli baş döndürücü, strateji ve taktik ne denli karmakarışık, hedef ne denli güç anlaşılır olursa olsun, Birinci Kuvayı Milliyeciliğin devrimci, kutsal Mustafa Kemal gelenekli CUMHURİYET BAYRAĞI başımızdadır.
İbrahim Utku Nar retweeted
Doğruysa Latin Amerika solu çok büyük. Öğreneceğimiz çok şey var.
Sırbistan'da bir "Turuncu Devrim" şafağı görmek oldukça yanıltıcı olacaktır. Toplumsal muhalefet AB bayraklarıyla sokaklara dökülen, Brüksel veya Washington'ı kurtuluş umudu gören kitlelerden oluşmuyor. Belgrad bir Tiflis veya Kiev değil. Tarihsel ve sosyolojik olarak Sırplar, Ortodokslukla harmanlanan Slav milliyetçiliğinin taşıyıcı kolonu olan bir millet. Siyasi aktörler kim olursa olsun keskin kırmızı çizgilere sahip bir millet. Rusya ile ilişkileri kökten değiştirip, çubuğu tamamen Batı'ya bükecek bir iktidar blokunun yeşermesi oldukça zor.
Çok erken ve tek yanlı bir değerlendirme.
AB yönelimi nasıl olacak belli değil, Kosova Sırbistan'dır diye açıklamalar yapan, yürüyüşlerinde sıkça Haç ve Ortodoksi simgelerine yer veren, seçim zaferini Çetnik selamıyla karşılayanların da olduğu, Müslüman gençlerin de desteklediği çok katmanlı ve karmaşık bir hareket bu.
Her adımına kurullarda karar veren bir düzenek parlamento bataklığında nasıl koordine olacak, Vucic karşıtlığının birleştirici gücü 'yorgan gidince' nelere yol açacak bilmiyoruz.
Ki şunu da söyleyelim Vucic'in yenilgiyi bu kadar kolay kabul etmesinin bir diğer sebebi de "Bunlar birbirine düşer" beklentisi olarak görmek mümkün.
Yani özetle 'politik özlemlerden' doğan öngörüler Sırbistan özelinde pek tutmayacak gibi duruyor.
Her an her şey olabilir ve asıl hükümetin kuruluşu + cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından oluşacak tabloya bakmak lazım.
11
914
İbrahim Utku Nar retweeted
miguel diaz da lula'yı tebrik edenler arasında. lula'nın kazanması trump'ın büyük baskısı altındaki küba'nın elini az da olsa rahatlattı.
Estimado hermano @LulaOficial, te felicito en nombre del gobierno y pueblo cubanos por esta victoria histórica que garantiza la continuidad del camino de paz, soberanía y justicia social emprendido por el pueblo brasileño bajo tu liderazgo.
1/2
İzmir'den sonra İstanbul Barosu seçimlerinin de gösterdiği bir şeyler var. Kazananların profili üzerine çok şey söylenebilir ama sadece oraya odaklanıp, "faşistler, şovenistler, ırkçılar, Saray aparatları, darbeciler" kazandı deyip binlerce insanın yönelimini ve itirazını okuyamamak gerçek anlamda bir çocukluk hastalığı.
Sadece Türkiye'de değil, dünyada da küreselleşme sürecinin yarattığı tahribattan kaynaklı milliyetçi, anti-globalist, woke karşıtı hareketler güç kazanıyor.
20. yüzyılla birlikte kök salan, Berlin Duvarı'nın yıkılmasıyla nihai zaferini ilan eden, merkez sağ ve solun çeşitlik salınımlarını içeren anaakım siyasetin ezberlerini ve rahatını bozan bir durum. Bu durumun haliyle emperyalist kapitalizmin güçlü bir çevre ülkesi olan Türkiye'ye de yansımaları var.
19 Mart ile birlikte sosyal medyadaki görünürlüklerini sokak eylemlerine de taşıyan; İslamcılık, geleneksel milliyetçilik ve etnik milliyetçilik olarak kodladıkları hakim iktidar blokuna karşı yeni nesil bir milliyetçilik anlayışının geliştiğini ve örgütlü olarak güçlendiğini görmekteyiz. 2000'li yılların ulusalcılığından daha farklı bir yönelim.
Yeni nesil milliyetçilerle ilgili birçok akademik çalışma yayınlandı. Oldukça uzun bir konu. Yekpare bir yönelim değil. Ancak geleneksel milliyetçilikten de önemli ölçüde ayrışıyorlar. Seküler bir damarları var. Türkçülüğü, İslam öncesi Türk devletlerinin simge, sembol ve mitolojilerine bağlayarak ümmetçiliğe de kapı aralayan milliyetçi-muhafazakar hakim damara mesafe koyuyorlar. Kısmen Atsızcılıktan mülhem, İttihatçı sloganları öne çıkaran, diğer yandan da Cumhuriyetin temel kazanımları ve Atatürk konusunda azami hassasiyet gösteren bir kesim. Onları temsil iddiasında olanların olası yalpalamaları ve ikircilikli tavırlarından azade, bu kesim net bir şekilde iktidarın karşısında.
İktidarın karşısında nasıl bir Türkiye istedikleri konusunda somut bir plan ve programları yok. Reaksiyoner bir temele dayandıkları için temel çelişkileri burada başlıyor.
Peki bu noktada ne yapmalı?
Kısa yoldan hepsini faşist ve şovenist olarak kodlamak içimizi rahatlatmaktan başka ne işe yarıyor?
Sadece Türkiye'de değil dünyada da yükselişe geçen bu yönelime karşı daha fazla okuma yapıp, sloganların ve ezberlerin ötesinde bir söylem geliştirmek gerekiyor.