De harde cijfers liegen niet. Sinds begin 2016 is de Nederlandse bevolking met ruim 1,1 miljoen mensen gegroeid naar ongeveer 18,1 miljoen. In 2025 stierven er circa 173.000 mensen, terwijl er slechts 167.000 baby’s werden geboren. De natuurlijke aanwas is negatief – de groei komt volledig door migratie. Achter die totale aantallen schuilt een nog ingrijpender verschuiving: de groep met Nederlandse herkomst (door Latten geschat op zo’n 12,9 miljoen) krimpt de komende decennia naar verwachting met 1 tot 2 miljoen mensen door lagere geboortecijfers, uitblijvende groei onder jongvolwassenen en vergrijzing. Tegelijk groeit de groep met buitenlandse herkomst, omdat die gemiddeld jonger is, meer kinderen krijgt én wordt aangevuld door nieuwe immigratie. Richting 2050 koerst Nederland af op zo’n 20 miljoen inwoners – met een fundamenteel andere samenstelling. Latten benadrukt terecht dat dit verder gaat dan pure aantallen. Het raakt de sociale en culturele verhoudingen in de kern. Discussies over religie, onderwijs (denk aan gesegregeerde islamitische scholen), publieke functies, hoofddoeken op het werk, gescheiden zwemmen en de plek van traditionele (christelijke) waarden worden scherper. Veel mensen herkennen hun straat of wijk al niet meer. Integratie wordt bemoeilijkt wanneer veranderingen te snel gaan; parallelle samenlevingen en botsende normen en waarden nemen toe. Zoals hij stelt: wie denkt dat de ontevredenheid over sociale veranderingen al zijn piek heeft bereikt, heeft onvoldoende oog voor de onderliggende demografische krachten. We staan nog maar aan het begin. Latten windt er geen doekjes om: dit is geen abstracte discussie over “diversiteit”, maar over de houdbaarheid van sociale cohesie, de verzorgingsstaat, de woningmarkt en gedeelde waarden. Politici focussen te vaak op symptoombestrijding (meer huizen bouwen) in plaats van de structurele oorzaken: te snelle bevolkingsgroei via migratie gecombineerd met een structureel laag geboortecijfer onder de autochtone bevolking. Een samenleving functioneert het best bij balans; te veel verandering in korte tijd verstoort die. Latten is geen alarmist die schreeuwt, maar een wetenschapper die al jaren de officiële statistieken kent en de consequenties durft te benoemen – ook als dat hem kritiek oplevert van collega’s. Zijn boodschap is helder: kijk verder dan de totale inwonersaantallen. Onderzoek de veranderende verhoudingen, de snelheid van de omslag en de impact op alledaagse normen en gevoel van veiligheid en herkenning. Wie de feiten serieus neemt, kan niet blijven doen alsof dit vanzelf goedkomt. Grote dank aan Jan Latten voor zijn consistentie, moed en deskundigheid. Hij heeft gewoon meer dan gelijk. De cijfers zijn er. De waarschuwing is er. Nu is het aan politiek, media en samenleving om er iets mee te doen! archive.ph/Kehp1