Can

TP2 VE PBLK YATIRIMCILARININ HUKUKİ MÜCADELESİNDE YOL HARİTASI: Normal şartlarda bireysel soruları yanıtlayamadığımı belirtmiştim. Ancak bu konuda çok fazla soru gelmesi nedeniyle, aynı durumu yaşayan tüm fon mağdurlarına rehberlik etmesi amacıyla kapsamlı bir açıklama yapma kararı aldım: Eylül 2026’da başlayan fon krizinde, TP2 ve PBLK yatırımcılarının karşı karşıya kaldığı bu süreçte, avukatlar arasında sıklıkla dile getirilen "alacak davasının tahsil kabiliyeti olmadığı" ve "tam yargı davasının masraflı/uzun sürdüğü" yönündeki tespitlere ilişkin değerlendirmelerimi 5 MADDE HALİNDE İzah edeceğim: 1) İleri Sürüldüğü Gibi Portföy Yönetim Şirketlerinin (PYS) Kasasının Boş Olması Nedeniyle Onlara Açılacak Alacak Davasının Tahsil Kabiliyeti Yok Denecek Kadar Düşüktür. 2) EN GÜÇLÜ SİLAH: Saklayıcı Bankalara Karşı Tazminat Davasıdır PYŞ’lerin tahsil kabiliyeti olmaması, paranızı alamayacağınız anlamına gelmez. Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SerPK) 56. maddesi uyarınca, Portföy Saklayıcısı olan bankalar sadece pasif birer emanetçi değildir; fon varlıklarını koruma ve PYŞ işlemlerinin hukuka uygunluğunu kontrol etme ("gözetim ödevi") yükümlülükleri vardır. Gerekçe: Saklayıcı bankalar, kâğıt üzerindeki fiktif değer artışlarına, usulsüz fiyatlamalara ve içeriden bilgi alanların (insider) usulsüz işlemlerine göz yumarak yasal gözetim ödevlerini ağır şekilde ihlal etmişlerdir. · Çözüm: Zararın doğduğu dönemde "kusurlu" olan saklayıcı bankaya karşı doğrudan müteselsil sorumluluk temelinde tazminat davası açılmalıdır. Bankaların likidite ve tahsilat problemi olmadığı için bu davanın tahsil kabiliyeti çok yüksektir. · Kritik Husus: Davayı açarken, şu an kanun gereği fonu tasfiye eden "tasfiye yürütücüsü banka" ile kriz döneminde kusuru olan "saklayıcı bankayı" birbirine karıştırmamak gerekir. Husumetin tasfiye öncesi dönemdeki saklayıcı bankaya yöneltilmesi şarttır. 3) İKİNCİ GÜÇLÜ SORUMLU: Bağımsız Dış Denetim Şirketleri Fon krizinde gözden kaçan bir diğer finansal güç, fonların hesaplarını denetleyen bağımsız dış denetim şirketleridir. · Gerekçe: Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. 554 ve Sermaye Piyasası Kanunu m. 63 uyarınca, fonlardaki devasa balonları, hayali şişmeleri görmeyen veya "bilinçli körlükle" görmezden gelerek hatalı olumlu görüş raporu veren bağımsız denetçiler, yatırımcının zararından şahsen ve müteselsilen sorumludur. · Yol Haritası: Tıpkı saklayıcı bankalar gibi, bu denetim firmalarının da finansal kapasiteleri ve sorumluluk sigortaları yüksektir. Açılacak tazminat davasına bu şirketler ve sigorta şirketleri de dahil edilmelidir. Sigorta Şirketlerinin sorumluluğu konusunda yazdığım makale bugün yayımlanacak yayımlanmasının akabinde Sosyal Medya Hesabımdan paylaşacağım. Kısaca Ticaret mahkemesinde açacağınız tazminat davasında hem portföy yönetim şirketlerini/fon ortaklarını, hem Saklayıcı Bankaları hem de dış denetim şirketleri ve onun sorumluğunu üstlenen sigorta şirketlerini davalı gösterebilirsiniz. Açılacak bu tek davada mahkeme kusur oranlarına göre karar verecektir. 4. TEFAS TALİMATLARI "FON BORCU" NİTELİĞİNDEDİR Eğer kriz sürecinde TEFAS üzerinden satış talimatı verdiyseniz ve bu talimatlar işlemlerin durdurulması ya da aracı kurum temerrüdü gibi nedenlerle gerçekleşmediyse, bu durum haklarınızı ortadan kaldırmaz. · Girişini yaptığınız ancak iptal edilen/bekletilen bu satış talimatlarından doğan alacaklar, tasfiye sürecinde adi bir alacak değil, doğrudan "fon borcu" olarak öncelikli ve ivedi şekilde ödenmek zorundadır. Davalarınızda bu önceliği ve hakkı mutlaka vurgulamanız gerekir. Bu hakkı ortadan kaldırdığı ileri sürülen Tasfiye Kanunu Anayasa’ya aykırıdır. Zira kanunlar geriye yürümez. Bu konuda da yakında ayrıntılı bir değerlendirmemi sosyal medyada paylaşacağım. 5) SPK’YA KARŞI TAM YARGI DAVASI SPK’nın hukuki sorumluluğu basit bir gözetim hatası değil, ağır bir hizmet kusuru ve anayasal görev ihmalidir. Bu konuda daha önceden yayımlanmış makalelerimde değindiğim gerekçeler aşağıdaki gibidir: - Rapor Talebine Rağmen Eylemsizlik (Hizmet Kusurunun İspatı) SPK nın kusurlu olduğunu en net tespit ve gerekçesi, SPK'nın kriz öncesinde adli merciler ve ekonomi yönetimi tarafından uyarılmasına rağmen hareketsiz kalmasıdır. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın krizden tam bir yıl önce şüphe üzerine SPK'dan rapor talep etmesine ve Maliye Bakanı’nın manipülasyon şüphesini açıkça belirtmesine rağmen, SPK SerPK m. 115’de kendisine tanına yasal ihbar tekel yetkilerini kullanmayarak süreci eylemsizlikle geçiştirmiştir. Bu durum, idare hukukundaki "hizmetin kötü işlemesi ve geç işlemesi" tanımına tam olarak uyan ve Danıştay emsal içtihatlarıyla da desteklenen ağır bir hizmet kusurudur. Kurumun bu tekel yetkisinin gereğini yapmayarak eylemsiz kalması, fonlardaki hayali şişmeye ve neticesinde TP2/PBLK fonlarında milyarlarca liralık batığa yol açmıştır. -Masum Yatırımcı Aleyhine Bilgi Asimetrisi Yaratılması (Insider Trading) SPK’nın usulsüzlükleri tespit etmesine rağmen zamanında müdahale etmeyip fonları açık tutması, piyasada devasa bir bilgi asimetrisine yol açmıştır. Makalemizde belirttiğimiz üzere "içeriden bilgi alanlar (insider)" ve aracı kurum aktörleri fon patlamadan önce varlıklarını güvenli alana kaçırırken, piyasadaki manipülasyonlardan habersiz olan masum yatırımcılar fonların içinde hapsedilmiştir. SPK, zamanında adil bir denetim ve durdurma mekanizması işletmeyerek masum yatırımcının cezalandırılmasına zemin hazırlamıştır. 6) TAM YARGI DAVASINDA DAHA AZ MASRAF ÖDEMENİN YOLU İdari yargıda tam yargı davasının (tazminat davasının) kısmi dava olarak açılamaması ve yüksek zararlarda harç maliyetinin fazla olması nedeniyle, yargılama masraflarını ve riskleri düşürmek için başvurabileceğiniz en etkili yol İYUK m.16/4’de öngörülen mekanizmasını stratejik olarak kullanmaktır. Özel hukuktaki gibi bir "kısmi dava" olmasa da, idari yargıda harç yükünü başlangıçta minimumda tutmanın ve davayı kaybetme halinde karşı tarafa ödenecek vekalet ücreti riskini düşürmenin formülü şudur: Tam yargı davasını açarken, dilekçenizde net olarak hesaplayamadığınız veya idarenin kusur oranının belirsiz olduğu durumlarda, zararın şimdilik tespit edilebilen sembolik veya düşük bir kısmını (örneğin 10.000 TL) talep edebilirsiniz. Nasıl İşler? Dava açarken sadece bu düşük miktar üzerinden nispi harç ödersiniz. Mahkeme sürecinde (özellikle bilirkişi incelemesi yapıldıktan sonra) gerçek zarar miktarı netleştiğinde, İYUK'un 16. maddesinin 4. fıkrası uyarınca nihai karardan önce bir defaya mahsus olmak üzere dilekçe verip ek harcı yatırarak talep ettiğiniz miktarı gerçek zarara yükseltebilirsiniz. Adli Yardım Talepli Dava Açmak Fon krizi nedeniyle ciddi bir finansal çöküş yaşadıysanız ve dava harçlarını (düşük miktardan dahi olsa) ödemekte zorlanıyorsanız, dava dilekçesinde adli yardım talep edebilirsiniz.