Узбекистаны төрийн өмчийн реформ Өчигдөр Узбекистаны төрийн өмчийн реформыг манлайлж ажиллаж буй Франклин Темплетоны Узбек дахь хөрөнгө оруулалт хариуцсан захиралтай уулзаж туршлага сонирхлоо. Узбекистанд төрийн өмчийн 2,000 гаруй компаниуд нийтдээ ДНБ-н 47%-г бүрдүүлдэг. Энэ дундаас арав гаруй ТӨК л орлогын ихэнхийг бүрдүүдэг. Мэдээж ихэнх ТӨК нь үр ашиггүй ажилладаг, авлига ихтэй. Манайхаас ч данхар. Тийм ч учраас Узбекистан сүүлийн хэдэн жилд зах зээлээ олон улсад нээхийн зэрэгцээ хувьчлалыг эхлүүлэхээр олон төсөл, санаачлага эхлүүлээд байна. Нэг жишээ нь 4 дахь том банкаа Унгарын OTP банкинд заржээ. Нөгөө манайд орж ирье гээд байгаа банк. Гэхдээ хүлээлтээс маш удаан байгаа. Аргагүй хаа газар төрийн өмчөөсөө салах хүсэл сонирхол төрд нь, улстөрчдөд нь, дарга нарт нь төдийлөн байхгүй л дээ. Хэцүү. Тэгвэл тэдний хамгийн том ололт нь энэ жил болсон. Төрийн өмчийн 13 компаниа нэгтгэн компани тус бүрийн 20-40%-г нэг хөрөнгө оруулалтын санд төвлөрүүлж түүнийг нь Франклин Темплетон удирдаад Лондон болон Ташкентын бирж дээр давхар IPO хийгээд 690 сая доллар босгочихлоо. Энэ гэхдээ зөвхөн мөнгө босгох тухай биш. Тэд жинхэнэ реформыг хийж буй, тухайлбал: 1. ТӨК-н ТУЗ нийт 7 гишүүнтэй үүний 4 нь хараат бус, 1 нь Франклин, 2 нь төр засгийн хамаарал бүхий хүмүүс байхаар шинэчлэж байгаа аж. Хараат бус гишүүдийн 80% олон улсын экспертүүд байна гэнэ. 2. Менежментийн багийг шинээр бүрдүүлнэ. Франклин үүн дээр шийдвэр гаргана. Тухайн ТӨК-н салбарын сайд нар нь их л дургүй байгаа гэнэ. Учир нь өөрийн хүнээ тавьж чадахгүй байгаа учир. 3. Лондон болон Ташкент гээд 2 бирж дээр гарсан тул ил тод байдал, засаглалын зөв тогтолцоог бүрдүүлэхэд түлхэц болно. Гэх мэт... Энэ бүхэн тийм ч амар биш ажээ. Дунд шатандаа эсэргүүцэл их байдаг гэнэ. Гэхдээ сангаа босгосны дараа бүгд хүлээн зөвшөөрдөг болсон гэнэ. Учир нь энэ сангийн ачаар дотоодын хөрөнгийн зах зээл нь огцом хурдтай хөгжиж эхэлсэн, гадаадын маш олон хөрөнгө оруулагчдыг бодитоор татаж чадсан. Олон улсын 180 мэргэжлийн хөрөнгө оруулагч оролцсон шүү дээ. Одоо нэг том асуудалтай тулгараад байгаа нь хүний нөөц гэнэ. ТӨК бүрд ТУЗ-н нарийн бичгийн дарга, дотоод аудит, санхүү хариуцсан захирал зэрэг албан тушаалууд дээр чадварлаг мэргэжилтэн олоход их хүндрэлтэй байгаа гэнэ. Энэ 7-р сард манай ЗГ Франклин Темплетонтой яг энэ зарчмаар ажиллах дээр эхний хамтын ажиллагааны санамж бичигт гарын үсэг зураад байгаа билээ. Одоо 2 талаас гэрийн даалгавраа хийж байгаа байх. Энэ санаачлагыг анхнаас нь дэмжиж, дунд нь холбож ажилласныхаа хувьд бүтчихээсэй л гэж хүсэж байна. Бүтчихвэл Монголд олон талын үр өгөөжтэй. Харин хаа хаанаа бэлдэх, хийх юм их байгаа. Тийм учраас энэ жилийн Лондонгийн форумаар ТӨК реформыг гол сэдвээ болгоод гадны хөрөнгө оруулагчдыг мөн ТӨК-уудаа уриад байна. Мөн нэг өдөр нь Лондонгийн хөрөнгийн бирж дээр ТӨК-н удирдлагуудад сургалт орохоор болсон доо.