Dr. Shamal Shingte - Patil

थोर समाजसुधारक व शिक्षणप्रचारक #शिक्षणमहर्षी #पद्मभूषण कर्मवीर 'भाऊराव पायगौंडा पाटील' यांचा आज जन्मदिवस. “शिका, स्वावलंबी व्हा आणि समाजाला पुढे न्या.” फक्त शाळा उभारून शिक्षण सर्वांपर्यंत पोहोचत नाही. गरीब मुलाला शिक्षण घेण्यासाठी अन्न, निवारा आणि आर्थिक आधारही हवा. याच विचारातून त्यांनी ‘कमवा आणि शिका’ ही संकल्पना प्रत्यक्षात आणली. रयत शिक्षण संस्थेची स्थापना करत, त्यामागे ग्रामीण भागातील शेतकरी, शेतमजूर, कामगार आणि वंचित समाजातील मुलांना शिक्षणाची संधी देण्याचा विचार होता. स्वावलंबन, श्रमाची प्रतिष्ठा आणि आत्मविश्वास निर्माण करण्याचा प्रयत्न होता. आज आपण कौशल्याधारित शिक्षण, काम करत शिकणे आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती याबद्दल बोलतो. भाऊरावांनी यापैकी अनेक विचार शंभर वर्षांपूर्वी प्रत्यक्ष प्रयोगातून राबवले होते. भाऊरावांच्या विचारांवर महात्मा ज्योतिराव फुले आणि राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज यांच्या कार्याचा प्रभाव होता. शालेय जीवनातच त्यांचा शाहू महाराजांशी संपर्क आला. शाहू महाराज शिक्षण आणि सामाजिक समतेचे प्रभावी पुरस्कर्ते होते. साधे जीवन. अखंड काम. शिक्षणासाठी धडपड. आणि समाजातील शेवटच्या घटकापर्यंत पोहोचण्याचा प्रयत्न. त्यांच्या पत्नी लक्ष्मीबाई पाटील यांनीही या कार्यात मोठा त्याग केला. रयत शिक्षण संस्थेच्या माहितीनुसार, वसतिगृहाचा खर्च भागवण्यासाठी त्यांनी आपले दागिने संस्थेला अर्पण केले.