Jan de Boer

Schenk- en erfbelasting is geld afpakken dat was bedoeld voor lange termijn investeringen en het op korte termijn opbranden: driek.us/2026/07/11/erfbelas…

Waar dit NOS-artikel over erfbelasting fundamenteel misgaat: 1. De kop staat niet in het rapport. 973 miljard komt in de hele publicatie niet voor. Het CPB spreekt van 25 tot 30 miljard per jaar. De NOS presenteert het getal bovendien als "aanleiding voor het CPB", terwijl het rapport in zijn inleiding een heel andere aanleiding noemt. Bronattributiefout, in de kop. 2. Het onderzoek is niet wat het lijkt. "Aanleiding voor het CPB om het draagvlak onder de loep te nemen" suggereert nieuw veldwerk. Het is een secundaire analyse op LISS-enquêtedata uit 2023. Het draagvlakcijfer is drie jaar oud. 3. "De conclusie" is één van vijf. De samenvatting opent met "Nederlanders denken verschillend over erfbelasting" en meldt in dezelfde alinea dat de weerstand groter is dan bij inkomsten-, vermogens- en onroerendezaakbelasting. De NOS pikt er één bevinding uit en promoveert die tot dé conclusie. 4. Het cijfer wordt gebruikt zoals het CPB verbiedt. Het rapport zegt drie dingen die de NOS geen van alle noemt: de focus ligt niet op de absolute hoogte van de voorkeurstarieven maar op verschillen tussen groepen; respondenten hoefden geen alternatief aan te wijzen; en dit is geen pleidooi om beleid één op één op voorkeuren te baseren. De NOS bouwt zijn opening op precies dat absolute niveau. 5. De effectieve druk ontbreekt. Genoemd worden de nominale tarieven van 10 en 20 procent. Niet genoemd: de effectieve druk van 11 procent over aangegeven erfenissen, en de voetnoot van het CPB dat dit een bovengrens is (afgezet tegen al het nagelaten vermogen circa 8,5 procent). Dat is het cijfer waar het debat om draait. 6. De BOR ontbreekt volledig. Erfenissen onder de bedrijfsopvolgingsregeling zijn gemiddeld 1,68 miljoen groot en worden lager belast dan gewone erfenissen; bij schenkingen loopt de druk op tot 3,6 procent, terwijl BOR-schenkingen ruim 30 procent van al het geschonken vermogen uitmaken. Het scherpste ongelijkheidsfeit in het rapport haalt het artikel niet. 7. Eén bron, niet als partij geïntroduceerd. Timmer heet "politiek filosoof". Niet: limitarist, auteur van een boek met de stelling dat sommige mensen te rijk zijn. Het rapport laat juist zien dat opvattingen over ongelijkheid en meritocratie de voorkeuren sturen. Het verklaart daarmee de positie van de expert die het mag uitleggen. 8. De redactie neemt de premisse over. "Voor hen is het financieel gezien een meevaller waarvoor geen inspanningen zijn verricht" is het buitenkansbeginsel, één van vier rechtsgronden in het rapport, hier zonder bronvermelding in eigen stem als constatering. Het rapport zet er expliciet het tegenperspectief naast (vanuit de erflater is het vermogen wél met arbeid opgebouwd en wél belast). Dat perspectief komt in het artikel niet voor. De kern in één zin: Het CPB meet een voorkeur, waarschuwt dat de absolute hoogte ervan niet de bedoelde uitkomst is, waarschuwt dat mensen de feitelijke druk waarschijnlijk niet kennen, en waarschuwt tegen vertaling naar beleid. De NOS maakt van die voorkeur een conclusie, van die conclusie een aanleiding, en van die aanleiding een getal dat nergens in het rapport staat.

Stort elk jaar het maximum aan gift-vrijstelling op een spaarrekening van je kind. Of maak er een beleggingsrekening van. Als je kind 18 is dan heeft je kind tenminste €100K aan belastingvrij kapitaal. Of meer, dankzij rente en winst uit beleggingen. En dan komt het ouderlijke advies: Geef de helft uit aan drank, auto’s en vrouwen, en smijt de andere helft over de balk. Haha dat grapje, zure mensen kunnen er nog steeds boos over worden. €100K voor een studie in het buitenland, voor de aankoop van een eerste huis, voor het starten van een bedrijf, of om verder mee te beleggen. En dat dankzij ouders die spaarzaam zijn, geld opzij zetten, er hard voor werken, en er belasting over hebben betaald. Dat zijn goede ouders. Dat mag gezegd worden. Nu zijn er mensen die dit niet eerlijk vinden. Die vinden dat andere kinderen die dat bedrag niet van hun ouders krijgen, ook gelijke kansen moeten hebben. Nu zit daar een gedachtenkronkel. Ten eerste is er een verantwoordelijkheid van de ouders. Velen hebben de keuze gemaakt om luxe te leven in plaats van te sparen voor de kinderen. Er waren gelijke kansen, maar de uitkomst is niet gelijk, door een bewuste keuze. Waarom zouden anderen dit moeten compenseren, ten koste van hun eigen kinderen? Dat is allesbehalve eerlijk, en het is ook niet sociaal. Dan zijn er natuurlijk ouders die pech hebben. Die niet de middelen hebben om te sparen. Geen werk of laagbetaald werk. Een scheiding. Of ziekte in de familie. Een faillissement. Het leven is niet eerlijk, het eerlijke verhaal is dat het leven hard is. Voor deze gezinnen bieden we riante vangnetten: toeslagen, heffingskortingen, nivellering, uitkeringen. We zijn een van de meest genivelleerde landen ter wereld. De sterkere schouders dragen de zwakkere. Dat is sociaal. Maar niet per sé eerlijk. Mensen verwarren gemakkelijk eerlijk en sociaal, dat kunnen ook elkaars tegenovergestelde zijn. Maar waar trek je de grens tussen gelijke kansen en gelijke uitkomsten? Nederland staat aan de top van gelijke kansen, dankzij scholing, zorg, en gelijkwaardigheid. Geld afpakken van kinderen door erfbelasting te verhogen, of door giften zwaarder te belasten, komt niet terug in meer startkapitaal voor andere kinderen. Dit geld gaat naar algemene middelen en wordt opgebrand. Dat is geen lange termijn investering zoals ouders voor hun kinderen doen. Het gaat dus niet om gelijke kansen, en niet eens om gelijke uitkomsten. Het gaat om het vullen van de staatskas, om de gat in de hand van de overheid, die weigert in het eigen vlees te snijden, en daarmee een graai doet in de toekomst van je kinderen. Precies die kinderen die met dat geld weer de economie verder kunnen helpen, worden beperkt, waardoor ook structurele belastinginkomsten onder druk komen te staan. En dat ondermijnt de basis van het sociale stelsel: het werkt dus averechts. Korte termijn versus lange termijn: het verschil tussen spaarzame ouders die lange termijn investeringen doen, versus ouders en de overheid die korte termijn denken.