Eyüp

ÇIRAK VE STAJ MAĞDURİYETİNDE YILLARDIR BEKLEYENLERİ GERİDE BIRAKMAYIN Birlikte yürümek, herkesin aynı hızla yürümesi değildir. Adımlarını yavaşlatmak zorunda kalanları da yanında tutabilmektir. Bazen dönüp arkaya bakmak, birinin elini tutmak, “Sen de bizimle geleceksin” diyebilmektir. Çırak ve staj mağduriyetinin çözümüne biraz da böyle bakmalıyız. Bugün çıraklık ve staj yapan gençlerin sosyal güvenlik hakları korunsun, emekleri uzun vadeli sigorta kapsamında değerlendirilsin. Hiçbir çocuk, yıllar sonra “Çalıştım ama çalışmam sayılmadı” demesin. Peki, bunu bugün saçları ağarmış insanlara nasıl anlatacağız? Aynı tezgâha yıllar önce geçmiş, aynı makinelerin sesinde büyümüş, çocukluklarını iş önlüklerinin içinde bırakmış insanlara… “Gençlerin sorununu çözüyoruz, siz biraz daha bekleyin” mi diyeceğiz? Onlar zaten çocukluklarından beri bekliyor. Kimi ilk kazancını annesinin avucuna koydu. Kimi okul çantasının yanına iş önlüğünü aldı. Kimi bir meslek öğrenip kendi işyerini açmayı, kimi ailesinin yükünü hafifletmeyi düşündü. Henüz hayatın başındayken sabah erken kalkmayı, yorulmayı, sorumluluk taşımayı öğrendiler. O gün kendilerine verilen sigorta kartını da güvenle sakladılar. Üzerinde isimleri vardı. İşe giriş tarihleri vardı. Çocuk akıllarıyla, geleceklerinin de o kartın içinde korunduğunu düşündüler. Kartlar eskidi. O kartı alan çocuklar yaşlandı. Ama o günün emeği hâlâ karşılığını bekliyor. Eskiden bir işyerinin yaşça büyük ustası, yalnızca çalışan kişi değildi; oranın hafızasıydı. Hangi işin nasıl yapıldığını, hangi zorluğun nasıl aşıldığını o bilirdi. Gençlerin acemiliğine sabreder, ellerinden tutar, bildiğini öğretirdi. Bugünün ustaları arasında, dünün hakkı teslim edilmemiş çırakları var. Yetiştirdikleri gençler büyüdü. Kendi çocukları çalışma hayatına girdi. Bazıları torun sahibi oldu. Bir zamanlar tezgâhın üzerine yetişmeye çalışan o küçük ellerin damarları belirginleşti. Gözler yoruldu, dizler eskisi kadar kolay doğrulmaz oldu. Fakat bekleyişleri bitmedi. Şimdi çözümün temposunu yalnızca yeni başlayanlara göre ayarlarsak, yılların yorgunluğunu taşıyanları arkada bırakmış oluruz. Ön tarafta yeni bir başlangıcın sevinci yaşanırken, geride bir insan daha elindeki eski sigorta kartına bakıp “Benim sıram ne zaman gelecek?” diye düşünür. Bir çözümün sevincine, yıllardır bekleyenlerin sessizliği karışmamalı. Daha önce bu nedenle “İlk giren, ilk çıkar — FIFO” yaklaşımını savunduk. Stok yönetiminden aldığımız bu kavramla, çözüm sıralamasında unutulmaması gereken bir adalet ilkesini anlattık: Mağduriyeti önce başlayanlar, çözümde sona kalmamalı. Çünkü beklemek herkesin hayatından aynı şeyi götürmüyor. Yaşı ilerleyen, sağlığı bozulan, iş bulma imkânı daralan bir insan için bir yılın anlamı değişiyor. O bir yıl; ailesiyle daha huzurlu yaşayabileceği, sağlığı elverirken dinlenebileceği, yarın kaygısı biraz hafiflemiş olarak başını yastığa koyabileceği zamandır. Takvimden kopan yaprak geri gelmiyor. Aramızda hakkının teslim edildiğini göremeden hayata veda edenler de var. Onlardan geriye bazen bir sigorta kartı, birkaç belge, aile içinde anlatılan çalışma hatıraları kalıyor. Bir de tamamlanamamış bir cümle: “Çocukken çalışmaya başlamıştı…” Bu yüzden bugünün gençlerini korurken geçmişin çocuklarına sırtımızı dönemeyiz. O çocuklar bugün yaşlandı diye emeklerinin değeri azalmaz. Haklarının teslim edilmesi daha da acil hâle gelir. Çırak ve staj mücadelesinin bir hafızası var. Yıllardır kapı çalanların, belgelerini saklayanların, derdini tekrar tekrar anlatanların hafızası… Onları belirsiz bir sonraki aşamaya bırakırsak, birlikte yürüdüğümüz insanları yolun gerisinde bırakırız. Bütün dönemleri kapsayan bir çözüm kurulmalıdır. Aşamalı bir uygulama düşünülüyorsa, ilk mağdur olanların yeniden en sona bırakılmasına itirazımız vardır. Bugünün gencine “Geleceğin güvende” derken, dünün çocuğuna da “Senin emeğin unutulmadı” diyebilmeliyiz. Unutmayalım; bugün genç olanlar da bir gün yavaşlayacak. Onlar da bir gün arkalarından gelenlerin kendilerini beklemesini, emeklerini hatırlamasını, ellerini bırakmamasını isteyecek. Birlikte yürümüş insanların hakkı, birbirlerini geride bırakmadan teslim edilmelidir. Çırak ve staj mağduriyetinde önce mağdur olan, çözümde sona kalmamalı. Dün çocukken çalışanlar, bugün yaşlandıkları için bir kez daha bekletilmemeli.

#StajyerMağdurçırakPerişan #StajyerçırağıKandırdılar #StajyerVeÇıraklara