Polski Związek Pracodawców Budownictwa

🧐Kilka spostrzeżeń z perspektywy @_PZPB na temat podejścia @GrupaORLEN do branży budowlanej, która ma zrealizować znaczną część jego programu inwestycyjnego o wartości 350–380 mld zł (!) do 2035 r. To astronomiczna kwota, której nie uda się efektywnie wydać bez bliskiej współpracy z rynkiem. Partnerskie podejście do interesariuszy i otwartość na rozmowę mają kluczowe znaczenie dla powodzenia transformacji energetycznej w Polsce. ORLEN jest w tym procesie jednym z najważniejszych graczy, a jego relacje z wykonawcami mogą stać się dobrym wzorem dla innych spółek państwowych. 🏗️ Czuć pozytywny impuls ze strony @MAPGOVPL i probiznesowe podejście promowane przez ministra @wbalczun. Inwestor i wykonawcy jadą przecież na tym samym wózku: ORLEN chce zrealizować inwestycje i współpracować z możliwie szerokim gronem firm, by zapewnić konkurencję, a wykonawcy chcą uczestniczyć w tym procesie i dowozić inwestycje na partnerskich warunkach. 🏗️ Kwestii wymagających dyskusji w sprawie poprawy warunków współpracy ORLEN-branża budowlana jest naprawdę sporo, ale po stronie spółki widać otwartość na dialog. Przynajmniej takie słyszymy deklaracje. Reszta wyjdzie w praniu. Doświadczenia ze współpracy np. z GDDKiA czy PSE pokazują, że partnerstwo przynosi konkretne efekty. 🏗️ W spółkach państwowych wiele zależy od ludzi: ich otwartości na rozmowę i gotowości do współpracy. Takiej postawie sprzyjają trzy rzeczy: zielone światło z góry, osobowość konkretnych osób oraz ich dotychczasowe doświadczenia w relacjach z rynkiem. W przypadku ORLEN to wszystko może dziś zagrać. 🏗️ Idea „local content” trafiła w ORLEN na podatny grunt. Widać zainteresowanie i zapał, a temat jest obecny w rozmowach. Pytanie, czy przełoży się to na rzeczywistą zmianę reguł gry. Tu mam spore obawy, czy nie skończy się na hasłach, bo zwiększanie udziału krajowych firm w inwestycjach to zadanie złożone i wymagające konsekwencji. Oby starczyło energii!

‼️Choczewo: iluzja vs. rzeczywistość ⚛️ Śledząc z bliska proces przygotowań do budowy elektrowni jądrowej w Choczewie z perspektywy PZPB-Atom, chciałbym zachęcić wszystkich do bardziej krytycznego spojrzenia na oficjalne komunikaty instytucji państwowych dotyczące postępów prac przy projekcie. Pożądaną postawą każdego bacznego obserwatora, któremu bliskie jest dobro wspólne, powinno być NIE wiwatowanie przy każdej pojawiającej się w przestrzeni publicznej informacji, tylko zastanowienie się, czy to, co widzimy, jest prawdą, czy ułudą. Bo starych wróbli na plewy nie nabierzesz. Kilka faktów. 1⃣ W sierpniu br. @PEJ_PL ogłaszają, że… przekazują amerykańskiemu wykonawcy plac budowy. Tymczasem żadna budowa elektrowni w rozumieniu dużych prac budowlanych jeszcze się nie toczy! Rozpoczyna się dopiero wstępny etap przygotowań: przygotowanie placu budowy, organizowanie zaplecza itd. Krótko mówiąc: trwają przygotowania do przygotowań, więc zejdźmy na ziemię. 2⃣ Kilka dni temu PEJ ogłasza, że… uzgodnił z amerykańskim konsorcjum główne warunki handlowe i prawne umowy na budowę elektrowni. Tymczasem polska strona nadal tkwi w negocjacjach z Amerykanami nad umową EPC, która będzie regulowała wszystkie najważniejsze aspekty realizacji projektu! Inna sprawa, że polskim negocjatorom absolutnie nie wolno spieszyć się z podpisaniem tego dokumentu. Lepiej negocjować dłużej, niż złożyć podpis pod bublem, którego później wszyscy byśmy żałowali. Ale publikacja takiego komunikatu przez PEJ pokazuje, jak duża jest pokusa ogłaszania światu mało istotnych informacji w warunkach, gdy nie ma do ogłoszenia żadnego przełomu. 3⃣ PEJ przedstawia się jako „aktywny inwestor”. Tymczasem ten rzekomo „aktywny inwestor” pod koniec 2026 r. – moim zdaniem – nie zna nawet dokładnego modelu realizacji elektrowni, jaki zamierzają zastosować Amerykanie: z kim będą budować poszczególne elementy, komu będą zlecać kolejne zakresy prac i jaka będzie w tym wszystkim rzeczywista rola polskich firm. Cała gra idzie o bliską współpracę polskiego biznesu z Amerykanami przy realizacji bardziej skomplikowanych elementów elektrowni, bo ambicje polskich firm sięgają znacznie wyżej niż tylko wykonywanie najprostszych prac na etapie przygotowań do właściwej budowy. I właśnie w tym aspekcie dostrzegam apatię PEJ, który – w mojej ocenie – jako „aktywny inwestor” nie narzuca Amerykanom własnej wizji realizacji projektu, tylko sprawia wrażenie mało asertywnego i biernego odbiorcy amerykańskich pomysłów. Uważam, że @ME_GOV_PL powinno wnikliwie przyjrzeć się tej kwestii. I na koniec: wszyscy, którzy mnie znają, doskonale wiedzą, że nigdy nie krytykuję dla samego krytykowania. Moja krytyka zawsze jest szczera i zasłużona, bo wynika z licznych obserwacji prowadzonych przez dłuższy czas. Alarmuję wtedy, gdy widzę, że coś zmierza w niewłaściwym kierunku 🫡 @PremierRP, @motykamilosz

‼️⚛️ W mojej ocenie najsłabszym ogniwem całej układanki w programie energetyki jądrowej jest dziś @PEJ_PL: ciągłe rotacje kadrowe, bardzo słabe przełożenie na Amerykanów i – moim zdaniem! – niewielka determinacja w walce o udział polskich firm w budowie Choczewa. PEJ przedstawia się jako „aktywny inwestor”, tymczasem z moich obserwacji wynika, że określenie to jest używane zdecydowanie na wyrost, bo więcej jest w tym bierności niż mitycznej „aktywności”. Deklaratywnie mamy zamawiającego „aktywnego”, natomiast w praktyce inwestora, który – moim zdaniem! - nie wywiera na amerykańskie firmy budujące nam Choczewo wystarczającej presji. Efekt może być taki, że udział polskich firm w budowie pierwszej polskiej elektrowni jądrowej okaże się marginalny i zostanie sprowadzony do roli prostego podwykonawcy od wkręcania śrubek i wykonywania mało skomplikowanych robót ziemnych. W kwestii tzw. local content przedstawiciele państwowych instytucji wymachują szabelkami i prężą muskuły, ale rzeczywistość jest znacznie bardziej ponura. Stawiam tezę, że bez mocnego wsparcia państwa polskiego w walce o udział polskich firm w budowie Choczewa Amerykanie po prostu nas ograją. A wtedy z realizacji pierwszej polskiej elektrowni jądrowej niewiele się nauczymy i nie zbudujemy kompetencji, które mogłyby zaprocentować przy kolejnych projektach. Trzeba bić na alarm i zewrzeć szyki! Naprawdę przyjrzyjmy się temu, co dzieje się w polskim atomie pod kołdrą. @ME_GOV_PL, @motykamilosz, @PremierRP

‼️CPK vel Port Polska: W ostatnim czasie w osłupienie wprawiły mnie doniesienia medialne ze spółki CPK (@PortPolska_info). Jej przedstawiciele sugerują, że nie ogłaszają kolejnych przetargów, bo… takie są sugestie branży budowlanej, która rzekomo prosi o unikanie kumulacji inwestycji. A poza tym polska branża budowlana ma... nie mieć potencjału, żeby wszystko w Polsce budować jednocześnie. Innymi słowy: CPK tłumaczy brak przetargów... branżą budowlaną. Przyznam szczerze, że większej bzdury dawno nie słyszałem! Czy @MI_GOV_PL, @PiotrMalepszak, @DariuszKlimczak, a także @PremierRP / @donaldtusk podzielają ten pogląd? Mam dwa możliwe wytłumaczenia. Pierwsze – spółka CPK zabiera się za realizację największego megaprojektu w historii Polski bez większej znajomości branży, która na jej zlecenie ma ten projekt wybudować. To byłoby zatrważające! Drugie – spółka CPK próbuje przykryć własną nieudolność organizacyjną i przerzucić odpowiedzialność na inny sektor: „my chcemy budować, ale tamci nie potrafią!”. To byłoby jeszcze bardziej zatrważające. W projekcie CPK vel Port Polska ewidentnie coś się zacina.

🏗️ Czytam, że rząd chce uczynić inwestycje infrastrukturalne jednym z głównych tematów kampanii wyborczej. W statystykach dotychczasowe osiągnięcia rządu w tym obszarze wyglądają mizernie 👇 Ożywienie w segmencie infrastruktury wyraźnie się opóźnia, wiele projektów utknęło w młynach administracji państwowej, a sytuacja budżetowa jest trudna. Rządowi sprzyja jednak timing. Po dwóch latach posuchy (lata 2024–2025), inwestycje infrastrukturalne zaczynają powoli odbijać, bo przecież nie mogą ślimaczyć się w nieskończoność. Z czasem znajdzie to odzwierciedlenie również w statystykach. W mediach opinia publiczna będzie mogła oglądać jeżdżące koparki i uwijających się robotników na budowach projektów, które przyciągają uwagę wyborców. Koronnym przykładem będzie rozpoczęcie budowy lotniska w ramach projektu Port Polska, vel CPK. Wokół takich ujęć można śmiało zbudować jedną z głównych osi kampanii przed wyborami jesienią 2027 r. Widzę jednak wiele ryzyk, które mogą zaburzyć ten sielski obraz. Każdy rok wyborczy ma bowiem własną dynamikę i specyfikę, a ja nie mam przekonania, że w obszarze inwestycji infrastrukturalnych rząd działa dziś jak jedna pięść. Dostrzegam wprawdzie wyraźną poprawę w porównaniu z latami 2024–2025, ale nadal jestem w stanie wskazać kilka punktów zapalnych, którym jako @_PZPB uważnie się przyglądamy. Będziemy alarmować, gdy tylko dostrzeżemy, że coś zaczyna iść w złym kierunku. @PremierRP @Obywatelska_KO, @nowePSL @MI_GOV_PL, @MAPGOVPL, @ME_GOV_PL. #budownictwo #infrastruktura #inwestycje #polityka

🇵🇱 🇺🇸 #Atom: W artykule dla @portalzeropl stawiam tezę, że w projekcie w Choczewie Polska sprawia wrażenie gościa we własnym domu, który urządzają mu Amerykanie. Polecam życzliwej uwadze 👇 @PEJ_PL, @ME_GOV_PL, @PremierRP, @motykamilosz zero.pl/news/budowa-elektrow…

#Atom: Tylko nie dajmy się zwieść Amerykanom, którzy zlecają te najprostsze prace przygotowawcze polskim firmom! Ambicje rodzimych firm budowlanych sięgają o wiele wyżej - oczekują szerokiej i partnerskiej współpracy z konsorcjum Westinghouse-Bechtel, żeby polski biznes nie został w budowie Choczewa zmarginalizowany i ograniczony do roli podwykonawcy najniższego szczebla dla Amerykanów. A na dziś - niestety - widzimy w @_PZPB takie ryzyko.

⚛️ #Atom: Czy współpraca z polskimi firmami jest dla Amerykanów planem B❓ Kilka moich przemyśleń na temat projektu w Choczewie na podstawie obserwacji działań amerykańskiego konsorcjum @WECNuclearPL-@Bechtel prowadzonej z poziomu @_PZPB i PZPB-Atom. Obserwując dotychczasowe postępy budowy elektrowni jądrowej w Choczewie nie powinniśmy budować nadmiernych oczekiwań, że polskie firmy odegrają w tym przedsięwzięciu istotną rolę. Jeśli sytuacja będzie rozwijać się tak jak do tej pory, istnieje poważne ryzyko, że krajowe przedsiębiorstwa nie zdobędą pożądanych kompetencji w obszarze budownictwa nuklearnego i utkną na najniższych szczeblach łańcucha wartości projektu w Choczewie. W najgorszym, ale niestety bardzo realnym, scenariuszu na realizacji pierwszej polskiej elektrowni jądrowej zarobią wszyscy dookoła, tylko nie polskie spółki. Z biznesowego punktu widzenia jest oczywiste, że nadrzędnym celem strony amerykańskiej jest osiągnięcie w Polsce jak najwyższych zysków. Spójrzmy prawdzie w oczy: Amerykanie nie mają powodu, by polskie firmy czegokolwiek nauczyć ani by szeroko włączać je do własnych łańcuchów dostaw, tym bardziej że na świecie nie brakuje im sprawdzonych partnerów. Polska strona dąży natomiast do realizacji trzech celów: zbudowania elektrowni jądrowej na czas, w rozsądnym budżecie oraz przy możliwie największym udziale krajowych przedsiębiorstw. Te rozbieżności interesów mogą doprowadzić do impasu w rozmowach, w których Polska i tak ma dziś słabą pozycję negocjacyjną. Co gorsza, nie ma też przestrzeni na przedłużanie negocjacji, bo budowa elektrowni musi ruszyć jak najszybciej. Tę słabość bezwzględnie wykorzystują pragmatyczni Amerykanie, którzy doskonale wiedzą, że presja czasu zmniejsza skłonność strony polskiej do twardego egzekwowania warunków dotyczących udziału rodzimych firm w projekcie w Choczewie. Takie okoliczności nie wróżą polskiemu biznesowi nic dobrego. Z moich obserwacji wynika, że dialog Bechtela z największymi spółkami budowlanymi deklarującymi wolę ścisłej współpracy z Amerykanami nie jest ani szczególnie intensywny, ani wyjątkowo merytoryczny. Rodzimym firmom brakuje fundamentalnej wiedzy o tym, jaki jest amerykański plan budowy elektrowni jądrowej na Pomorzu: nie znają potencjalnego zakresu prac, w które mogłyby się włączyć, zasad ewentualnej współpracy ani wymagań, do których musiałyby się dostosować. W efekcie, w przededniu rozpoczęcia właściwych robót budowlanych w Choczewie polskie przedsiębiorstwa nie mogą rozpocząć przygotowań do realizacji inwestycji w reżimie nuklearnym, ponieważ, z powodu zaskakującej dyskrecji strony amerykańskiej, nie wiedzą nawet, do czego miałyby się przygotowywać. Powściągliwość Amerykanów na tym etapie realizacji projektu w Choczewie jest dla mnie bardzo wymowna. Może sugerować, że nie traktują polskich firm w pełni poważnie, a współpraca z nimi stanowi co najwyżej „plan B”. Nie można wykluczyć scenariusza, w którym Amerykanie jedynie pozorują gotowość do angażowania polskich przedsiębiorstw w budowę elektrowni jądrowej i podtrzymują rozmowy głównie po to, by wysondować lokalny rynek i lepiej zrozumieć jego specyfikę. Bechtel poza Stanami Zjednoczonymi realizował projekty energetyczne przede wszystkim w Azji, więc polskiego otoczenia biznesowego i regulacyjnego musi się dopiero nauczyć. Jeśli te przewidywania są trafne, w niedalekiej przyszłości Amerykanie mogą postawić polski rząd przed dramatycznym wyborem: „Jeśli mamy skończyć elektrownię na czas, nie ma czasu na uczenie polskich firm – musimy zaangażować naszych sprawdzonych partnerów z zagranicy”. Taki wariant od początku może być dla nich „planem A”, bo wykonawców spoza Polski znajdą bez większego trudu, zwłaszcza z Azji. Dla przykładu Bechtel od końca lat 80. XX wieku blisko współpracuje z turecką firmą Enka, z którą wspólnie zrealizowali ponad 60 projektów o łącznej wartości blisko 25 mld USD: od budowy dróg w Kosowie, przez przedsięwzięcia energetyczne w Rosji i Kazachstanie, po realizację lotniska w Omanie. Spółka zależna Enki, Çimtaş, jest z kolei kluczowym dostawcą konstrukcji stalowych i rur dla projektów Bechtela realizowanych m.in. w USA i Australii. Ponadto Bechtel współpracował z Koreańczykami z Hyundai E&C przy budowie elektrowni jądrowej Barakah w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. To, co z biznesowej perspektywy byłoby dla Amerykanów najbardziej korzystne, będzie fatalną wiadomością dla polskiej gospodarki i rodzimego biznesu. Dlatego polska strona musi trafnie odczytywać strategię amerykańskiego konsorcjum Westinghouse-Bechtel. Spółka @PEJ_PL i @ME_GOV_PL powinny konsekwentnie przekazywać jasny komunikat: z punktu widzenia powodzenia projektu w Choczewie współpraca z polskimi firmami jest równie ważna jak termin realizacji i budżet całego przedsięwzięcia. Skoro sami Amerykanie za prezydentury Joe Bidena w 2021 roku przyjęli tzw. Build America, Buy America Act, nakładający obowiązek preferowania materiałów i produktów „Made in USA” w projektach infrastrukturalnych finansowanych ze źródeł federalnych, powinni zrozumieć i uszanować, że podobne zasady chce wdrażać również Polska. @PremierRP, @motykamilosz. #energetyka #budownictwo

‼️Zatrważające statystyki w budownictwie 🏗️ W 2025 r. branża budowlana odnotowała REKORDOWĄ liczbę niewypłacalności - wzrosła ona o niemal 1/3 w porównaniu z fatalnym rokiem 2024 i była prawie 2x wyższa niż w 2023 r.! Co ciekawe, dane GUS pokazują, że liczba upadłości w budownictwie pozostaje względnie stabilna (2025 r. - 54, 2024 r. - 57, 2023 r. - 59). Prowadzi to do wniosku, że sytuacja firm budowlanych jest na tyle zła, że masowo wszczynają postępowania restrukturyzacyjne, próbując wyjść z tarapatów. Otwarte pozostaje pytanie, ile z tych podmiotów rzeczywiście zdoła stanąć na nogi... Bo w budownictwie restrukturyzacja z dnia na dzień odcina firmę od nowych kontraktów, dostawców, usługodawców, finansowania i w praktyce paraliżuje jej działania… O głębokim spowolnieniu w budownictwie piszę już od kilkunastu miesięcy. Dekoniunktura była wyjątkowo długa, co potwierdzają wszystkie dostępne statystyki dla branży. Od kilku miesięcy w segmencie infrastrukturalnym pojawiają się jednak symptomy ożywienia i nie mam wątpliwości, że zaczynamy wspinaczkę na najwyższy szczyt w historii polskiego budownictwa. Rok 2026 powinien być lepszy niż poprzedni, ale prawdziwą poprawę nastrojów przyniesie dopiero 2027. Dziś firmy prowadzą ze sobą zaciekłą wojnę cenową o nowe kontrakty, by wypełnić puste portfele zleceń po wielu miesiącach inwestycyjnej posuchy. Każda kumulacja inwestycji przynosi jednak wzrost kosztów budowy, którego nie zrekompensują nieefektywne mechanizmy waloryzacji wynagrodzenia w kontraktach publicznych. Dlatego obawiam się, że po 2026 r. polskie budownictwo może spaść z deszczu pod rynnę. 👀 @_PZPB #ekonomia #budownictwo #giełda

💥 "Repolonizacja" po polsku 🤡 Czy wykonawca z Turcji 🇹🇷, który buduje dla Was morską część FSRU, sprowadza na budowę rury z Afryki i czy spełniają one wymagane normy? Czy wszystko jest z tymi rurami w porządku? Nie odpowiedzieli Państwo @_PZPB na pytania zadane w trybie dostępu do informacji publicznej przesłane do @GAZ_SYSTEM w dn. 11 września, więc zadaję to pytanie tutaj :) @PremierRP @ME_GOV_PL @motykamilosz #repolonizacja #infrastruktura #energetyka