⚖️ Właśnie rozpoczęliśmy konferencję „Czas na dekryminalizację zniesławienia. Wolność słowa, debata publiczna i reforma art. 212 k.k.” Lipcowa ustawa anty-SLAPP to ważny krok, ale chroni uczestniczki i uczestników debaty tylko w sprawach cywilnych. Poza jej zakresem wciąż pozostaje prawo karne, a dokładnie art. 212 k.k., wykorzystywany do tłumienia debaty publicznej. Jako Helsińska Fundacja Praw Człowieka współorganizujemy to wydarzenie z Grupą Agora, ARTICLE 19 i Sieć Obywatelska Watchdog Polska.

Kryzys wokół Krajowej Rady Sądownictwa wymusił stworzenie narzędzi chroniących prawo obywateli do niezależnego sądu. Nasze stanowisko, które przedstawiliśmy w opinii amicus curiae dla ETPC (sprawa Szumniak i inni przeciwko Polsce), jest jasne: test niezależności służy realizacji prawa stron do rzetelnego procesu. Mechanizm ten zabezpiecza obywateli przed wadliwie obsadzonymi sądami i nie może być traktowany jako sankcja wymierzona w sędziego. W opinii amicus curiae dla ETPC przypominamy również, że weryfikacja statusu sędziów powołanych po 2018 r. musi mieć charakter zindywidualizowany – co potwierdza orzecznictwo SN i TSUE. Test niezależności i niezawisłości nie wiąże się z bezpośrednią ingerencją w status sędziego, w szczególności nie prowadzi do usunięcia czy przeniesienia sędziego. Służy on jedynie ustaleniu, czy skład orzekający jest prawidłowy – podkreśla dr Marcin Szwed z HFPC.

Maciej Berek złożył ślubowanie w Sejmie. W opinii Komisji Weneckiej rola prezydenta w procedurze ślubowania jest ceremonialna i nie może być wykorzystywana do bezprawnego uniemożliwiania sędziom objęcia urzędu.

🔴 Komisja Wenecka w najnowszej opinii wskazuje, że rola prezydenta przy ślubowaniu sędziów TK jest ceremonialna. W przypadku obstrukcji sędzia może złożyć ślubowanie pisemnie, co uprawnia go do orzekania. Komisja odniosła się również do praktyki polegającej na odmowie powoływania przez prezydenta kandydatów na sędziów sądów nominowanych przez KRS. W tym zakresie wskazała na potrzebę wprowadzenia mechanizmów chroniących przed arbitralnością głowy państwa.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił SLAPP Marka Aksamskiego. Chodzi o sprawę, w której właściciel jednej z największych firm drobiarskich w Polsce, wniósł pozew o ochronę dóbr osobistych przeciwko kobiecie, która zgłaszała nieprawidłowości w inwestycjach prowadzonych na terenie i w okolicy jego fermy. Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy w ogóle nie może być mowy o tym, aby doszło do bezprawnego naruszenie dóbr osobistych Aksamskiego. Podkreślił, że działania Klientki HFPC – zgłoszenia do urzędu gminy i do konserwatora zabytków - były w pełni uzasadnione. Zdaniem Sądu trudno sobie wyobrazić inne zachowanie w reakcji na dostrzeżone nieprawidłowości. Każdy rozsądny człowiek powinien podjąć takie działania. Sąd stwierdził, że na każdym ciąży społeczny obowiązek reagowania i zawiadamia odpowiednich instytucji o dostrzeżonych nieprawidłowościach. „Wyrok sądu może być ważnym sygnałem dla wszystkich, którzy w poczuciu odpowiedzialności za swoje lokalne otoczenie chcą patrzeć na ręce wielkim firmom, przedsiębiorcom czy władzy. Sąd wyraźnie podkreślił, że jest to nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek każdej osoby, który nie może prowadzić do jakiegokolwiek ukarania za swoją aktywność” – mówi adw. Jarosław Jagura „Dla mnie wyrok sądu to wyraźny sygnał, żeby nie bać się reagować, reagować, gdy coś źle się dzieje w naszym otoczeniu” – mówi Paulina Klimczak, klientka Fundacji. HFPC zapewniła p. Paulinie pomoc prawną. Wyrok sądu jest nieprawomocny.

Pamiętacie film „Raport mniejszości” z Tomem Cruisem? Jego fabuła dzieje się w Polsce na naszych oczach. O tym, czy osoba skazana wyjdzie przedterminowo na wolność, współdecyduje algorytm PSORR-PL. Problem w tym, że nie wiemy, w jaki sposób on działa. Algorytm PSORR-PL prognozuje ryzyko recydywy, a otrzymany wynik bezpośrednio wpływa na decyzje o warunkowym przedterminowym zwolnieniu. Mimo tak poważnych skutków, resort sprawiedliwości od 10 miesięcy ignoruje nasze wnioski o udostępnienie kodu źródłowego i szczegółowych kryteriów oceny. Brak wiedzy o znaczeniu poszczególnych okoliczności branych pod uwagę przez algorytm to także ogromne ryzyko dyskryminacji. Wobec bezczynności organów państwa, HFPC skierowała sprawę do sądu. „Gdy algorytm współdecyduje o tym, kto wyjdzie z więzienia wcześniej, a kto nie, społeczeństwo ma prawo wiedzieć, jak on działa i jak często się myli. Milczenie Ministerstwa uniemożliwia rzetelną debatę na ten temat” – przypomina adw. Marcin Wolny. ___________________ 💙 Stań po ludzkiej stronie prawa. Wesprzyj HFPC: hfhr.pl/wesprzyj-nas 🎬 Kadr z filmu „Raport mniejszości”, reż. Steven Spielberg, 20th Century Fox/DreamWorks

🔨 Młotek nie odpowiada za to, że kogoś zranił - odpowiada człowiek, który trzymał go w ręku. Dlaczego zapominamy o tej podstawowej zasadzie, gdy mowa o sztucznej inteligencji? Czy sztuczna inteligencja zagraża prawom człowieka? Nie sama w sobie. Prawdziwym zagrożeniem jest to, w jaki sposób AI może zostać wykorzystana jako pretekst do ich systemowego ograniczania. 🔵 W debacie o nowych technologiach często gubimy kluczową perspektywę: sztuczna inteligencja to tylko narzędzie. Na łamach „Rzeczpospolitej” Maciej Nowicki i Dominika Bychawska-Siniarska ostrzegają przed zjawiskiem przenoszenia odpowiedzialności z człowieka na algorytm i analizujemy, jak mądrze chronić nasze wolności w cyfrowej erze. 📌Artykuł: bit.ly/czy-AI-zagraza-prawom…

🪿Ochrona środowiska to nie powód do sądowego nękania. Właściciel jednej z największych firm drobiarskich w Polsce, Marek Aksamski, żąda 20 tys. zł od naszej klientki za to, że patrzyła mu na ręce. Pozew dotyczy działań podejmowanych przez kobietę w związku z podejrzeniem nieprawidłowości w inwestycjach prowadzonych na terenie i w okolicy fermy, które kobieta zgłaszała do właściwych instytucji i urzędów. 🔴 Zdaniem HFPC sprawa ma cechy SLAPP - strategicznego pozwu przeciwko partycypacji publicznej. Tego typu działania mogą służyć wywołaniu efektu mrożącego wobec osób, które korzystają z prawa do składania skarg, zawiadamiania organów publicznych oraz zabierania głosu w sprawach dotyczących lokalnej społeczności i ochrony środowiska. Zapewniamy Klientce wsparcie prawne, a pierwsza rozprawa w tej sprawie odbędzie się 5 października o godz. 10.15 w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu, sala 38.

🔴 Po zawiadomieniu HFPC Prokuratura Krajowa wszczęła śledztwo w sprawie bezprawnych zmian składów orzekających w TK. 15 września oficjalnie wszczęto postępowanie mające wyjaśnić nieprawidłowości przy wyznaczaniu składów orzekających Trybunału Konstytucyjnego w latach 2016 - 2024. „Zdobycie danych z Trybunału zajęło nam niemal pięć lat i wymagało trzech wygranych spraw przed sądami administracyjnymi. Zidentyfikowaliśmy co najmniej 176 spraw z lat 2015–2020, w których bezprawnie i arbitralnie zmieniono skład orzekający, wykraczając poza ustawowe przesłanki. To nie były incydenty, lecz systemowy mechanizm ręcznego sterowania Trybunałem” komentuje adw. Marcin Wolny, członek Zarządu HFPC. 📍Patrzymy władzy na ręce w Twoim imieniu. Twoja darowizna pozwala nam pokrywać koszty sądowe w walce o demokrację: buy.stripe.com/eVa9Ds3IcgRae…

Trwa spotkanie przedstawicieli organizacji społecznych z delegacją Komisji Weneckiej. Tematem - kwestia odbierania ślubowania od sędziów Trybunału Konstytucyjnego. W spotkaniu uczestniczą z ramienia HFPC: @marcinszwed89 oraz @wolny_m.

Dzisiaj prezes HFPC Maciej Nowicki złożył zeznania w Prokuraturze Krajowej w związku z naszym zawiadomieniem dotyczącym manipulowania składami orzekającymi Trybunału Konstytucyjnego. To kolejny etap sprawy, którą HFPC konsekwentnie dokumentuje od lat.