Judea en Samaria uitbreiden. Maar wel met liefde voor Palestijnen. Hoe dan? Tijdens mijn reis door Judea en Samaria sprak ik iemand die iets zei wat mij is bijgebleven. Hij verwoordde zijn overtuiging ongeveer zo: Ik geloof dat Judea en Samaria voor Israël bedoeld zijn. Dat Israël dit land moet vasthouden en de Joodse aanwezigheid verder moet uitbreiden. Maar wel met liefde voor de Palestijnen. Hoe dan? Tja. Dat is natuurlijk de moeilijke vraag. Maar juist die combinatie van overtuiging en betrokkenheid bij Palestijnen vond ik interessant. Het was niet de enige keer dat ik iets hoorde wat nauwelijks past bij het beeld dat we in Nederland vaak van Israëlische kolonisten krijgen. Ik sprak mensen die diep overtuigd zijn van de historische en Bijbelse verbondenheid van het Joodse volk met Judea en Samaria. Mensen voor wie Shilo, Hebron en Bethel geen willekeurige plaatsen zijn, maar onderdeel van hun geschiedenis en identiteit. Tegelijk hoorde ik bij deze mensen ook duidelijke kritiek op de radicale hilltop youth, vooral op degenen die Palestijnen bedreigen, aanvallen of hun eigendommen vernielen. Die kritiek kwam ook van mensen uit de nederzettingen zelf. En opvallend genoeg hoorde ik bij Palestijnen eveneens onderscheid tussen gevestigde nederzettingen, zoals Shilo, en radicale groepen op de heuveltoppen. Natuurlijk zijn dit persoonlijke gesprekken. Maar ze maakten mij nieuwsgierig. Hoeveel van deze opvattingen vinden we terug binnen de bredere nederzettingenbeweging? Kritiek vanuit de nederzettingen zelf Neem Yisrael Ganz, voorzitter van de Yesha Council, de koepel van Israëlische nederzettingenbesturen. Hij is uitgesproken voorstander van verdere Joodse vestiging in Judea en Samaria. Toen in augustus 2026 radicale kolonisten Palestijnse gezinnen bij Qusra belaagden, veroordeelde hij dat openlijk. Niets rechtvaardigt volgens hem geweld tegen onschuldige burgers. Het eigenmachtig vestigen van een buitenpost bij iemands woning noemde hij onaanvaardbaar. En tegelijkertijd riep hij de Israëlische regering op om verdere, gereguleerde Joodse vestiging mogelijk te maken. Dat is precies de combinatie die ik tijdens mijn reis hoorde: vasthouden aan de overtuiging dat Joden in dit land horen, maar afwijzen dat onschuldige Palestijnen daarvoor slachtoffer mogen worden. Nog scherper was Shai Alon, bestuurder van Beit El. Hij noemde de gewelddadige jongeren criminelen die hun woede afreageren op onschuldige Palestijnen. Volgens hem brengen zij niet alleen die Palestijnen schade toe, maar ook de staat Israël en de hele nederzettingenbeweging. Hij bekritiseerde bovendien de Israëlische overheid vanwege het onvoldoende optreden tegen deze groepen. Dit zijn geen uitspraken van tegenstanders van Joodse aanwezigheid in Judea en Samaria. Ze komen juist uit het hart van de nederzettingenbeweging. Ook rabbijnen trekken duidelijke grenzen Rabbijn Eliezer Melamed uit Har Bracha publiceerde in augustus 2026 een duidelijke religieuze afwijzing van geweld tegen Arabieren en hun eigendommen. Hij stelde dat het verboden is mensen te bedreigen, hun eigendommen te vernielen of hen te verdrijven door eigenrichting. Al in 2016 waarschuwde hij tegen radicale jongeren die hun nationalistische overtuigingen gebruiken om geweld te rechtvaardigen. Hij maakte daarbij overigens ook onderscheid tussen verschillende groepen hilltop youth. Niet iedereen die op de heuveltoppen woont, behoort tot de gewelddadige radicalen. Ook binnen die groep bestaat dus verscheidenheid. Liefde voor Palestijnen. Niet alleen in woorden. Maar er is nog een andere kant. Sommige religieus-zionistische inwoners van Judea en Samaria gaan veel verder dan het veroordelen van geweld. Zij zoeken actief contact met hun Palestijnse buren. Rabbijn Hanan Schlesinger uit Gush Etzion is daarvan een bijzonder voorbeeld. Hij voelt zich diep verbonden met het land Israël, vanuit zijn Joodse identiteit, zijn geloof en de geschiedenis van zijn volk.

83.000 Israëliërs vertrokken. Maar hoeveel mensen verloor Israël werkelijk? Onder mijn bericht over een Franse Jood die zich in Europa niet langer veilig voelde en daarom naar Israël emigreerde, kwam de reactie: "Sinds 2023 zijn er 83.000 Israëliërs vertrokken." Dat cijfer verdient aandacht. Maar vooral context. Om te beginnen: de emigratie is zelfs hoger. In 2024 registreerde Israël bijna 83.000 langdurige emigranten. In 2025 waren dat er ongeveer 69.500. Een serieus probleem, zeker omdat ook jonge, hoogopgeleide en in Israël geboren mensen vertrekken. Maar wie alleen het aantal vertrekkers noemt, vergeet iets wezenlijks. Emigratie is geen migratiesaldo. Neem 2024. Tegenover de bijna 83.000 vertrekkers stonden ruim 24.000 terugkerende Israëliërs, ruim 32.000 nieuwe immigranten en nog eens ongeveer 8.000 mensen die langs andere wegen, waaronder gezinshereniging, naar Israël kwamen. Het daadwerkelijke internationale migratiesaldo was volgens het Israëlische statistiekbureau ongeveer 19.000 negatief. Geen 83.000, maar 19.000. Nog steeds een verlies. Maar wel een verschil van bijna 77%. En ondanks dat negatieve migratiesaldo groeide de Israëlische bevolking in 2024 met ruim 100.000 mensen. Maar het wordt nog interessanter wanneer we naar de Joodse bevolking afzonderlijk kijken. Van die bijna 83.000 emigranten was slechts 58,3% Joods. Ongeveer 48.300 mensen. De overige vertrekkers waren Arabische Israëliërs en vooral mensen uit de categorie 'overigen', waaronder veel immigranten uit de voormalige Sovjet-Unie die niet als Joods geregistreerd staan. Die laatste groep is sterk oververtegenwoordigd in de emigratiecijfers. En vergeet niet: onder de terugkerende Israëliërs en nieuwe immigranten bevinden zich natuurlijk eveneens Joden. Het precieze Joodse migratiesaldo moet daarom afzonderlijk worden berekend. Maar één gegeven is veelzeggend: demograaf Sergio DellaPergola berekende voor 2023 nog een positief Joods migratiesaldo van ongeveer 2.500 personen. Dat is toch een heel ander verhaal dan simpelweg beweren dat Israël door zijn Joodse bevolking massaal wordt verlaten? En dan de internationale vergelijking. Israël leeft sinds 7 oktober 2023 in een vrijwel voortdurende oorlogssituatie. Raketten, terreur, honderdduizenden opgeroepen reservisten, economische onzekerheid en gezinnen die hun huizen moesten verlaten. Je zou verwachten dat de emigratie in zulke omstandigheden internationaal uitzonderlijk hoog is. Maar volgens het onafhankelijke Taub Center lag de Israëlische emigratie in 2024 per inwoner slechts iets boven de mediaan van de Europese Unie. Terwijl de meeste Europese landen niet in een vergelijkbare oorlogssituatie verkeren. Sterker nog: van alle mensen die in Israël geboren zijn, woonde in 2023 naar schatting slechts 4,3% in het buitenland. In 1990 was dat nog 8,3%. Ook historisch moeten we dus voorzichtig zijn met conclusies. Na de Jom Kipoeroorlog van 1973 nam de emigratie eveneens sterk toe. Israël kende vaker perioden waarin oorlogen, economische onzekerheid en politieke verdeeldheid mensen deden vertrekken. Maar Israël kende ook steeds nieuwe immigratiegolven. En emigratiewensen bestaan overal. In Jordanië heeft 44% emigratie overwogen. In verschillende Balkanlanden bestaat eveneens een vertrekbereidheid van rond de 40%. In Nederland overweegt ongeveer 12% serieus een verhuizing naar het buitenland. Die onderzoeken zijn niet volledig vergelijkbaar. Maar ze laten wel zien dat de wens om elders een toekomst op te bouwen bepaald niet uniek is voor Israël. Ook in Nederland hoor ik mensen zeggen: "Dit is mijn land niet meer." Vanwege de politiek, de maatschappelijke ontwikkelingen of de toekomst die ze voor hun kinderen zien. Dat betekent toch niet dat ze Nederland niet meer liefhebben? Waarom zou dat bij Israëliërs anders zijn? Want verbondenheid met een land is iets anders dan tevredenheid over de omstandigheden.

Hij koos voor Israël. Niet omdat het leven er gemakkelijker is, maar omdat hij er Jood kan zijn. Vanmorgen raakte ik tijdens mijn reis door Israël in gesprek met een Franse Jood. Hij was getrouwd met een Nederlandse vrouw en had enkele jaren in Nederland gewoond. Aanvankelijk was hij opvallend positief over ons land. Nederlanders waren vriendelijk, vertelde hij. Hij had er een goede tijd gehad. Maar naarmate ons gesprek vorderde, veranderde zijn verhaal. Langzaam kwam er een andere werkelijkheid naar voren. Een werkelijkheid die achter die vriendelijke Nederlandse buitenkant schuilging. Hij vertelde dat hij zich in Nederland uiteindelijk onvoldoende veilig voelde om er zijn kind te laten opgroeien. Daarom had hij voor Israël gekozen. En dat terwijl het leven in Israël bepaald niet gemakkelijk is. Het is duur, er zijn economische onzekerheden en de veiligheidsdreiging is er voortdurend aanwezig. Toch voelde hij zich er als Jood veiliger. De druppel was de kinderopvang van zijn kind. Daar werd een Palestijnse vlag opgehangen. Voor hem was dat een keerpunt. Juist op de plek waar hij zijn kind iedere dag in vertrouwen achterliet, werd een politiek symbool opgehangen dat voor hem, tegen de achtergrond van zijn ervaringen en de vijandigheid tegenover Joden, allesbehalve een gevoel van veiligheid opriep. Hij stelde zichzelf een vraag die iedere ouder zal begrijpen: Wil ik mijn kind hier laten opgroeien? Maar misschien vond ik wat hij daarna vertelde nog wel aangrijpender. Want hoewel hij Nederlanders aanvankelijk als vriendelijke mensen beschreef, gaf hij later in ons gesprek toe dat hij zijn Joodse identiteit in Nederland geregeld verborgen hield. Om zich veilig te voelen. Sta daar eens bij stil. Een man die in ons land woont, die met een Nederlandse is getrouwd, die hier vrienden en collega's heeft, maar die zich niet vrij voelt om openlijk te laten zien wie hij is. Sinds 7 oktober 2023 was dat gevoel alleen maar sterker geworden. Hij merkte dat vrienden en collega's anders naar hem gingen kijken. Dat er andere vragen werden gesteld. Dat zijn Joodse identiteit ineens iets werd waar mensen zich ongemakkelijk bij voelden. Hij vertelde ook dat sommige mensen terughoudend worden in hun vriendschap met Joden. Of aarzelen om naar Israël te reizen, niet zozeer vanwege hun eigen overtuigingen, maar omdat ze bang zijn voor wat anderen daarvan zullen vinden. Dat vond ik misschien wel het meest veelzeggende aan zijn verhaal. Niet alleen openlijke vijandigheid, maar ook de stille, sociale druk. Het gevoel dat vriendschap met een Jood kennelijk iets is waarvoor je je tegenover anderen moet verantwoorden. En toen ik hem naar Frankrijk vroeg, werd het verhaal nog schrijnender. Want in Frankrijk had hij zich nóg veel onveiliger gevoeld dan in Nederland. Zijn verhaal staat niet op zichzelf. Tijdens mijn verblijf in Tel Aviv viel mij al op hoeveel Frans ik op straat hoorde. Ook sprak ik onafhankelijk van elkaar twee Joodse Israëli's die expliciet vertelden dat er momenteel opvallend veel Franse Joden naar Haifa komen. Dat zijn persoonlijke waarnemingen en gesprekken. Maar de officiële cijfers laten zien dat er inderdaad een veel grotere beweging gaande is. In 2023 emigreerden 1.097 Joden vanuit Frankrijk naar Israël. In 2024 waren het er 2.234 en in 2025 al 3.357. En nu komt het opmerkelijke. Volgens cijfers die het Israëlische ministerie van Immigratie op 12 oktober 2026 publiceerde, zijn er dit jaar al ongeveer 3.950 Franse Joden naar Israël geëmigreerd. Meer dus dan gedurende het hele voorgaande jaar. Ook de belangstelling neemt toe. Bij een recente aliyahbeurs in Parijs kwamen ongeveer 2.000 belangstellenden uit meer dan 600 huishoudens informeren naar emigratie.

Apartheid. Etnische zuivering. Religieuze discriminatie. Het zijn beschuldigingen die voortdurend klinken als het over Israël gaat. Maar na bijna twee weken reizen door Israël, Jeruzalem, Judea en Samaria zijn mij vooral een paar opmerkelijke tegenstellingen opgevallen. Overal zagen we Joden en Arabieren naast elkaar werken. Niet alleen in winkels en restaurants, maar ook als artsen, apothekers, ondernemers en andere professionals. Arabische Israëliërs maken volop deel uit van de samenleving. Ze werken in ziekenhuizen, studeren aan universiteiten en zijn vertegenwoordigd in het parlement. We liepen ook zonder problemen verschillende synagogen binnen. Niemand die ons tegenhield. Vergelijk dat eens met de Tempelberg, de heiligste plaats binnen het jodendom. Joden mogen er alleen op bepaalde tijden komen en mogen er niet openlijk bidden. Voor niet-moslims gelden strenge beperkingen. En dan zijn er die enorme rode waarschuwingsborden die je overal in Judea en Samaria tegenkomt. Ze waarschuwen dat Israëlische staatsburgers Palestijns bestuurd gebied A niet mogen betreden en dat het levensgevaarlijk kan zijn. Die waarschuwingen staan er niet voor niets. Ook vandaag kan een Joodse Israëliër niet zomaar veilig door Bethlehem lopen. Israëliërs die Palestijnse steden binnengingen, zijn aangevallen en soms zelfs vermoord. Tegelijkertijd kunnen Arabische Israëliërs zich vrij bewegen door Jeruzalem, Tel Aviv en andere Israëlische steden. Ze wonen, werken en winkelen er. Ook Palestijnen uit Bethlehem kunnen met een vergunning Israël binnenkomen, al is die niet altijd gemakkelijk te krijgen. En kijk dan eens naar de geschiedenis. Van 1948 tot 1967 stond Oost-Jeruzalem onder Jordaans bestuur. Negentien jaar lang mochten Joden de Klaagmuur niet bezoeken. Stel je dat eens voor. Negentien jaar lang geen toegang tot hun belangrijkste heilige gebedsplaats. In de oude Joodse wijk werden tientallen synagogen verwoest of ontwijd. Sommige werden zelfs als stallen gebruikt. Op de eeuwenoude Joodse begraafplaats op de Olijfberg werden duizenden grafstenen vernield of weggehaald. Ze werden gebruikt als bouwmateriaal, zelfs voor militaire toiletten. En dan Hebron. We hebben er zelf rondgelopen. Een stad met een indrukwekkende Joodse geschiedenis, maar ook met een bijzonder pijnlijk verleden. In 1929 werden hier 67 Joden vermoord. De eeuwenoude Joodse gemeenschap verdween uiteindelijk uit de stad. Onder Jordaans bestuur werd de historische Joodse wijk grotendeels verwoest. De Avraham Avinu-synagoge, gebouwd in 1540, werd vernield. Wat ervan overbleef, werd gebruikt als onderkomen voor geiten en ezels. Op en rond het terrein kwamen een openbaar toilet en een vuilnisbelt. Laat dat eens tot je doordringen. Een synagoge waar eeuwenlang Joden samenkwamen om te bidden. Waar generaties lang het geloof werd doorgegeven. Uiteindelijk een ruïne waar dieren tussen het puin liepen. Maar misschien vond ik het contrast bij het Graf van de Aartsvaders nog wel het meest opmerkelijk. Volgens de overlevering liggen hier Abraham, Isaak en Jakob begraven. Een heilige plaats voor zowel Joden als moslims. Eeuwenlang mochten Joden niet verder komen dan de zevende trede van de trap buiten het gebouw. Zeven treden. Verder niet. Onder Jordaans bestuur was zelfs dat niet meer toegestaan. Vandaag is het complex onder Israëlisch bestuur verdeeld. Ongeveer 65% is bestemd voor islamitische erediensten en ongeveer 35% voor Joodse erediensten. Probeer je dat contrast eens voor te stellen. Waar Joden onder islamitisch bestuur niet verder mochten komen dan zeven treden buiten het gebouw, hebben moslims onder Israëlisch bestuur nog altijd het grootste deel van het complex tot hun beschikking. Ook de historische Sidna Omar-moskee staat nog altijd midden in de Joodse wijk van Jeruzalem, al is deze sinds 1967 niet meer in gebruik als gebedsplaats. En toch wordt Israël voortdurend beschuldigd van apartheid, etnische zuivering en religieuze discriminatie.

‘Maar wat heb ík dan verkeerd gedaan?’ Die vraag van een Armeense winkelier in Jeruzalem laat me niet los. Critici van de Nederlandse sancties tegen Israël spreken over een verkapt ‘koop niet bij Joden’. Maar tijdens mijn reis ontdekte ik een werkelijkheid die minstens zo wrang is. Ik slenterde door de smalle straatjes van de Oude Stad van Jeruzalem. In een Armeens winkeltje zag ik prachtig keramiek. We raakten vriendelijk aan de praat. Het keramiek bleek door zijn eigen broer met de hand te worden gemaakt. Gewoon daar, in de Oude Stad. Prachtig vakmanschap. Een familiebedrijf. Precies het soort souvenir dat ik graag mee naar huis neem. Zoals gebruikelijk begon ik een beetje te onderhandelen over de prijs. Tot plotseling het kwartje viel. Dit mocht ik helemaal niet meenemen naar Nederland! De Nederlandse regering heeft namelijk ook de Oude Stad van Jeruzalem onder het invoerverbod gebracht. Zelfs handgemaakt keramiek van een Armeense familie valt daardoor onder de sancties. Ik legde het hem uit. En eerlijk gezegd schaamde ik me een beetje. Ik mocht het keramiek daar wel kopen, maar niet meenemen naar Nederland. Ik kon dus beter in de Nieuwe Stad iets kopen dat binnen de internationaal erkende grenzen van Israël was gemaakt. Misschien duurder voor mij. Maar vooral een gemiste verkoop voor hem. Hij keek me met oprechte verbazing en onbegrip aan. ‘Maar wat heb ik gedaan? Mijn familie woont hier al generaties. We wonen hier naast Joden. We hebben nooit problemen met elkaar gehad. Wij zijn toch niet het probleem?’ Wat zeg je dan? Daar sta je als Nederlander, tegenover een vriendelijke Armeense winkelier, die samen met zijn broer probeert een bestaan op te bouwen. Zijn broer maakt het keramiek. Hij probeert het te verkopen. Een familie die al generaties in Jeruzalem woont. En ik moet hem uitleggen waarom mijn regering heeft besloten dat ik hun handwerk niet mee naar Nederland mag nemen. Omdat het op de verkeerde plek gemaakt is. Een vergelijkbare ontmoeting had ik met een Arabische christen met een klein winkeltje in gebied C op de Westelijke Jordaanoever. Een vriendelijke man die vertelde hoe weinig toeristen hij tegenwoordig nog ontving. Iedere klant was welkom. Iedere verkoop telde. Ook daar kwam die ongemakkelijke werkelijkheid van de sancties dichtbij. En dan de praktische onuitvoerbaarheid voor toeristen. Een boekje dat in Tel Aviv is gedrukt, mag ik meenemen. Datzelfde boekje, gedrukt in de Oude Stad van Jeruzalem, kan verboden zijn. Hoe moet je dat als gewone toerist allemaal controleren? Moet je bij iedere kleine winkelier vragen waar zijn producten precies zijn gemaakt? Bij twijfel koop je maar niets. En wie verliest dan die inkomsten? Niet noodzakelijk de mensen tegen wie de sancties bedoeld zijn. Maar ook de Armeense winkelier. Zijn broer die het keramiek maakt. De Arabisch-christelijke ondernemer die toch al nauwelijks toeristen ontvangt. De Nederlandse regering zegt met deze sancties Israëlische nederzettingen economisch te willen raken. Maar de uitwerking is veel breder. De maatregelen maken geen onderscheid tussen een Israëlische kolonist en een Armeense familie die al generaties in de Oude Stad woont. De herkomst van het product bepaalt of het verboden is. Dat is misschien wel het wrangste. Mensen die niets met het Israëlische nederzettingenbeleid te maken hebben, kunnen eveneens de rekening gepresenteerd krijgen. En juist de kleine ondernemers voelen iedere gemiste verkoop. Mensen zonder politieke invloed. Zonder lobbyisten in Den Haag. Zonder de mogelijkheid om hun werkplaats zomaar te verplaatsen. In Nederland discussiëren we over principes, internationaal recht en politieke druk. Daar stond ik tegenover een man die alleen maar het keramiek van zijn broer wilde verkopen. Hij sprak niet met vijandigheid over zijn Joodse buren. Integendeel. Hij vertelde juist hoe ze al generaties zonder problemen naast elkaar leven. Hij zag in mij gewoon een klant.

Apartheid. Ethnic cleansing. Religious discrimination. These are the accusations constantly levelled against Israel. But after travelling through Israel, Jerusalem, Judea and Samaria these past days, I keep noticing some remarkable contrasts. Everywhere in Israel, we saw Arabs working alongside Jews. Not just in low-paid jobs, but as doctors, pharmacists, business owners and other professionals. Arab citizens are part of Israeli society, including its parliament, universities and hospitals. We walked freely into synagogues. Compare that with the Temple Mount, Judaism's holiest site, where Jewish worship is restricted and non-Muslim visitors are strictly told where they may and may not go. And then there are those enormous red warning signs throughout Judea and Samaria. Entering Palestinian-controlled Area A is forbidden for Israeli citizens and dangerous to their lives. This is not merely a historical issue. Even today, a Jewish Israeli cannot simply walk into Bethlehem. The security risks are real. Israelis who enter Palestinian-controlled cities have been attacked and sometimes killed. Meanwhile, Arab citizens of Israel can walk through Jerusalem, Tel Aviv and other Israeli cities, work, shop and participate in everyday life. Palestinians from Bethlehem can also enter with Israeli permits, although obtaining those permits is often difficult. Now consider the history. Between 1948 and 1967, under Jordanian rule, Jews were completely excluded from their holy places in eastern Jerusalem. The Western Wall? Inaccessible to Jews for nineteen years. Synagogues? Destroyed, desecrated or turned into stables. The ancient Jewish cemetery on the Mount of Olives? Thousands of gravestones smashed, removed or used as building materials, even in military latrines. And then there is Hebron. In 1929, 67 Jews were massacred. The historic Jewish community was eventually forced to leave. Under Jordanian rule, the centuries-old Jewish Quarter was devastated. The Avraham Avinu Synagogue, built in 1540, was destroyed. Its ruins became a pen for goats and donkeys. A public toilet and rubbish dump occupied the surrounding site. Imagine that. A synagogue that had served the Jewish community for centuries, reduced to rubble and animal waste. But perhaps the most striking contrast is the Tomb of the Patriarchs, traditionally the burial place of Abraham, Isaac and Jacob. For centuries, Jews were allowed no further than seven steps outside the building. Seven steps! Under Jordanian rule, they were excluded entirely. Today, under Israeli control, Muslims retain approximately 65% of the complex for permanent worship, while Jews have approximately 35%. Think about that. Seven steps outside under Muslim rule. Approximately 65% of the building still reserved for Muslim worship under Israeli rule. Meanwhile, the historic Sidna Omar Mosque still stands in the heart of Jerusalem's Jewish Quarter, although it has been closed for worship since 1967. And yet Israel is constantly accused of religious exclusion, apartheid and ethnic cleansing. Who was driven out of Hebron's historic Jewish Quarter? Who was forbidden from visiting the Western Wall? Whose synagogues were destroyed? Whose ancient graves were desecrated? And who still faces serious danger entering certain cities because they are Jewish Israelis? These are not imaginary grievances. They are documented historical events and present-day security realities. Does that mean Palestinians never face discrimination, restrictions or displacement? Of course not. They do, and those facts deserve serious examination too. But why are the documented examples of Jewish exclusion, expulsion and the destruction of Jewish heritage so often missing from the discussion? Why is religious exclusion condemned so loudly in one direction, while its history in the other direction receives so little attention?