 Doç Dr Ö.F. AYDIN ᴍᴅ

Kan Gazı 🩸 Pratik bir değerlendirme yaklaşımı… youtube.com/playlist?list=PL…

İlk kez Bütün bir gökkuşağı görüyorum bunun hep yarısını görürdüm

Çocukken bizim #hallowen 😅 Elimize krem sürelim derken dedemizin dişlerini görmek 😬😱

🫀 İstanbul Atlas Kardiyoloji Toplantıları Hipertansiyonu güncel kılavuzlar, klinik kararlar ve gerçek yaşam pratiği üzerinden konuşuyoruz. 📅 28 Kasım 2026 🕒 15.00–18.30 📍 Titanic Business Hotel, Kartal / İstanbul 🍽️ 19.00 Akşam Yemeği Programda: • Farmakolojik tedavi • Hipertansif aciller • DASH ve yaşam tarzı • Dirençli hipertansiyon • Takviyeler Tüm meslektaşlarımız davetlidir. 📲 0532 327 07 28 ✉️ kongre@atlasder.org #ATLASTıpDerneği #Hipertansiyon #Kardiyoloji #TıpEğitimi

Kodun kuralları değişiyor: Sözdizimini (syntax) unutun, niyetinizi söyleyin. 🧬⚡ Geleneksel diller (C, Rust, Python) kodunuzu tek bir kalıba döker; işlemcinizin anlık durumuna ya da donanım mimarisine göre kendini uyarlayamaz. SYNAX (.sx), insan niyetini matematiksel bir mantık grafına dönüştüren ve çalıştığı işlemcide en verimli makine kodunu arayan deneysel bir nöro-sembolik sistem programlama dili. 🔹 Synapse: Doğal dil niyetini ve matematiksel ifadeleri anlar, gereksiz işlem yükünü cebirsel olarak eler. 🔹 Axon: FPU’suz küçük bir mikrodenetleyiciden çok çekirdekli GPU ve SIMD birimlerine kadar donanıma uygun koda iner. 🔹 Tycon: Çalışma zamanında farklı optimizasyon yollarını test ederek donanım için en hızlı hattı seçer. Şişirilmiş iddialar değil, gerçek donanım fiziği ve matematik. 🔗 Projeyi incelemek ve açık kaynak kodlara göz atmak için profildeki linke tıklayın: synaxcode.com #SYNAX #SistemProgramlama #YapayZeka #NeuroSymbolic#Derleyici #Yazılım #OpenSource #Compilers #Silicon

Ya kendi konuşan bir dil olsa ?

🧪 ACİL YANDAL | KILAVUZ SPOTLARI 20/20 NORMAL TRİPTAZ SONUCU, ANAFİLAKSİYİ SİLMEZ. Anafilaksi klinik olarak tanınır. Serum triptaz tanıyı destekleyebilir; ancak laboratuvarın normal sınırları içinde kalması reaksiyonu dışlamaz. 2023 AAAAI/ACAAI uygulama parametresi, şüpheli anafilakside akut triptaz örneğinin mümkün olduğunca erken, ideal olarak semptom başlangıcından sonraki ilk 2 saat içinde alınmasını önerir. Daha sonra alınan bazal örnek, hastanın kendi düzeyiyle karşılaştırma sağlar (koşullu öneri, orta kanıt kesinliği). 🔎 Tek bir sayıyı değerlendirmek yerine örnekleme zamanını, klinik tabloyu ve bazal düzeyi birlikte yorumlayın. Özellikle ağır, tekrarlayan veya açıklanamayan reaksiyonlarda ileri alerji değerlendirmesi önemlidir. 🎯 Sınav odağı: “Triptaz bekleniyor” tedaviyi erteleme nedeni değildir. İM adrenalin ve gerekli resüsitasyon, örnek alınması veya test sonucuyla geciktirilmez. 📚 Golden DBK, et al. Anaphylaxis: A 2023 practice parameter update. Ann Allergy Asthma Immunol. Öneri 2. DOI: 10.1016/j.anai.2023.09.015 ACILYANDAL.COM | Bilgiyle güçlen, klinikle geliş. #AcilYandal #Anafilaksi #Triptaz #Alerji #YDUS

👶 ACİL YANDAL | KILAVUZ SPOTLARI 19/20 NABIZ VAR DİYE KOMPRESYONU GECİKTİRMEYİN; AMA SAYIYA TEK BAŞINA DA BAKMAYIN. 2025 AHA/AAP PALS kılavuzuna göre bebek ve çocukta kalp hızı <60/dk ise; oksijenle etkili ventilasyona rağmen kardiyopulmoner bozulma sürüyorsa KPR başlanır (Sınıf I, C-EO). 🔎 Kardiyopulmoner bozulma: Hipotansiyon, şok bulguları veya akut bilinç değişikliği gibi klinik bulgulardır. Yaşa uygun değerlendirme ve geri döndürülebilir nedenlerin düzeltilmesi esastır. Hipoksi, hipotansiyon, hipoglisemi, hipotermi ve toksik nedenler değerlendirilir. Solunum desteği ile dolaşım desteği birlikte sürdürülür; tedavi hastanın yanıtına göre ilerler. 🎯 Sınav odağı: “Nabız varsa KPR yapılmaz” da “nabız 60’ın altındaysa her zaman KPR” da yanlış genellemelerdir. Eşik, klinik bozulma ve ventilasyona yanıt birlikte okunmalıdır. Yenidoğan resüsitasyonu ayrı algoritmadır. 📚 2025 AHA/AAP Guidelines, Part 8: Pediatric Advanced Life Support. Management of Bradycardia. DOI: 10.1542/peds.2025-074351 ACILYANDAL.COM | Bilgiyle güçlen, klinikle geliş. #AcilYandal #PALS2025 #PediatrikBradikardi #ÇocukAcil #YDUS

💉 ACİL YANDAL | KILAVUZ SPOTLARI 18/20 DKA’DA GLUKOZU DÜZELTMEK, KETOASİDOZU ÇÖZMEK DEĞİLDİR. 2024 uluslararası hiperglisemik kriz uzlaşısında DKA’nın çözülmesi: plazma ketonunun (β-hidroksibütirat) <0,6 mmol/L olması VE (venöz pH ≥7,3 VEYA bikarbonat ≥18 mmol/L) koşulunun sağlanmasıyla tanımlanır. Denklemi doğru okuyalım: Keton hedefi + (pH hedefi veya bikarbonat hedefi). Glukozun <200 mg/dL olması da idealdir; ancak tek başına normoglisemi yeterli değildir. 🔎 İyileşme sırasında β-hidroksibütirat asetoasetata dönüşebilir; idrar ketonu yanıltıcı kalabilir. Sıvı tedavisine bağlı hiperkloremik asidoz da anyon açığına dayalı değerlendirmeyi karıştırabilir. 🎯 Sınav odağı: Tedaviyi sadece glukoza göre sonlandırma. İnsülin, sıvı, elektrolit ve gerektiğinde dekstroz desteği klinik ve biyokimyasal yanıta göre birlikte yönetilir. 📚 Umpierrez GE, et al. Hyperglycemic Crises in Adults With Diabetes. Diabetes Care. 2024. DOI: 10.2337/dci24-0032 Güncel çerçeve: ADA Standards of Care 2026, Bölüm 16. DOI: 10.2337/dc26-S016 ACILYANDAL.COM | Bilgiyle güçlen, klinikle geliş. #AcilYandal #DKA #Ketoasidoz #Endokrinoloji #YDUS

🩺 ACİL YANDAL | KILAVUZ SPOTLARI 17/20 ALFA BLOKER KARARI: TAŞIN YERİ VE BOYUTU ÖNEMLİ. EAU 2026, konservatif yönetime uygun distal üreter taşı 5–10 mm olan hastalarda alfa blokerleri medikal ekspulsif tedavi seçeneklerinden biri olarak önerir. Bu yaklaşım her taş hastasına otomatik reçete anlamına gelmez. 🔎 Hasta; beklenen yarar, olası yan etkiler ve bu endikasyonda ruhsat dışı kullanım konusunda bilgilendirilmelidir. Aktif taş çıkarılması gerektiren bir durum bulunmamalı ve takip planı yapılmalıdır. Enfeksiyon, tedaviye dirençli ağrı veya böbrek işlevinde kötüleşme gelişirse konservatif plan yeniden değerlendirilir. Özellikle enfekte ve tıkalı üriner sistemde alfa bloker, acil dekompresyonun yerine geçmez. 🎯 Sınav odağı: “Distal + 5–10 mm + komplikasyonsuz + takibe uygun” ayrımı. Sadece taş görülmesi tedavi seçimini tamamlamaz. 📚 EAU Guidelines on Urolithiasis 2026. Bölüm 3.4.3: Medical expulsive therapy; Bölüm 3.4.9.b. uroweb.org/guidelines/urolit… ACILYANDAL.COM | Bilgiyle güçlen, klinikle geliş. #AcilYandal #ÜreterTaşı #Üroloji #EAU2026 #YDUS

🧠 ACİL YANDAL | KILAVUZ SPOTLARI 16/20 TENEKTEPLAZDA DOĞRU ENDİKASYON KADAR DOĞRU DOZ DA KRİTİK. 2026 AHA/ASA kılavuzuna göre semptom başlangıcından veya son iyi görülmeden itibaren 4,5 saat içinde başvuran, IV trombolize uygun erişkin akut iskemik inme hastasında tenekteplaz 0,25 mg/kg, en fazla 25 mg dozunda kullanılabilir. Tek IV bolus uygulanır; alteplaz da önerilen bir seçenektir. 🔎 Görüntülemeyle kanamanın dışlanması, defisitin değerlendirilmesi ve kontrendikasyonların kontrolü gerekir. Zaman penceresi tek başına uygunluk kararı değildir. 0,40 mg/kg tenekteplazın ek yararı gösterilmemiş; daha yüksek dozla zarar riski bildirilmiştir. Bu doz akut iskemik inme için önerilmez. 🎯 Sınav odağı: İlaç adı, kilo başına doz ve maksimum doz birlikte okunmalıdır. Hızlı reperfüzyon hedefi, güvenli hasta seçimini ortadan kaldırmaz. 📚 2026 AHA/ASA Guideline for the Early Management of Patients With Acute Ischemic Stroke. Bölüm 4.6.2. DOI: 10.1161/STR.0000000000000513 ACILYANDAL.COM | Bilgiyle güçlen, klinikle geliş. #AcilYandal #Tenekteplaz #İskemikİnme #AHAASA2026 #YDUS

🤰 ACİL YANDAL | KILAVUZ SPOTLARI 15/20 POSTPARTUM KANAMADA TXA: SAAT, DOĞUMDAN İTİBAREN İŞLER. WHO/FIGO/ICM 2025 konsolide kılavuzu; vajinal doğum veya sezaryen sonrası postpartum kanamada, standart bakıma ek IV traneksamik asidin mümkün olduğunca erken ve doğumdan sonraki ilk 3 saat içinde uygulanmasını önerir. 💉 Rejim: 1 g IV, 10 dakikada. Kanama 30 dakika sonra sürüyorsa veya ilk doz tamamlandıktan sonraki 24 saat içinde yeniden başlıyorsa ikinci 1 g IV doz uygulanabilir. 🔎 TXA, uterotonik tedavinin, resüsitasyonun veya kanama kaynağının kontrolünün yerine geçmez. Antifibrinolitik tedaviye açık kontrendikasyonlar ayrıca değerlendirilmelidir. 🎯 Sınav odağı: Referans noktası kanamanın fark edildiği an değil doğum zamanıdır. Başlangıç tedavisini 3 saatin ötesine taşımak kılavuz tarafından desteklenmez. Bu kart tedaviye ilişkindir; her doğumda rutin profilaksi önerisi değildir. 📚 WHO, FIGO, ICM. Consolidated guidelines for the prevention, diagnosis and treatment of postpartum haemorrhage. 2025. Öneri 27. who.int/publications/i/item/… ACILYANDAL.COM | Bilgiyle güçlen, klinikle geliş. #AcilYandal #PostpartumKanama #TraneksamikAsit #Obstetri #YDUS

🫁 ACİL YANDAL | KILAVUZ SPOTLARI 14/20 PNÖMOTORAKSIN BOYUTU, TEK BAŞINA DREN KARARI DEĞİLDİR. 2024 ERS/EACTS/ESTS kılavuzu; minimal semptomlu, klinik ve radyolojik olarak stabil, seçilmiş primer spontan pnömotoraks (PSP) hastalarında boyuttan bağımsız konservatif yaklaşımın düşünülebileceğini belirtir. Bu, koşullu bir öneridir ve kanıt kesinliği çok düşüktür. “Her büyük pnömotoraks taburcu edilir” sonucuna dönüştürülemez. 🔎 Uygun hasta seçimi: En az 4 saat gözlem, günlük aktiviteler için rahat mobilizasyon, erken klinik kontrol ve güvenilir takip olanağı gerekir. Kötüleşme gelişirse yaklaşım yeniden değerlendirilir. 🎯 Sınav odağı: Primer ile sekonder; stabil ile instabil ayrımını yapın. Tansiyon pnömotoraks ve fizyolojik bozulma bu konservatif yolun dışında değerlendirilir. Sekonder spontan pnömotoraks için aynı öneri yapılmamıştır. 📚 Joint ERS/EACTS/ESTS clinical practice guidelines on adults with spontaneous pneumothorax. Eur Respir J. 2024;63:2300797. DOI: 10.1183/13993003.00797-2023 ACILYANDAL.COM | Bilgiyle güçlen, klinikle geliş. #AcilYandal #Pnömotoraks #GöğüsCerrahisi #KlinikKarar #YDUS

🩺 ACİL YANDAL | KILAVUZ SPOTLARI 13/20 PANKREATİT DÜZELDİ. SAFRA KESESİ AMELİYATINI OTOMATİK ERTELEMEYİN. ACG 2024, hafif akut biliyer pankreatitte kolesistektominin erken, tercihen aynı yatışta ve taburculuktan önce yapılmasını öneriyor. Amaç, yeni biliyer olayların önlenmesidir. 🔎 Ana ayrım hastalığın şiddetidir. Hafif biliyer pankreatit ile organ yetmezliği, nekroz veya kompleks koleksiyonların bulunduğu pankreatit aynı zamanlama algoritmasına konmaz. Stabil nekrotizan pankreatitte girişimin ertelenmesi, hafif biliyer olguya otomatik uygulanamaz. Akut kolanjit eşlik ediyorsa ERCP açısından erken değerlendirme gerekir. ERCP ile kolesistektomi birbirinin her koşulda yerine geçen işlemler değildir. 🎯 Sınav odağı: “Hafif + biliyer + cerrahiye uygun” verileri, aynı yatışta kolesistektomiyi işaret eder. Tek bir ezber süre yerine hastalık fenotipini tanıyın. 📚 Tenner S, et al. ACG Guideline: Management of Acute Pancreatitis. Am J Gastroenterol. 2024;119:419–437. DOI: 10.14309/ajg.0000000000002645 ACILYANDAL.COM | Bilgiyle güçlen, klinikle geliş. #AcilYandal #BiliyerPankreatit #Kolesistektomi #GenelCerrahi #YDUS