Ömer ÇELİK

Her ne kadar ilgilenmemeye çalışsam da önüme butlancıların yaptığı bir gençlik etkinliğindeki konuşmalar düşüyor. Konuşmanın içeriğini okudukça yüzümde acı bir tebessüm oluştuğunu fark ettim. Sebebini sizinle paylaşayım: Kılıçdaroğlu’nun son dönemdeki açıklamalarını yan yana koyduğumuzda, butlan yoluyla CHP yönetimine dönmesinin Türkiye siyaseti açısından ne anlama gelebileceğine ilişkin daha belirgin bir tablo ortaya çıkıyor. Son olarak Türkiye’nin Orta Doğu’nun “dominant ülkesi” olması gerektiğini söyledi. Türkiye’nin bugün kendi savunmasını gerçekleştirebilecek bir üretim kapasitesine ulaştığını, kendi özüne döndüğünü anlattı. Doğu Akdeniz’deki güç ilişkilerinden Libya anlaşmasına kadar iktidarın dış politika anlatısının önemli unsurlarını sahiplendi. Kılıçdaroğlu’nun konuşmasında dikkat çekici bulduğum, Türkiye’nin bağımsızlığını koruma gerekliliğinden bölgesel dominasyon iddiasına geçişi. Üstelik bunu Cumhuriyet’in sanayileşme tarihiyle bugünün savunma sanayisi arasında kurduğu süreklilik üzerinden yapıyor. İktidarın yıllardır geliştirdiği millî güç anlatısı, Cumhuriyet’in tarihsel birikimiyle gerekçelendirilen ortak bir siyasal hedef haline geliyor. Türkiye’nin güçlenmesi devletin askeri kapasitesinin ve bölgesel nüfuzunun artmasıyla ölçülürken, bu gücün toplumun hangi kesimlerinin hayatını değiştirdiği, hangi sınıfsal ilişkiler içerisinde üretildiği ve yurttaşların siyasal gücüyle nasıl bir ilişki kurduğu elbette geri planda kalıyor. Kılıçdaroğlu’nun açıklamaları giderek iktidarın Türkiye’ye ilişkin temel siyasal anlatısıyla ortaklaşıyor. Savunma sanayisinden bölgesel güç iddiasına, güvenlik politikalarından devletin uluslararası konumuna kadar iktidarın belirlediği öncelikler, butlan muhalefeti adına da sahipleniliyor. Hatta yeniden üretiliyor. Bu yakınlaşmanın diğer tarafında ise çok daha somut meseleler var. Kılıçdaroğlu geçtiğimiz günlerde iktidarın anayasa değişikliği önerilerini başlangıçtan reddetmeyeceklerini söyledi. Seçimlerin bir veya iki ay erkene alınmasına itiraz etmeyeceklerini belirtirken Erdoğan’ın yeniden aday olacağına inanmadığını ifade etti. Garip bir söylemsel meşruiyet hamlesi olarak yorumlayabiliriz herhalde bunu. Ancak iktidarın kendi parlamento çoğunluğuyla gerçekleştiremediği bir siyasal hedefin butlan muhalefeti desteğiyle mümkün hale gelmesi söz konusu. Bir muhalefet partisinin iktidar için kullanışlı hale gelmesi, iktidarla açıkça ittifak yapmasını gerektirmiyor. İktidarın siyasal önceliklerini benimsemesi, kendi başına gerçekleştiremediği kararların alınmasını kolaylaştırması veya iktidarın kurduğu meşruiyet çerçevesinin dışına çıkmaması benzer bir işlev görebilir. Yani aslında en büyük hizmet, iktidarın hegemonya kurabilme kapasitesine katkı yapmasıdır. Butlan CHP’sinin giderek böyle bir muhalefet biçimine yerleştiğini düşünüyorum. Aşama aşama yapıyorlar bunu. İktidarı oldukça yumuşak şekilde eleştirmeye devam ederken onun Türkiye’ye ilişkin temel kabullerini yeniden üreten, siyasetin sınırlarını iktidarın çizdiği çerçeve içerisinde tartışan bir muhalefet. AKP’nin en çok özlediği şeyin umutsuz ve küçük hali. Bu ileride kurumsal bir ortaklığa dönüşür mü? Kesin bir cevap veremiyorum. Ancak söylemsel ortaklığın parlamenter tercihlere nasıl yansıyacağını takip edebileceğimiz somut başlıklar şimdiden ortaya çıkmış durumda. Bir çırpınış, bir destek, bir çerçeve içinde varolma mücadelesi. Acı tebessümün sebepleri bunlar işte.