Tufan Cömert

Herkese iyi pazarlar diliyorum. Çok fazla gürültü, "ben demiştim", "ben uyarmıştım", "böyle olacağı belliydi" ile başlayan ve devam eden söylemler var. Doğrudur. Dili döndüğünce, fırsatı oldukça, sektörün 'gerçek profesyonellerinden' aslında bu sürece dair uyarılar bir şekilde gelmişti. Ancak, şimdi gerçekten olabildiğince akil kalarak bir şekilde sonrası için fikir yürütme zamanı. Benim takip ettiğim, konuşma fırsatı bulduğum birçok arkadaşım, abim, sektör profesyonelinden gerçekten önemli yönlendirmeler geliyor. Takip etmekte fayda var. Ben, müsaadenizle, bir önceki yazımda belirttiğim düşüncelerimin üzerinden ilerlemekte fayda görüyorum. Bu dakikadan sonrasını konuşmak gerek. Bir şekilde yapılacaklar listesi belirlemeli. Bu kadar olan bitenden sonra mutlaka ki vardır. Biz, katkı sunmaya çalışalım. Bu sektör, öncelikle hepimizin. Bu sektör, ülke tasarruflarının içeride kalması ve doğru şekilde değerlendirilmesi için kurgulanmış bir yapı. Yanlışlar, doğruları ne gölgede bırakır, ne geriye iter. Doğru, her zaman doğrudur. Bazen zamanı geç gelir ama gelir. Öncelikle, atılan adımlar gerçekten sert. Zamanlama konusu zaten tartışılıyor. Ancak, sert ve doğru. En azından daha fazla ilerlememesi için bu ölçekte bir sertlik gelinen noktanın ardından kaçınılmazdı. Özellikle Perşembe günü, günün ilk yarısında oluşan bazı soru işaretleri günün ikinci yarısında biraz daha yanıt bulur oldu. Cuma sabahı da diğer detaylar netleşti. Ancak, hala daha soru işaretleri yok değil. TVF'nin süreçte hem diğer tasarruf sahiplerinin varlıklarını korumak hem de belirsizlikteki artışı sınırlayarak sakinleştirmek için devreye girmesi son derece doğrudur. Bence bir süre daha devrede olması da iyidir. En önemli kısım, diğer meslek profesyoneli dostlarımın ve geride kalan haftada görüşme fırsatı bulduğum, düşüncelerimi soran herkese de ilettiğim şekilde likidite. TCMB'nin Perşembe sabahı yaptığı hızlı ve detaylı açıklama gayet yerindeydi. Bu, sistemdeki paniği hem hafifletti hem de yangının büyümesini sınırladı. Doğruydu. Ancak, sonrası da var. Tasfiye sürecinde bol bol likidite konusu gündeme gelecek. BIST'te fiyatlama mekanizmalarını bozacak, ekstra sorun yaratacak bir tasfiye süreci olacağına ihtimal vermiyorum. Ancak, kolay da olmayacak. Bu süreçte TCMB'nin likidite sağlaması ve SPK'nın diğer farklı kolaylıkları yürürlükte tutmasını beklemek gayet doğal. Bence bu süreçte nasıl nakde dönüş olacağına dair yol üzerinde iletişime açık kalmaya devam etmeli. Ek bilgilendirme doğrudan kurumların resmi açıklamaları ya da kaynaklara dayandırılan bilgiler üzerinden paylaşılabilir. Diğer husus, süreç içerisinde halihazırda bekleyen ve gündemi meşgul eden halka arzlara ara verilmesi. Gayet doğru ve sağlıklı olur. Bunun tartışma/sorgulama konusu olmasını ötelemeliyiz. Belki yılın son döneminde gidişata göre kamu tarafındaki başlıklar ayrıca değerlendirilebilir ama şimdilik adım atmamak yerinde olur. Şayet bu yönde bir karar alınacaksa/alındıysa bunu da iletişim olarak paylaşmak olası stres artışını azaltır, dengeler. Mutlaka ki değerlendiriliyordur. Diğer husus sisteme olan güven. Çok ama çok önemli. Kabul edelim, etmeyelim, eleştirelim ve fakat burada önemli miktarda rakam bulunuyordu. Vatandaş tasarruflarının sonrasında da sistem içerisinde kalmasının sağlanması devam etmeli. Sisteme güven bu nedenle önemli. Bir kere bu yaşananlar ile BES konusu birbirinden ayrıştırılmalı. Buraya yönelik bazı negatif ve sağlıksız değerlendirmeler ile karşılaşıyorum. Çok önemli ve kayda değer bir rakam BES içerisinde bulunuyor. Buranın denetimi, takibi yakından yapılıyor. Bir kere Hazine devrede. Devlet katkısı var. O nedenle bizzat sektör çalışanlarına, profesyonellere buranın altını çizerek anlatma görevi düşüyor. Bir diğer konu, daha önce de sıklıkla dile getirdiğim, Türkiye'de yatırım konusunun artık her yerde çok rahat ve dikkatsizce konuşulması. Görebildiğim kadarıyla sosyal medyaya yönelik bazı önleyici adımlar atıldı-atılıyor. Böylesi bir sürecin bir daha yaşanmaması adına bu konu gerçekten fazlasıyla ciddiye alınmalı. Bir daha bu kadar kolay ve rahat sermaye piyasası araçları üzerine sağlıksız fikir paylaşımları, pazarlamalar asla yapılmamalı. Çok sert önlemler getirilmeli. PYŞ'ler başta olmak üzere yatırım sektörünün reklam/pazarlama faaliyetleri yeniden düzenlenmeli. 'İletişim' başlığı altında atılan iyi ve kötü niyetli adımlar birbirine giriyor. Influencer kullanımı yasaklanmalı. Süreç şeffaflaştırılmalı. Şirketlerin kendi web siteleri, KAP ve TEFAS dışı iletişimin kuralları katı şekilde belirlenmeli. Getiri, taşınan kıymetler gibi başlıklar bu kadar kolay konuşma başlığı olmamalı. İlla yapılacak ise de #işbirliği şeklinde herkes rengini belli etmeli. Gerekiyorsa bu süreçlerin içerisindeki herkes ilgili regülatöre bildirilmeli, raporlanmalı, takibi yapılmalı. Buna sektör paydaşı herkes dahil. İhtiyatlı ve sorumlu davranmak konusunda finans/ekonomi medyası da. SPK lisanslarına erişim sadece sınavları geçmek ya da lisansı alarak sektöre girmek olmamalı. Başta deneyim olmak üzere diğer kriterler de gözetilmeli, akış güncellenmeli. Aynı şekilde lisans sahibi olanlar sektöre girmeden dışarıdan bu kadar kolay hareket etmemeli. Buradaki değerlendirmem lisansı olup da doğru işlerden sapmadan ilerleyenler için asla değil. Ancak, gri kalabilen alanlar olabiliyor. Burayı da günümüz koşullarına göre yeniden değerlendirmeli ve güncellemeliyiz. Dediğim gibi, zor zamanlar. İtidali sağlayarak sektör profesyonellerinin üzerine düşeni yapması ve fikrini yazılı, sözlü, ilgililere aktarmasında fayda var. Buradan çıkarılacak en önemli sonuç, 'bir daha asla gerçekleşmemesi için neler yapmalı?' olmalı. Diğer kısım zaten hukuki süreç olarak ilerliyor artık. Elbette konuşulacak çok başlık var ama zamanlama ve öncelikleri doğru belirlemek gerekir.

@bgurdamar haberi net şekilde yabancının sıcak para akışını daha uzun vadeye yönlendirme çabasından bahsediyor. Buradaki çabalar arasında vergilendirme ya da bunu farklı vadelerde yapma elbette olasılıklar arasında. Ancak, yerli için bir çalışma söz konusu değil. O nedenle bu haberden yola çıkarak “dövize kaçış”, “dövize yönelme”, “dolarizasyon” ihtimali gibi garip değerlendirmeler son derece sağlıksız ve gerçekten amaç dışı. Bu haber üzerinden başka bir şekilde işinizi, ürününüzü anlatabilirsiniz. Buna lafım yok ama sağlıksız değerlendirme açık hatadır. Yanlıştır.