OLE Anusorn Phasomkit

นิสิตจุฬาฯ-นศ.ธรรมศาสตร์ ร่วมกับภาคประชาชนยื่นหนังสือถึง รมว.เกษตรฯ พรรคเพื่อไทย เรียกร้องไม่เข้าร่วม UPOV 1991 หวั่นเอื้อนายทุนผูกขาดเมล็ดพันธุ์พืช กระทบเกษตรกร-ค่าครองชีพ ในโต๊ะเจรจา FTA . วันที่ 25 กันยายน 2569 ประชาไท เผยว่า ที่สำนักงานใหญ่พรรคเพื่อไทย นิสิตจุฬาฯ และนักศึกษาธรรมศาสตร์ นำเครือข่ายนิสิตนักศึกษา ร่วมกับภาคประชาชนที่คัดค้าน UPOV 1991 เข้ายื่นหนังสือเรียกร้องให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งสังกัดพรรคเพื่อไทย ร่วมผลักดันไม่เข้าร่วมอนุสัญญา “UPOV 1991” ในการเจรจาข้อตกลงการค้าเสรี (FTA) ที่จะมีขึ้นในวันที่ 28 กันยายน – 6 ตุลาคม 2569 นี้ เพื่อคุ้มครองสิทธิเกษตรกรรายย่อยและไม่ เพิ่มภาระค่าครองชีพให้แก่ประชาชน . เครือข่ายระบุว่า มีข้อกังวลหลักเกี่ยวกับ UPOV 1991 คือ มีเนื้อหาเอื้อให้นายทุนผูกขาดการเกษตร เปิดช่องให้ทุนต่างชาตินำพันธุ์พืชไทยไปจดทะเบียนเป็นของตัวเอง และห้ามเกษตรกรขยายพันธุ์พืชเอง ให้อำนาจรัฐดำเนินคดีกับเกษตรกรที่เก็บเมล็ดพันธุ์พืชไว้ปลูกต่อหรือจำหน่าย ทำให้เกษตรกรไทยต้องพึ่งพานายทุน เพิ่มภาระค่าใช้จ่าย และอาจส่งผลให้ราคาอาหารในประเทศเพิ่มสูงขึ้นตาม . ตัวแทนนักศึกษาที่มายื่นหนังสือในวันนี้ให้สัมภาษณ์กับประชาไทว่า ประเด็นปัญหาการเข้าร่วม UPOV 1991 ของประเทศไทย ซึ่งเป็นกฎหมายที่จะให้สิทธิกับนายทุนอย่างเดียวในการคุ้มครองพันธุ์พืชต่างๆ สาระสำคัญคือห้ามเกษตรกรนำเมล็ดพันธุ์ที่ซื้อมาทำการเพาะขยายพันธุ์พืชเอง ต้องซื้อจากบริษัทพันธุ์ตลอดเวลา และยังเปิดช่องให้ทุนต่างชาติสามารถนำพันธุ์พืชไทย ไม่ว่าจะข้าวไทย สมุนไพรพื้นบ้าน หรือสิ่งที่คนไทยคิดค้นและพัฒนาขึ้นมา ให้สามารถนำไปปรับได้เล็กน้อยและนำไปจดสิทธิบัตร และคนไทยก็จะไม่สามารถเอามาใช้ได้อีก กล่าวคือ กฎหมายนี้จะเอื้อให้ทุนต่างชาติมากวาดเอาพันธุ์พืชไทยไป และคนไทยจะต้องกลับไปซื้อพันธุ์พืชของตัวเองเพื่อมาปลูก และค่าครองชีพก็จะสูงขึ้นตาม เกษตรกรรายย่อยก็จะพึ่งพาตัวเองไม่ได้ . ตัวแทนนักศึกษากล่าวต่อว่า สำหรับเรื่องนี้ไม่ว่าจะเป็นนักศึกษา ประชาชน หรือเกษตรกร ได้รับผลกระทบโดยตรงทั้งหมด แต่กรณีนี้ยังเป็นข่าวที่เงียบและไม่มีการพูดถึง ซึ่งการเจรจาจะเกิดขึ้นในวันที่ 28 กันยายน 2569 จึงอยากให้ทุกคนมาร่วมกันให้ความสนใจและทำให้ UPOV 1991 ไม่ถูกลงนาม เพราะถ้าหากลงนามไปแล้วจะถอยกลับมายาก และประเทศไทยก็จะเสียความมั่นคงทางอาหาร เพราะต้องใช้การนำเข้าและซื้อเมล็ดพันธุ์จากนายทุนต่างชาติ และเกษตรกรไทยก็จะพึ่งพาตัวเองไม่ได้อีกเลย . สำหรับหนังสือที่ยื่นต่อพรรคเพื่อไทยมีเนื้อหาระบุว่า “ขอให้พรรคเพื่อไทยร่วมผลักดันไม่รับอนุสัญญา UPOV 1991 เพื่อคุ้มครองสิทธิเกษตรกรรายย่อยและไม่เพิ่มภาระค่าครองชีพให้แก่ประชาชน . เนื่องจากในวันที่ 28 กันยายน 2569 ถึง 6 ตุลาคม 2569 จะมีการเปิดเจรจาความตกลงการค้าเสรี (FTA) ระหว่างประเทศไทยกับสหภาพยุโรป (EU) โดยหนึ่งในสาระสำคัญคือ ให้ประเทศไทยเข้าร่วมอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ (UPOV 1991) ซึ่งเกี่ยวข้องกับการจดสิทธิบัตรคุ้มครองพันธุ์พืชและคุ้มครองสิทธินักปรับปรุงพันธุ์ . โดยอนุสัญญานี้จะทำให้บริษัทต่างชาติขนาดใหญ่สามารถมีโอกาสถือสิทธิบัตรพันธุ์พืชไทย กลายเป็นผู้ผูกขาดพันธุ์พืชในประเทศ ทำให้เกษตรกรไม่สามารถพึ่งพาตนเองได้ เนื่องจากการเก็บเมล็ด พันธุ์จากผลการเพาะปลูกมาปลูกใหม่ในรอบต่อไปจะถูกทำให้ผิดกฎหมาย . เมื่อเกษตรกรต้องพึ่งพาบริษัทในการผลิตเมล็ดพันธุ์จะทำให้บริษัทไม่กี่แห่งมีอำนาจในการควบคุมราคาของเมล็ดพันธุ์และทำให้เกษตรกรรายย่อยเกิดภาระค่าใช้จ่ายมหาศาล รวมทั้งยังอาจส่งผลให้ราคาอาหารที่เพิ่มสูงขึ้นตามมา . เรานักศึกษา-ประชาชน เห็นพ้องกันว่าอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองพืชใหม่ (UPOV 1991) จะส่งผลกระทบอย่างยิ่งต่อรายได้ของเกษตรกรรายย่อยและเพิ่มภาระค่าครองชีพให้กับประชาชน ทั่วไป . จึงขอให้พรรคเพื่อไทย ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และในฐานะพรรคที่มีจุดยืนปกป้องเกษตรกรและดูแลปากท้องประชนชนมาอย่างยาวนาน รับฟัง ปัญหาและความกังวลของภาคประชาชนและเกษตรกร และร่วมผลักดันในการไม่รับอนุสัญญา UPOV 1991 ในระหว่างการเปิดเจรจากความตกลงการค้าเสรี (FTA) ระหว่างไทยกับสหภาพยุโรบ (EU)” . เรื่อง/ภาพ: ประชาไท