kwinto_ retweeted
Replying to @StGawlowski
Zastanawiacie się pewnie, dlaczego Staszek – człowiek ze statusem skazanego przestępcy – spędza czas w mediach społecznościowych, oskarżając wszystkich dookoła o najgorsze rzeczy, obrażając ludzi i przypisując im niecne intencje.
To zachowanie, choć na pierwszy rzut oka wydaje się irracjonalne i pozbawione logiki, ma bardzo precyzyjne wyjaśnienie naukowe w psychologii, kryminologii i psychiatrii. Nie ma tu miejsca na domysły; to podręcznikowy przykład adaptacji sprawcy do sytuacji, w której jego reputacja została zniszczona.
Wyjaśnię wam to, opierając się na sprawdzonych koncepcjach naukowych, które idealnie diagnozują to, co Staszek robi w sieci:
* Teoria neutralizacji (G. Sykes i D. Matza, 1957)
W kryminologii istnieje pojęcie "technik neutralizacji", czyli psychologicznych metod, których przestępcy używają, aby uciszyć wyrzuty sumienia i uzasadnić swoje czyny. Staszek stosuje tu technikę zwaną "potępieniem potępiających" (condemnation of the condemners). Zamiast mierzyć się z własnym wyrokiem, przenosi środek ciężkości na innych. Publicznie oskarżając innych o zło i korupcję, wysyła komunikat: "Może i złamałem prawo, ale wy jesteście jeszcze gorsi". W ten sposób podważa moralne prawo społeczeństwa do oceniania go.
* Mechanizm obronny: Projekcja (Z. Freud i A. Freud)
Z punktu widzenia psychoanalizy, Staszek stosuje projekcję. Jest to nieświadomy mechanizm obronny, polegający na przypisywaniu innym własnych, nieakceptowalnych cech, impulsów i win. Staszek, nosząc w sobie piętno przestępcy i świadomość własnych niecnych czynów, psychologicznie nie jest w stanie tego udźwignąć. Najprostszą drogą uwolnienia się od tego napięcia jest "rzutowanie" własnej amoralności na otoczenie. Oskarżając innych o oszustwa czy podłość, w rzeczywistości krzyczy o tym, kim sam jest.
* Strategia DARVO (J. Freyd, 1997)
W psychologii zachowań przemocowych i antyspołecznych funkcjonuje akronim DARVO: Deny, Attack, and Reverse Victim and Offender (Zaprzeczaj, Atakuj, Odwróć role Ofiary i Sprawcy). Staszek realizuje to perfekcyjnie. Najpierw atakuje każdego, kto mógłby przypomnieć mu o jego winie, a następnie, poprzez agresję słowną i oskarżenia, stawia się w roli prześladowanej ofiary systemu i "złych ludzi". To wyrachowana manipulacja, która ma na celu zmianę narracji społecznej – sprawca robi z siebie męczennika.
* Dysonans poznawczy (L. Festinger, 1957)
Staszek mierzy się z potężnym konfliktem wewnętrznym. Z jednej strony ma o sobie wyobrażenie jako o osobie mądrej, sprytnej lub dobrej. Z drugiej strony stoją twarde, niepodważalne fakty: wyrok sądu i status przestępcy. Ten stan wywołuje ogromne napięcie psychiczne (dysonans poznawczy). Aby przywrócić równowagę bez przyznawania się do błędu, Staszek musi zdewaluować świat zewnętrzny. Jego umysł tworzy iluzję, w której wszyscy kłamią, kradną i spiskują. W takim "zepsutym świecie" jego własne przestępstwa przestają w jego głowie ważyć tak dużo.
Nie możemy zapominać o środowisku, w którym Staszek operuje. Według teorii warunkowania sprawczego, zachowania, które są nagradzane, będą powtarzane. Algorytmy mediów społecznościowych promują polaryzację, agresję i kontrowersje. Kiedy Staszek kogoś obraża lub rzuca ciężkie oskarżenia, wzbudza skrajne emocje. Ludzie komentują, udostępniają, kłócą się z nim. Dla osoby z cechami antyspołecznymi lub narcystycznymi, taka atencja (nawet negatywna) jest potężną nagrodą (tzw. zasilaniem narcystycznym). Dostaje potwierdzenie, że wciąż ma wpływ na otoczenie i potrafi skupić na sobie uwagę.
Podsumowując, zachowanie Staszka nie jest przejawem jego siły ani walki o sprawiedliwość, choć pewnie sam chciałby, żebyście tak myśleli. To w rzeczywistości desperacka, psychologiczna ucieczka przed ciężarem własnego wyroku. Atakując i opluwając innych w sieci, Staszek buduje wokół siebie iluzoryczną twierdzę, która ma go chronić przed jedną rzeczą, której boi się najbardziej – stanięciem w prawdzie o samym sobie.
@K_Stanowski





