"fon mağdurlarının zararı devlet bütçesinden ödensin" çağrıları yapılıyor. Önce şunu söyleyeyim: Mağdurların acısını anlıyorum. Aralarında birikimini bankasının önerisiyle bu fonlara koymuş, emekli ikramiyesini kaptırmış insanlar var. Ama çözüm kamunun kasası olamaz. Nedenini en sade haliyle anlatayım. Kamu kaynağı dediğimiz şey, hepimizin cebinden çıkan para. Markette ödediğiniz KDV, akaryakıttaki ÖTV, maaşınızdan kesilen vergi... Devletin kasası bunlarla doluyor. Yani "devlet ödesin" demek, aslında "herkes ödesin" demek. Fona hiç para yatırmamış asgari ücretli de, çiftçi de, emekli de. Bu para nereye harcanıyor? 2026 bütçesinden birkaç örnek: Sağlık: Yaklaşık 3 trilyon lira. Hastaneler, ilaçlar, doktorlar. Eğitim: Yaklaşık 2,9 trilyon lira. Okullar, öğretmenler, üniversiteler. Savunma ve güvenlik: Yaklaşık 2,2 trilyon lira. Sosyal yardımlar: 917 milyar lira. Muhtaç aileler, yaşlılar, engelli vatandaşlar. Deprem bölgesi ve afetler: 653 milyar lira. Bir şeyi daha bilmek lazım: Devletin kasası zaten açık veriyor. 2026'da devlet gelirinden yaklaşık 2,7 trilyon lira fazla harcayacak ve bu farkı borçla kapatıyor. Faize ödenen para bile sağlık bütçesine yakın, 2,7 trilyon lira. Yani fon zararlarını bütçeden ödemek için ya yeni borç alınacak, ya vergi artacak, ya da bir hastanenin, bir okulun, bir muhtaç ailenin payından kesilecek. Başka yolu yok. Asıl mesele adalet. Bu fonlar kâr ettiği dönemde o kâr kamuyla paylaşılmadı. Şimdi zarar ortaya çıkınca kamunun sırtına yüklenirse, ekonomide çok bilinen o kötü kural işler: "Kâr özelleşir, zarar toplumsallaşır." Bir de şu tehlike var: Bugün devlet öderse, yarın birileri "nasıl olsa devlet kurtarır" diye daha büyük riskler alır. Buna ahlaki tehlike denir. Türkiye bunu yaşadı. 2001 krizinde batan bankaların zararı devlete kaldı. Hazine bankaları kurtarmak için borçlandı ve kamu borcunun milli gelire oranı bir yılda %50'den %100'e çıktı. O faturayı yıllarca hepimiz ödedik. Dünyada nasıl yapılıyor? En bilinen örnek, ABD'deki Madoff dolandırıcılığı. Yatırımcılar devletten değil, dolandırıcılardan ve onlarla iş yapanlardan geri alınan paralardan ödendi. El konulan mallar ve mahkeme kararlarıyla geri toplanan paralarla yatırımcılara yaklaşık 19 milyar dolar dağıtıldı. Bu, kanıtlanmış zararlarının ortalama %93'ü. Vergi mükellefinin cebinden tek kuruş çıkmadı ve bu süreç yıllar sürdü. Türkiye'de durum ne? Hükümet net konuştu: Cevdet Yılmaz "ne olağan tasfiyede ne olağanüstü tasfiyede kamu kaynağının kullanılması söz konusu değil" dedi. Ödemeler üç kaynaktan yapılacak: Fonda kalan varlıklar, hesaplara yapılacak iadeler ve sorumluların tedbir konulan malvarlıkları. Meclis komisyonunda kabul edilen yasa teklifi de aynı yolu izliyor. Üstelik SPK'nın piyasa dolandırıcılığına karıştığını tespit ettiği kişilere bu kasadan ödeme yapılmayacak. Mağdurların parası geri gelmeli, buna kimsenin itirazı yok. Ama bu parayı ödemesi gereken, işi bu hale getirenlerdir. Doğru yol, sorumluların mallarına el konulması, hukuki süreçlerin hızla işletilmesi ve denetimdeki açıkların kapatılmasıdır. Muhtaç vatandaşın, hastanın, öğrencinin payı başkalarının yaptığı vurgunun bedelini ödemek için kullanılamaz. #fon #kamukaynağı #bütçe #adalet #SPK #YatırımTavsiyesiDeğildir