Smart Capitalist

POLIMERY POLICE: ŹLE ZARZĄDZONA INWESTYCJA CZY CENA BEZPIECZEŃSTWA SUROWCOWEGO? Ja się naprawdę pytam, czy ktoś jeszcze próbuje analizować Polimery Police przez pryzmat bezpieczeństwa surowcowego, czy mamy już wyłącznie konkurs na najbardziej efektowną narrację polityczną. Bo pojawia się film, z którego dowiadujemy się o „przestępstwach menedżerskich”, „politycznej brawurze”, spirali zadłużenia i zagrożeniu upadłością Grupy Azoty. Brzmi mocno, tylko że problem polega na tym, że z faktu, iż projekt został źle przygotowany lub sfinansowany, wcale nie wynika, że sama idea posiadania takich mocy produkcyjnych była błędem. Polimery Police to inwestycja o wartości około 7 mld zł, której celem było stworzenie kompleksu produkującego około 437 tys. ton propylenu oraz 429 tys. ton polipropylenu rocznie. To nie jest więc kolejna przypadkowa fabryka. To element krajowego łańcucha przemysłu chemicznego i próba wejścia w segment, w którym Polska była w dużej mierze zależna od importu. I właśnie tutaj zaczyna się rzecz, której w tej całej narracji bardzo często brakuje. Bezpieczeństwo surowcowe nie zawsze wygląda dobrze w Excelu. W normalnych warunkach zawsze znajdzie się ktoś, kto powie, że taniej jest kupić produkt za granicą. Problem pojawia się dopiero wtedy, kiedy pojawia się kryzys, wojna, ograniczenie eksportu, zerwanie łańcuchów dostaw, problemy logistyczne albo gwałtowny wzrost cen. Wtedy własne moce produkcyjne przestają być tylko kolejną pozycją w rachunku ekonomicznym. Stają się elementem bezpieczeństwa gospodarczego państwa. Dlatego można i trzeba krytykować sposób realizacji Polimerów Police. Można krytykować koszty, finansowanie, decyzje menedżerskie, przekroczenia założeń czy polityczne wpływy na proces inwestycyjny. Jeżeli ktoś popełnił błędy, powinien za nie odpowiadać. Ale czym innym jest stwierdzenie, że projekt został źle przeprowadzony, a czym innym stwierdzenie, że Polska w ogóle nie powinna posiadać takich zdolności produkcyjnych. To są dwie zupełnie różne tezy. I teraz spójrzmy na skalę problemu Grupy Azoty. W 2023 roku grupa zanotowała ponad 3,2 mld zł straty netto, a EBITDA była ujemna i wyniosła około 1,37 mld zł. W 2026 roku Grupa Azoty Police dokonała pełnego odpisu około 661 mln zł dotyczącego pożyczek udzielonych Grupie Azoty Polyolefins. Grupa zdecydowała również o procesie wyjścia z inwestycji w Polimery Police. To są gigantyczne liczby i nie ma żadnego sensu ich pudrować. Tylko że właśnie dlatego potrzebujemy analizy, a nie filmu, który już na początku mówi nam, jaki ma być wniosek. Chciałbym zobaczyć pełne wyliczenie pokazujące, ile kosztował projekt, ile kosztowało jego finansowanie, jakie były ceny surowców, jakie były koszty energii, jak wyglądało wykorzystanie mocy produkcyjnych, jakie były marże na polipropylenie, ile produktów tego typu Polska importowała i ile kosztowałoby utrzymywanie strategicznych zdolności produkcyjnych w kraju. Dopiero wtedy można odpowiedzieć na pytanie, czy problemem był sam projekt, czy może sposób, w jaki został zaprojektowany, sfinansowany i zarządzany. Bo jeżeli ktoś mówi, że Polimery Police były ekonomicznym absurdem, to mam bardzo proste pytanie: czy w jego kalkulacji uwzględniono koszt braku krajowych zdolności produkcyjnych w sytuacji kryzysowej? Jeżeli nie, to nie jest analiza bezpieczeństwa surowcowego. To jest analiza jednej inwestycji przy założeniu, że świat zawsze będzie działał dokładnie tak jak w okresie, w którym powstawał model finansowy. A przecież ostatnie lata pokazały nam, jak bardzo takie założenie może być błędne. Dlatego najbardziej irytuje mnie właśnie to uproszczenie. Możemy mieć fatalnie przeprowadzoną inwestycję, która jednocześnie odpowiada na realną potrzebę strategiczną. Można spartolić wykonanie projektu, nie oznacza to automatycznie, że spartolona była sama idea.

Szansa Ataku USA na Iran spowodował kryzys toaletowy na pokładzie okrętu USS Gerald R. Ford. Było zbyt mało toalet dla 4600 marynarzy, kolejki trwały 45 minut, a systemu nie dało się naprawić na morzu efekt jest taki że system zaczyna się zatykać