ที่มาและความสำคัญ

คนรวยสอนคนจนให้ประหยัด “คนจนไม่มีเงินเก็บ เพราะชอบซื้อกาแฟแก้วละ 120 บาท” นักธุรกิจชื่อดังพูดบนเวทีต่อหน้าผู้ฟังกว่า 300 คน “ถ้าเลิกซื้อกาแฟแพง ๆ วันละแก้ว ปีหนึ่งก็เก็บเงินได้กว่า 40,000 บาทแล้ว” เสียงปรบมือดังขึ้นทั่วห้อง มีเพียงแม่บ้านวัย 46 ปี ที่ยืนอยู่หลังห้อง ก้มมองกาแฟซองละ 5 บาทในมือตัวเอง เธอกินกาแฟแบบนี้มาหลายปีแล้ว แต่ก็ยังไม่มีเงินเก็บสักบาท อร อายุ 46 ปี ทำงานเป็นแม่บ้านในอาคารสำนักงานแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ มาเกือบแปดปี เงินเดือน 11,000 บาท สามีเสียไปหกปีก่อน มีลูกสาวอายุ 16 ปี และแม่วัย 72 ปี ที่ต้องส่งเงินไปให้ทุกเดือน ทุกเช้าเธอตื่นตีห้า นั่งรถเมล์ต่อรถสองแถวไปทำงาน เงินเดือนออกวันแรกก็ต้องแบ่งจ่ายทันที ค่าเช่าห้อง 3,500 บาท ค่าเดินทาง 1,200 บาท ส่งให้แม่ 2,000 บาท ที่เหลือต้องใช้กินอยู่ จ่ายค่าน้ำ ค่าไฟ และค่าเรียนของลูกสาว บางเดือนเหลือไม่ถึง 500 บาท บางเดือนก็ไม่เหลือเลย วันนั้นบริษัทแห่งหนึ่งจัดสัมมนาเรื่องการวางแผนการเงิน วิทยากรคือภาคิน อายุ 48 ปี เจ้าของธุรกิจหลายแห่ง มีทรัพย์สินหลายร้อยล้านบาท เขาเล่าว่าสมัยเริ่มทำธุรกิจ ตัวเองเคยลำบาก ต้องประหยัดทุกอย่าง “ผมเห็นคนบ่นว่าเงินเดือนไม่พอ แต่ยังซื้อโทรศัพท์แพง ๆ กินกาแฟแก้วละร้อย” “ถ้าอยากมีเงินเก็บ ต้องเปลี่ยนพฤติกรรมตัวเองก่อน” เขายกตัวอย่างว่า หากเก็บเงินวันละ 100 บาท เดือนหนึ่งก็ได้ 3,000 บาท “ไม่ต้องรวยก่อนถึงจะออมเงินได้ ทุกคนเริ่มได้ตั้งแต่วันนี้ครับ” อรยืนฟังอยู่หลังห้อง เธอลองคิดตาม วันละ 100 บาท เดือนละ 3,000 บาท เกือบหนึ่งในสามของเงินเดือนเธอ ถ้าเก็บเงินจำนวนนี้จริง ๆ เธอคงต้องหยุดส่งเงินให้แม่ หรือไม่ก็ลดค่าอาหารของตัวเองกับลูกสาวลงอีก หลังจบงาน ภาคินเดินผ่านจุดที่อรกำลังเก็บแก้วน้ำ เขาเห็นกาแฟในมือเธอจึงถามอย่างเป็นกันเอง “ป้าดื่มกาแฟอะไรครับ?” “กาแฟซองค่ะ ซองละห้าบาท” ภาคินยิ้ม “ดีแล้วครับ ประหยัดแบบนี้ อีกหน่อยก็มีเงินเก็บ” อรยิ้มตอบ “หนูกินแบบนี้มาหลายปีแล้วค่ะ แต่ยังไม่มีเงินเก็บเลย” ภาคินชะงักเล็กน้อย “แล้วได้ลองจดรายรับรายจ่ายดูหรือยังครับ?” “จดค่ะ จดทุกเดือนเลย” “งั้นลองตัดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นออกดูนะครับ” อรเงียบไปครู่หนึ่ง “หนูตัดจนไม่รู้จะตัดอะไรแล้วค่ะ” ภาคินจึงถามถึงรายได้และภาระในบ้าน อรเล่าเรื่องค่าเช่าห้อง ลูกสาวที่กำลังจะสอบเข้ามหาวิทยาลัย และแม่ที่ต้องกินยาประจำ เขาฟังแล้วพยักหน้า “เข้าใจครับ ภาระเยอะจริง ๆ แต่ผมยังเชื่อว่าถ้ามีวินัยทางการเงิน ชีวิตจะค่อย ๆ ดีขึ้นนะครับ” อรยิ้ม “หนูก็เชื่ออย่างนั้นค่ะ” แล้วเธอก็ถามกลับเบา ๆ “แต่ถ้าเดือนนี้หนูเหลือเงิน 300 บาท แล้วแม่หนูต้องซื้อยา 500 บาท หนูควรเริ่มเก็บเงินตรงไหนดีคะ?” ภาคินนิ่งไป ก่อนจะตอบว่า “คงต้องค่อย ๆ หาทางเพิ่มรายได้ด้วยครับ” ตอนนั้นผู้ช่วยเดินเข้ามาบอกว่ารถมารอแล้ว ภาคินจึงยิ้มให้เธอ “สู้ ๆ นะครับ อย่ายอมแพ้” อรยกมือไหว้ขอบคุณ แล้วกลับไปทำงานต่อ เย็นวันนั้น ระหว่างนั่งรถเมล์กลับบ้าน เธอเห็นคลิปสัมมนาของภาคินในโทรศัพท์ “ความจนไม่ใช่อุปสรรคของการออมเงิน แต่อุปสรรคคือวิธีคิดของเราเอง” ใต้คลิปมีคนคอมเมนต์มากมาย “จริงที่สุด คนจนส่วนใหญ่ไม่รู้จักวางแผนการเงิน” “เงินเดือนน้อยก็ต้องยิ่งประหยัด” “อย่าโทษสังคม ต้องเริ่มเปลี่ยนที่ตัวเองก่อน” อรอ่านอยู่พักหนึ่ง แล้วปิดโทรศัพท์ เธอไม่ได้คิดว่าภาคินพูดผิดทั้งหมด เพราะเธอเองก็เชื่อว่าการประหยัดเป็นเรื่องสำคัญ เพียงแต่ไม่รู้ว่าจะประหยัดอะไรได้อีก คืนนั้น ลูกสาวเดินมาหาขณะเธอกำลังนั่งจดรายจ่าย “แม่ ครูบอกว่าถ้าจะสมัครสอบมหาวิทยาลัย ต้องเตรียมค่าสมัครด้วยนะ” “เท่าไหร่ลูก?” “ประมาณ 500 บาท” อรพยักหน้า “ได้ เดี๋ยวแม่เก็บไว้ให้” “แม่มีเงินพอไหม?” “พอสิ ไม่ต้องห่วง” พอลูกสาวเดินเข้าห้อง อรก้มมองสมุดบัญชี เงินที่เหลือสำหรับเดือนนี้ 780 บาท เธอหยิบปากกามาจดเพิ่ม ค่าสมัครสอบลูก 500 บาท เหลือ 280 บาท อรมองตัวเลขอยู่พักหนึ่ง ก่อนปิดสมุดแล้วเข้านอน เช้าวันรุ่งขึ้น เธอตื่นตีห้าตามปกติ เดินเข้าครัว หยิบกาแฟซองละ 5 บาทขึ้นมา ขณะที่กำลังจะฉีกซอง เธอนึกถึงคำพูดของภาคินเมื่อวาน “ถ้าอยากมีเงินเก็บ ต้องเริ่มจากตัดสิ่งที่ไม่จำเป็น” อรมองกาแฟในมือ ก่อนจะวางมันกลับลงในกล่อง แล้วเทน้ำเปล่าใส่แก้วแทน วันนี้เธอประหยัดได้อีก 5 บาท