Een ander volk Door: Dr. Gert Jan Mulder Vanmorgen luisterde ik, zoals wel vaker, naar NPO Radio 1. Gewoon, om bij te blijven. Om te horen wat er leeft in de wereld van wat ooit “de nationale nieuws- en opiniezender” heette. Maar na een paar uur moest ik concluderen wat ik eigenlijk al wist: het is een ander volk. Hele andere mensen. Mensen die zich ernstig zorgen maken over klimaatverandering, en het liefst willen dat benzine onbetaalbaar wordt. Mensen die elektrisch rijden als morele plicht zien. Mensen die vinden dat asielzoekers geen probleem zijn, integendeel — een verrijking voor onze samenleving. Mensen die diep geraakt zijn door het overlijden van een Palestijnse journalist in Gaza, en een gedicht voorlezen op de radio om hun collectieve rouw te kanaliseren. Mensen ook, die vinden dat Femke Halsema de juiste toon raakte. Naar aanleiding van de gruwelijke moord op de 17-jarige Lisa uit het dorp Abcoude, door een uitgeprocedeerde asielzoeker, wist de Amsterdamse burgemeester met ernst en evenwicht te spreken over “de kwetsbaarheid van open samenlevingen” en “de valkuil van stigmatisering”. Het was, aldus de radiocommentator, “een toonbeeld van leiderschap in tijden van polarisatie”. Ik zat ernaar te luisteren, en dacht: waar ben ik beland? Het is niet dat deze mensen slecht zijn. Ze zijn hoogopgeleid, welbespraakt, cultureel bewust. Ze bedoelen het vast goed. Maar het zijn mensen die hun kinderen met de bakfiets naar een Daltonschool brengen, hun vakanties compenseren met CO₂-certificaten, en zich oprecht moreel superieur voelen als ze hun “opvanggezinnen” uitnodigen voor een vegetarische barbecue. Het zijn ook de mensen die de microfoons in handen hebben. Die de redacties bemannen. Die de toon zetten in de publieke ruimte. En zo ontstaat het gevoel dat zij Nederland zijn – en jij niet. Wie zich niet herkent in deze wereld, voelt zich al snel een buitenstaander. Want wat blijft er over van je eigen intuïtie, je zorgen, je rechtvaardigheidsgevoel, als die voortdurend worden omgevormd tot angst, xenofobie, ontkenning, of simpelweg domheid? Je voelt je dan net als de monteur in Emmen, de vrachtwagenchauffeur in Oss of de bloemenkweker in het Westland: alsof je leeft in een ander land dan het land waarover op de radio wordt gesproken. Er is geen brug meer tussen deze werelden. Althans: niet zolang de ene wereld de andere alleen maar ziet als probleem dat “geïncludeerd” moet worden. Ik weet niet wat er moet gebeuren. Misschien niets. Misschien komt er ooit een schok, een kentering, een terugkeer van gezond verstand. Maar tot die tijd luister ik gewoon nog even door, elke ochtend. Naar Radio 1. Naar dat andere volk. En dan weet ik weer heel zeker: ik hoor daar niet bij.