kaboli

اره حرفایی که میخواستم مطرح کنم اما وقت نشد: این مصاحبه را می‌کنم چون سکوت من به درد بازداشتی نمی‌خورد. اختلاف سلیقه را بعداً می‌شود بحث کرد. آنچه امروز در خطر است، خودِ حقیقت است. اسم‌ها، زخم‌ها، و اینکه این‌ها تصادفی نبود. نیامده‌ام پرچم گروهی را بالا ببرم. آمده‌ام بگویم آنچه دیدم و ثبت کردم. اگر این را نگویم، هم به زندانی خیانت کرده‌ام، هم به کسی که هنوز داخل است. اختلاف عقیده حق است؛ انکار جنایت نه. در سپیدار و وکیل‌آباد و تهران، از ۱۴ تا ۶۵ سال بودند؛ محصل و معلم و آرایشگر. کسی که تجاوز شد یا تیر خورد، اول از تو نپرسید اصلاح‌طلبی یا برانداز، چپ یا سلطنت‌طلب. سرکوب روی بدن رفته، نه روی مانیفست. وقتی اول می‌پرسی «تو با کدام طیف بودی»، همان منطق بازجو است: جدا کن، وصل کن به رسانه و موساد، بی‌اعتبار کن. وحدت به‌معنای یکی شدن فکر نیست؛ به‌معنای این است که سند شکنجه را به خاطر پرچم طرف مقابل پاره نکنیم. می‌شود فردا سر قانون اساسی، سکولاریسم، فدرالیسم یا اقتصاد جنگید. نمی‌شود امروز سر اینکه تجاوز در ون رخ داده یا سالن تهران بزرگ پر از تیرخورده بوده، معامله کرد. اگر روی واقعیت به توافق نرسیم، روی آینده هم به توافق نمی‌رسیم. اختلاف عقیده را کنار نمی‌گذارم چون فکرها یکی شده. کنار می‌گذارم چون شکنجه منتظر اجماع ما نماند. کسی که در فریمان تجاوز شد یا در فشافویه به پا تیر خورد، اول عضو حزب من نبود. اول یک انسان بود. اگر تا وقتی شبیه ما فکر نکند حاضر نباشیم صدایش را بشنویم، همان کاری را کرده‌ایم که بازجو می‌خواست: ما را تکه تکه کند تا هیچ شهادت جمعی ساخته نشود. اختلاف را حذف نمی‌کنیم. جایش را عوض می‌کنیم. اول حقیقت و نجات آدم‌ها؛ بعد دعوای برنامه سیاسی. برعکسش یعنی دعوا روی جسد. وظیفه سیاسی من از گزارش آمده، نه از شعار. وقتی در چند زندان یک الگو می‌بینی، دیگر مسئله سلیقه نیست. مسئله این است که این نظم فقط با ترس زنده است. پس کار سیاسی من این است که آن ترس را بشکنم: روایت کنم، هزینه انکار را بالا ببرم، و نگذارم جنایت به امر مدیریتی تبدیل شود. زن، زندگی، آزادی فقط شعار ۱۴۰۱ نبود. همان منطق است: بدن زن و بدن معترض مال حکومت نیست. دی‌ماه ادامه همان است؛ فقط بی‌رحم‌تر شد. من امتداد آن‌ام چون هنوز همان حرف را می‌زنم: زندگی مقدم است بر ولایت، و آزادی مقدم است بر ترس بعد از کشتار، ظاهر خیابان عوض شد: تجمع کمتر شد، حسابگری بیشتر شد. اما اقتصاد همان فشار را هر صبح برمی‌گرداند؛ نان، اجاره، مغازه، کار. حکومت با گلوله صدا را گرفت، با گرانی زخم را باز نگه داشت. نتیجه این شده که مطالبه از گرانی عبور کرده. مردم دیگر فقط نمی‌گویند کالا گران است؛ می‌گویند این نظم هم جان می‌گیرد هم نان. خیابان خاموش نیست. فشرده است. و خیابان فشرده خطرناک‌تر از خیابان پرسر و صدا است، چون دیگر توهم اصلاح ندارد. ما قدرت‌طلبی نمی‌خواهیم. عزت نفس می‌خواهیم. عزت نفس یعنی حق زندگی بدون ترس و بدون تحقیر. جمهوری اسلامی دقیقاً همین را گرفته: نان را، بدن را، نام را، و حتی حق سوگواری را. بازسازی روایت یکی از راه‌های ادغام تجربه وحشتناک در زندگی فرد است نه فراموش‌کردن، بلکه شکل‌دادن به آن. همزمان، حافظه جمعی ساخته می‌شود: نام‌ها، مکان‌ها (خاوران، اعتراضات ۱۴۰۱ و غیره) به نماد دادخواهی تبدیل می‌شوند چون خانواده‌ها ایستادگی کردند و روایت کردند. جزئیات را برای تماشا نمی‌گویم. می‌گویم تا نتوانند بگویند این‌ها شایعه است. هر روش یک کارکرد داشته. اگر کارکرد را نگوییم، جنایت ناقص روایت می‌شود.