Sommige mensen lijken te denken dat je in de eerste maanden van een (pandemie)crisis op automagische wijze over alle informatie beschikt, ruim de tijd hebt om met elke denkbare partij rond de tafel te zitten en misschien zelfs een volksreferendum kunt organiseren, om vervolgens, twee jaar later, in actie te schieten. Zo werkt het dus helemaal niet. Je beschikt in het begin van een crisis misschien over tien procent van de relevante informatie. De dodencurve stijgt elke dag. Overal heersen onzekerheid en paniek. En toch moet er worden beslist en gehandeld. Op datzelfde moment besef je maar al te goed dat, zodra de crisis zo goed als voorbij is en alle informatie beschikbaar is, de stuurlui aan wal zullen opduiken en beginnen met kritiek te leveren met de premisse dat zij het uiteraard allemaal veel beter zouden hebben kunnen aanpakken. En dan zullen ze vragen: “Wat hebben jullie fout gedaan? Waarvan hebben jullie spijt? Waarvoor willen jullie zich excuseren?” Ik zucht dan eens en troost mij met de gedachte dat diezelfde zijlijngeneraals bij een volgende crisis opnieuw veilig aan wal zullen blijven, en dus ten minste niet in de weg zullen lopen.

Ik zal u enkele voorbeelden van desinformatie geven: 1. “Het virus bestaat niet / is een hoax” of “niet erger dan de griep” • Vroege claims dat COVID-19 nep was, een complot of gewoon een seizoensgriep. Er circuleerden verhalen dat het allemaal overdreven was voor controle. • Waarom onzin? Miljoenen doden wereldwijd, overbelaste zorg (ook in NL), en duidelijke virologische evidence. Het was wel degelijk ernstiger dan een gemiddelde griep, vooral voor ouderen en kwetsbaren. 2. 5G-netwerken veroorzaken of verspreiden COVID • Een klassieke complotclaim: straling van 5G-torens zou het virus activeren of symptomen veroorzaken. Leidde zelfs tot vandalisme aan masten. • Waarom onzin? Virussen verspreiden zich via druppels en contact, niet via radiogolven. COVID brak uit in gebieden zonder 5G. Biologisch dus onmogelijk. 3. Vaccins zijn een “gifprik” die DNA veranderen, microchips bevatten of massaal doden • Waarom onzin? mRNA-instructies breken snel af en komen niet in de celkern (waar DNA zit). Geen microchips (onmogelijk op die schaal). Bijwerkingen bestaan (zoals myocarditis bij jonge mannen, zeldzaam), maar vaccins reduceerden ernstige ziekte en doden significant. Extreme claims over “miljoenen doden door prik” zijn niet onderbouwd. 4. PCR-tests zijn onbetrouwbaar, detecteren niets of veroorzaken COVID • Verwijzend naar Kary Mullis (PCR-uitvinder, overleden vóór COVID) die zogenaamd zei dat PCR niet werkt voor virussen. Tests zouden iedereen “positief” maken bij hoge cycluswaarden. • Waarom onjuist? PCR is een valide detectiemethode, maar gevoelig voor interpretatie (hoge Ct-waarden detecteren soms rest-RNA, geen infectieus virus). Het was geen perfecte tool, maar claims dat het “alles” detecteert of het virus veroorzaakt waren onjuist. 5. Andere veelvoorkomende onjuiste claims: • Masks doen niets / veroorzaken schade: Maskers helpen transmissie verminderen in bepaalde settings (vooral chirurgisch/FFP2), al was de evidence voor stoffen maskers in de algemene bevolking gemengd. • Natuurlijke immuniteit is altijd beter en vaccins overbodig: Vaccins boden extra bescherming tegen ernstige ziekte, vooral vroeg in de pandemie; hybride immuniteit (infectie + vaccin) was vaak het sterkst. • Grote depopulatie-complot / Bill Gates-plan: Extreme varianten zonder ook maar enig bewijs. • Bleekwater, ivermectine of hydroxychloroquine als wondermiddel: Niet effectief tegen COVID op de gepromote manier; sommige leidden tot schade.