Kaatje

Het CDA stond lange tijd in het centrum van de macht. Links ervan bevond zich de PvdA, met haar nadruk op solidariteit en de maakbare samenleving; rechts stonden de liberalen, die maximale vrijheid en individualiteit nastreefden. Het gematigd-conservatieve midden hield de twee uitersten — collectivisme en individualisme — met elkaar in balans. Achter deze drie hoofdstromingen lag telkens een duidelijke visie of een politiek ideaal: een afweging tussen wat mogelijk en wat noodzakelijk was. Met Paars, dat aanvankelijk werd toegejuicht omdat het CDA — inmiddels verworden tot een arrogante machtspartij — uit het centrum van de macht werd verdreven, en met het afschudden van de ideologische veren zijn politieke partijen in Nederland echter steeds meer stuurloze belangenbehartigers geworden. Het resultaat is populistische, cynische politiek. Polarisatie zonder resultaat. Grote problemen blijven onopgelost. Omdat politici hun handen hier niet aan willen branden, worden de problemen uitbesteed aan ministers die duidelijk niet tegen hun taak zijn opgewassen. Ze worden voor de leeuwen gegooid. De lijsttrekkers schitteren ondertussen op sociale media met nutteloze mediamomenten en fantastische vergezichten. Rob Jetten, onze minister-president, voorop. Het is een belangenstrijd vol egotripperij en ijdelheid. Dit openbaart zich bij alle partijen, wellicht met uitzondering van de SGP. Voorheen ideologisch gedreven partijen richten zich nu vooral op het verwerven van een positie in het centrum van de macht. Daar draait de politieke strijd om. Het CDA wil terugkeren naar die centrale positie en gaat daarom een alliantie aan met links. Daarmee dreigen de liberalen door het CDA naar de rechterflank te worden geduwd. Dat lijkt althans de koers te zijn die Bontenbal nu probeert uit te zetten. Het gaat dus om een revisionistische manoeuvre, die naar verwachting niet zonder weerstand door de liberalen — en in het bijzonder de VVD — zal worden aanvaard. Net als het CDA in de jaren tachtig en negentig heeft de VVD zich de afgelopen twintig jaar ontwikkeld tot een uitgesproken bestuurders- en machtspartij. Die positie zal de partij niet makkelijk opgeven. ‘Belastingdeal over links legt breuklijn coalitie bloot’ fd.nl/politiek/1619221/belas… (gratis te lezen)