Stavros Paragiou

Ο Αλέκος Χαλβατζής αποχαιρετά τον κομμουνιστή πατέρα του, Σπύρο Χαλβατζή. Για όσους ήμασταν εκεί ο χρόνος για 16 λεπτά σταμάτησε. Καθώς τον ακούγαμε κάτω απ'την βροχή. Μια ομιλία βαθιά πολιτική και ταυτόχρονα βαθιά ανθρώπινη. Στην αρχή μας μίλησε για τον Σπύρο Χαλβατζή ως το πέμπτο παιδί μια φτωχής οικογένειας. Ο πατέρας του τον είδε για πρώτη φορά όταν ήταν ακόμη βρέφος, σε επισκεπτήριο, λίγο πριν σταλεί στη Μακρόνησο, απ’ όπου θα επέστρεφε χρόνια αργότερα. Έτσι ο μικρός Σπύρος έμαθε να μιλάει, να περπατάει και έφτασε σχεδόν μέχρι το σχολείο μεγαλώνοντας, με «έναν πατέρα ιδεατό». Στη συνέχεια ο Αλέκος Χαλβατζής έκανε κάτι δύσκολο. Και συγκλονιστικό Δεν μίλησε μόνο για τον αγωνιστή, τον κομμουνιστή, τον επαναστάτη. Μίλησε για τον άνθρωπο πίσω από όλα αυτά. Για τις αντιφάσεις του, τις πληγές του, τις αδυναμίες του. Αρνήθηκε να κάνει τον πατέρα του εικόνισμα. Διότι όπως είπε «μόνο η αλήθεια, και ολόκληρη, είναι επαναστατική». Μίλησε ανοιχτά για την κατάθλιψη και την ψυχική υγεία ενός ανθρώπου που όλοι είχαν μάθει να βλέπουν ως «αλύγιστο». Για έναν κομμουνιστή μιας γενιάς που μεγάλωσε μαθαίνοντας ότι δεν πρέπει να αποκαλύπτει καμία αδυναμία, ότι πρέπει να καταπίνει το πρόβλημα, να χαμογελά και να συνεχίζει. Όπως αναφέρει ο Αλέκος, αυτοί ακριβώς οι κανόνες τούς επέτρεψαν να περάσουν «μέσα από φωτιά και από σίδερο» και να μη λυγίσουν. Είχαν όμως μεγάλο κόστος. Πίσω από τις ιστορίες των «χαλκέντερων» κομμουνιστών υπήρχαν άνθρωποι με ουλές και πληγές, άνθρωποι που πολλές φορές δεν είχαν μάθει ούτε να πουν στους πιο κοντινούς τους: «δεν είμαι καλά». Γιατί ένας επαναστάτης δεν παύει να είναι άνθρωπος. Η γενναιότητα δεν σημαίνει απουσία φόβου, πόνου ή ψυχικής εξάντλησης. Και η αναγνώριση της ανθρώπινης ευαλωτότητας δεν μικραίνει έναν αγωνιστή. Τον κάνει πραγματικό. Και ύστερα περιέγραψε μια από τις τελευταίες αναλαμπές-στιγμές χαράς του Σπύρου Χαλβατζή. Επιστρέφει για τελευταία όπως αποδείχτηκε φορά, στην πατρίδα του, την Κοζάνη, σε ένα αποκριάτικο πανηγύρι. Κρατά από το ένα χέρι τον παιδικό του φίλο και από το άλλο τον εξάχρονο εγγονό του. Και τραγουδά: «Πέντε αδέρφια ήμασταν και τα πέντε παλαβά…» Ένας άνθρωπος που πέρασε μια ολόκληρη ζωή μέσα στους αγώνες, στις διώξεις, στην πολιτική, στις ήττες και στις ελπίδες, να επιστρέφει στο τέλος στην πατρίδα του, στον φίλο των παιδικών του χρόνων, στο εγγόνι του, στο τραγούδι. Δύσκολα μπορώ να φανταστώ πιο γλυκό, πιο συγκλονιστικό, πιο ουμανιστικό και πιο ανθρώπινο αποχαιρετισμό από έναν κομμουνιστή γιο στον κομμουνιστή πατέρα του. Αλέκο, σε ευχαριστούμε που το μοιράστηκες μαζί μας. Και σας ευχαριστώ οικογενειακά για την εμπιστοσύνη που μου δείξατε, στην καταγραφή μιας τόσο προσωπικής στιγμής, που είναι ταυτόχρονα και μια στιγμή της ιστορίας του τόπου μας. Συλλυπητήρια σε όλη την οικογένεια. Να συνεχίσουμε τον αγώνα του.