Selim Gürselgil

Şeriat Geldiğinde, manalı bir günde geldi.

Güzel dostum, İbdacıların Selefilerle de ilişkisi olur, Şiirlerle de olur, komünistlerle de olur, herkesle olur. Bu İbdacıların bileceği iştir. Sen de haksızlığa uğrarsan senin de yanında dururlar. İtikadi olarak suçladığın bir şey varsa onu söyle. Olamaz tabii.

Seyyid Kutub okuyan bii, içinde yaşadığımız dünyaya İbn Haldun okuyucusundan daha yakındır. Hiç olmazsa küfür düzeni nedir, hak düzeni nedir bilir. Mirzabeyoğlu okuyucusu, 500 yıldır kaybettiğimiz İslami düşünce ölçüsüyle çağı yakalar, anlar, hedeflendirir. İbn-i Haldun? Maval!

İbn Haldun'un bugünün muhafazakârına vereceği ne var? Bol bol boş laf. Hem mazide hem çağdaş poz verebilme. Kuru malumatfuruşluk, faydasız bilgi. İbn Haldun'un hangi teorisi bugüne bir şey söyler? İklimler teorisi mi? Tasavvuf görüşü mü? Ama 300 yıl geriden koşmak için birebir.

İbn Haldun, dünyayı değiştiren adamlardan biridir. İslami düğünceye bir katkısı olmadı, ama Batılılar onda bütün bir dünya buldular: - Tarihi materyalizmin ilk örneği - Liberalzmin bütün gerçeği - Milliyetçiliğin olanca çehresi - Darwinizmin temelleri Onu resmen yağmaladılar.

Muhafazakârlar bugüne dek Salih Mirzabeyoğlu'nun fikriyatına hiç dönüp bakmadılar. Ancak "zavallı adam, çok acı çekti" diye gördüler. Bu konuda Kemalistlerin bile çok gerisindeler. Ama İbn Haldun dedin mi yere göğe koyamıyorlar. Ne anlıyorsunuz İbn Haldun'dan? Benden kötüsü yok!

Bence onun bu kararının bizim Müslüman olmamızda derin etkisi vardır. Brkaç asır sonra soyundan gelen Bulgarlar, Turan'da ilk Müslüman olan halktır. Hazarlar kimseyi etkilemedi (Yahudi adlarıyla yok olup gittiler) ama Bulgarlar, yani Kazan Tatarları tüm Türk tarihini etkiledi

Eğer bir Moğol olsaydı İstanbul'a, olmazsa Roma'ya girer, taş üstünde taş komaz, iyice yakıp yıkar, sonra da hristiyan olup yok olurdu. Türk psikolojsinde olduğu için, medeniyetten korktu. Ilgarını yapıp geri döndü. Özünü kaybetmek istemedi. Bozkırda kara efkar denizinde öldü.

Eski Türk tarihi içinde benim en dikkate değer bulduğum isim Attila'dır. O bir Türk müdür, Kürt müdür önemi yok. Ama soyunda Muncuk, Dengizik gibi Batılı transkripsiyonda bile sırıtan adlara bakılırsa, herhalde akrabamızdır. Bence Attila'nın piskolojisi tam Türk psikolojisiydi.

İlk defa 20 yıl kadar önce İkideniz dergisinde iki sayı süren bir Mukaddime incelemesi yapmıştım. Filozofun istihale/transformizm (canlıların birbirine dönüşümü) görüşlerini de burada ele aldım;

İslam dünyasında ondan sonra onu okuyacak mütefekkir çıkmadı. Ama Batı'da çok büyük etkileri oldu. Üniversitelerin kapısı Mukaddime olmadan açılmadı. Asabiye psikoloji karşılığıdır; ama sosyal psikoloji, milliyetçilik. Liberalizm, materyalizm milliyetçilik; bu üç temele oturur.

İbn-i Haldun, tüm canlıların birbirinden ve insanların maymundan (kırrede) evrildipini tekrar tekrar savunur. Alakalı alakasız bir çok başlık altında bu konuya döner. Bu fikri Kindi, İbn-i Miskeveyh, İbn-i Heysem gibi Dehriyun filozoflarından almış ve Darwin'e kadar taşımıştır.

İbn-i Haldun Türkleri sevmez. Türklerin İslâm dünyasındaki hakimiyetini yıkmak, İslamı bir Arap imparatorluğu ideolojisi olarak temellendirmek ister. Onun tarih felsefesi, diğer tarih felsefelerine benzemez. Tarihi materyalizmin ilk örneğidir. Bir dünya görüşü ve hareket metodu