Wiedzieliście o tym ? Dlaczego Polska dzieli się na -ÓW i -OWO? Językowa granica sprzed 500 lat wciąż widoczna na mapach Wiedzieliście, że patrząc na końcówkę nazwy miejscowości można niemal bezbłędnie określić, czy jesteśmy na północy, czy na południu Polski? To jedna z najbardziej niezwykłych, a jednocześnie najstarszych granic językowych w naszym kraju. Mazury, Pomorze, Kujawy i Wielkopolska pełne są nazw zakończonych na ‑owo, podczas gdy Małopolska, Śląsk i Podkarpacie to królestwo końcówek ‑ów. Ta różnica nie ma nic wspólnego z rozbiorami czy nowożytną historią. Jej źródła sięgają średniowiecza, kiedy powstawały pierwsze nazwy dzierżawcze – określające, do kogo należała osada. Wtedy dominował rodzaj nijaki, bo mówiono o „siole” czy „polu” (np. Janowo pole). Dlatego pierwotnie w całej Polsce funkcjonowały nazwy z końcówką ‑owo. Przełom nastąpił w XV wieku. W dialektach południowych małopolskich i śląskich zaczęto postrzegać osadę nie jako „pole”, lecz jako gród, czyli coś o rodzaju męskim. W efekcie dawne ‑owo zaczęło przechodzić w ‑ów. Tak z historycznego Krakowo narodził się dzisiejszy Kraków, a z Tarnowo – Tarnów. Północ Polski okazała się znacznie bardziej konserwatywna językowo. Tamtejsze dialekty nie przyjęły nowej formy i zachowały średniowieczne ‑owo. Dlatego dziś mamy: Tarnowo na północy vs Tarnów na południu, Janowo vs Janów, Tomaszewo vs Tomaszów. Granica między ‑owo a ‑ów jest więc śladem dawnej ewolucji dialektów, która przetrwała ponad pół tysiąca lat. To jedna z najciekawszych tajemnic polskiej toponimii widoczna na każdej mapie, choć mało kto wie, skąd się wzięła.