Bilal Gündem

Kürt özgür basın geleneğine baktığımızda, yalnızca inkâr edilen bir kimliğin sesini duyurmak, yasaklanan gerçekleri açığa çıkarmak ve siyasi baskılara karşı gazetecilik yapmak için ortaya çıkmadığını; bütün bunların yanı sıra egemenlerin karşısında durmak, emekçinin, yoksulun ve ezilenin sesini duyurmak, sermayenin ve iktidarın görünmez kıldığı toplumsal gerçekleri görünür kılmak iddiasını da taşıdığını görüyoruz. Yani toplumun ihtiyaç duyduğu bütün alanlarda özgür basının izini görüyorduk. Zaten özgür basın geleneğini diğerlerinden farklı kılan da buydu. Yani mesele yalnızca neyi haberleştirdiği değil, biraz da kimin yanında ve kimin karşısında konumlandığıyla ilgiliydi… 1990’lı yıllarda ağır baskılar, gazete kapatmaları, tutuklamalar ve gazeteci cinayetleri altında sürdürüldü özgür basın mücadelesi. Daha sonra gazetenin OHAL bölgesine girişi de yasaklandı. O dönem Gazeteciler Cemiyetinde gazete ile dayanışma gecesi düzenlemiştik. Bugünlerde koşa koşa ziyaret edilen Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Kaya, o dönemlerde Eczacılar Odası Başkanıydı. Ancak o yıllar boyunca ne gazeteye abone olmuştu ne de dayanışma gecesine katılmıştı. Una karşın bugün Sur’da istenmeyen hâle getirilen seyyar satıcılar şahsında yoksullar ve ezilenler ise o dönem şehre köy yollarından gizlice getirdiğimiz gazeteleri el altından satmamıza yardımcı oluyordu. Hatta bazı dağıtımcılarımız seyyar satıcı görüntüsü altında gazeteyi dağıtıyordu. Şehrin elitleri gazeteye abone olmak istemezken yoksullar ve işçiler gazetenin aboneleri arasındaydı. Özgür basın, o dönem işçinin, köylünün, yoksulun, kadının ve ezilenlerin yaşadıklarını haberin merkezine almıştı. Hakikatin güçlülerin tekelinde olmasına itiraz ediyordu. Gazetecilikteki bağımsızlığını da tam olarak bu itirazdan ve egemenlerle arasına koyduğu mesafeden alıyordu. Bugün bu tarihsel mirasın neresinde durulduğu, bu fotoğrafla başka açıdan görünür hâle geldi. Dicle Fırat Gazeteciler Derneğinin Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası yönetimini ziyaret ederek birlikte fotoğraf paylaşmasını bütün bu nedenlerle basit bir nezaket ziyareti olarak bakamayız/ bakılmalıdır da… Ziyaretin yapıldığı dönem ile şehirde yürütülen tartışmalar birlikte ele alındığında, fotoğrafın ne anlattığını görmek için kâhin olmaya gerek yok. Bu nedenle tartışmayı gündeme getirenler kesinlikle haksız değiller. Bu fotoğraf, özgür basının tarihsel olarak temsil ettiği toplumsal kesimlerden uzaklaşıp giderek kurumlara, sermaye çevrelerine ve güç odaklarına yaklaştığı izlenimini veriyor. Bu fotodakiler özgür basın geleneğinin mirasçısı oldukları iddiasındaysalar eğer, yalnızca haberlerinde değil, kurdukları ilişkilerde ve toplumsal yaşam içindeki duruşlarında da emekçinin ve ezilenin yanında olduklarını göstermek zorundalar. Sivil toplum kuruluşu olmak, egemenlerle araya mesafe koyma sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Aksine, tarihsel bir mücadele geleneğinin temsilcisi olma iddiası, bu sorumluluğu daha da büyütür. Bir zamanlar egemenlerin sakladığı gerçekleri ortaya çıkarmak için bedel ödeyen özgür basın geleneğinin bugünlerde güç odaklarıyla kurduğu ilişkiler, elbette basit bir üslup ya da tercih değişikliği olarak görülmeyecek ve okunmayacaktır. Eleştirel mesafenin yerini kurumsal yakınlık, emekçinin sorunlarının yerini sermaye çevrelerinin gündemi, hakikati araştırma sorumluluğunun yerini ise güçlülerin açıklamalarını aktarma alışkanlığı aldığında ( bakınız bu fotodaki Bilal Gündem’in aynı günlerde seyyar satıcılar ilgili haberi 👉 xitter.cf/bilalgundem4/status/21… ), tarihsel miras da giderek içi boşaltılmış bir kimliğe dönüşür. Şunu da unutmamak gerekir: Özgür basının geçmişte ödediği bedeller, bugünkü temsilcilerine kendiliğinden ve sonsuza kadar meşruiyet sağlamaz. Çünkü özgür basının değeri, hangi güç odaklarıyla fotoğraf verdiğiyle değil, o fotoğrafın dışında bırakılanların sesini ne kadar duyurabildiğiyle ölçülür