बडादशैँ, दीपावली, म्हःपूजा, न्हुँद (नेपाल संवत् ११४७) र छठ पर्व २०८३ को हार्दिक शुभकामना! ​बडादशैँदेखि प्रारम्भ भई लहरै आउने महान् चाडपर्वहरूको शृङ्खला नेपाली संस्कृतिको गौरवशाली विशिष्टता हो। शरद ऋतु चाडपर्वको उल्लास अनुभूति गराउने प्रकृतिको मधुर सन्देश हो। यो समय हाम्रा तीन महान् राष्ट्रिय चाडहरू—बडादशैँ, दीपावली र छठ पर्वको उल्लासमय मौसम पनि हो। बडादशैँले असत्यमाथि सत्यको विजय, दीपावलीले धनधान्य र समृद्धि तथा छठ पर्वले सौर्य एवं ऊर्जाको प्रेरणा प्रदान गर्दछन्। यसै मौसममा पर्ने संविधान दिवस, नेपाल संवत् तथा तराई-मधेशको जितिया पर्व पनि हाम्रा उत्तिकै महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक धरोहर हुन्। ​चाडपर्वहरू मानवताको उत्थान, सामाजिक सद्भाव, अन्तरजातीय भाइचारा र राष्ट्रिय एकता प्रवर्धन गर्ने सामाजिक, सांस्कृतिक एवं आध्यात्मिक माध्यम हुन्। नेवार समुदायमा मनाइने म्हःपूजा र न्हुँद (नववर्ष) तथा तराई-मधेशको छठ पूजाले नेपाली समाजको विविधतालाई जोडेका छन्। यी चाडपर्वहरू हरेक वर्ष आउनु प्रकृति हो, तिनलाई समतावादी र मर्यादित ढङ्गले मनाउनु हाम्रो संस्कृति हो भने भड्किलो र अपव्ययी रूपमा मनाउनु विकृति हो। तसर्थ, प्रकृति, संस्कृति र विकृतिबीचको यो विवेकपूर्ण भेदलाई मनन गर्दै पर्व मनाउनु आजको आवश्यकता हो। ​यसपालिको दशैँको मुखैमा हामीले जलवायु प्रकोप को गम्भीर असर र राष्ट्रिय शोक भोग्नुपर्‍यो। गत भाद्र १० गते भोटेकोशी र त्रिशूलीमा आएको प्रलयकारी बाढीका साथै बुढीगण्डकीलगायतका नदीहरूमा आएको विनासकारी विपत्तिले जनताको सामान्य जनजीवन त्रासदिपुर्ण बनाएको छ। यस्तो पीडा र शोकका बीच चाडपर्वहरू आएका भए तापनि, हाम्रो ध्यान प्राकृतिक प्रकोपको पीडा, वियोग र अनिश्चित भविष्यसँग जुधिरहेका दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरूतर्फ नै केन्द्रित छन। ​गत फागुन २१ गते सम्पन्न संसद्को निर्वाचनले देशको राजनीतिक परिदृश्यमा परिवर्तन ल्याएको छ। यस परिवर्तनबाट प्राप्त उत्तरदायित्व बहन गर्दै हामी जनहितका सत्प्रयासहरूमा सकारात्मक रूपमा निरन्तर लागिरहेका छौँ। लोकतान्त्रिक व्यवस्था केवल पद्धति मात्र नभई विधिसङ्गत प्रक्रिया , प्रवृत्ति र संस्कृतिको नाम हो भन्ने सत्य सत्तासीनहरूले बुझ्न आवश्यक छ। राष्ट्रिय राजनीति यिनै चाडपर्वहरूले दिने एकता, सहमति,मेलमिलाप र सद्भावको मर्म एवं सन्देशको मार्गदर्शनमा अगाडि बढोस्। असत्यमाथि सत्यको विजय हासिल गर्ने आधार विधिको शासन बनोस्; यही मार्गबाट विकास र स्मृद्धिको लक्ष्य हासिल भई विश्वभर नेपालीहरूको सौर्य, वीरता र स्वाभिमानको पहिचान कायम रहोस्। ​बडादशैँ, दीपावली, छठ पर्व तथा नेपाल संवत् ११४७ (न्हुँद) को पावन अवसरमा देशभित्र र देशबाहिर रहनुभएका सम्पूर्ण नेपाली दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरूमा हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछौँ। ​अर्जुन नरसिंह तथा प्रतिमा के.सी.

फूलपाती २०८३ को हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना! ​हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको पावन पर्व बडादसैँको सातौँ दिन, फूलपाती (सप्तमी/कालरात्रि) को अवसरमा सम्पूर्ण दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरूमा सुख, शान्ति, समृद्धि र सुस्वास्थ्यको हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु! ​असत्यमाथि सत्यको विजय र दसैँको रौनक बोकेको आजको यस शुभ दिनमा घर-घरम " नवपत्रिका " भित्र्याउँदै प्रकृतिप्रति अगाध श्रद्धा अर्पण गरिन्छ। ​यो पावन पर्वले समाजबाट अन्याय र नकारात्मक सोचको अन्त्य गर्दै सामाजिक सद्भाव, आपसी मेलमिलाप र राष्ट्रिय पुनर्जागरणको नयाँ उज्यालोले सम्पूर्ण नेपालीको जीवन प्रदीप्त गरोस्।

नवनिर्वाचित पदाधिकारी तथा केन्द्रीय सदस्यज्यूहरूमा हार्दिक बधाई तथा शुभकामना! ​नेपाली कांग्रेसको महाधिवेशन सांगठनिक वैधानिक दायित्व मात्र नभई आन्तरिक लोकतन्त्रको सुदृढीकरण, नीतिगत पुनरावलोकन र भावी मार्गचित्र तय गर्ने प्रमुख मेरुदण्ड हो। वर्तमान जटिल राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय परिवेशमा पार्टीले बहन गर्नुपर्ने ऐतिहासिक र गुरुत्तर जिम्मेवारी अत्यन्त जटिल र संवेदनशील छ। व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर नीति, विधि र पद्धतिलाई शिरोधार्य गर्दै, आन्तरिक गुटबन्दी चिरेर ,छुटेका साथीहरूलाई समेत सहजीकरण र समाबेस गर्दै अघि बढ्नु आजको मुख्य आवश्यकता हो। ​'जेन-जी' आन्दोलनले उठाएका सुशासनका मुद्दाहरूलाई आत्मसात् गर्दै जननायक बीपी कोइरालाको "नेतृत्वको प्रतेक गल्तीमा प्रश्न उठाउनुपर्छ" भन्ने लोकतान्त्रिक जिबन्तता र आदर्श अनुरूप पार्टीभित्र को निरन्तरता र नवीनता को संयोजन , समावेशिता र आन्तरिक लोकतन्त्र सुदृढ बनाउनु अनिवार्य आवश्यकता छ। जनजीविका र नागरिक अधिकारका पक्षमा संसद् र सडकबाट सशक्त प्रतिपक्षीय भूमिका निर्वाह गर्दै, कमजोर बनेको अन्तरदलीय विश्वास, वित्तीय अनुशासन र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक साख पुनर्स्थापित गर्नु आजको प्राथमिकता हुनुपर्छ। जटिल भू-राजनीतिक अवस्थितिलाई केन्द्रित गर्दै राष्ट्रिय हितको रक्षा र बृहत् एकता र मेलमिलाप स्थापित र संवर्धन गर्न नेतृत्व सक्षम हुनेछ भन्ने विश्वास छ। ​हालै गठित बृहत् "मेगा "पदाधिकारी टोलीले आन्तरिक गुटगत सन्तुलन मिलाउन जतिसुकै खोजे पनि यसले निर्णय प्रक्रिया सुस्त र अस्पष्ट बनाउने जोखिम बढाएकाले सांगठनिक चुस्तता र सामुहिक नेतृत्वमा ध्यान दिनु उत्तिकै जरुरी छ। नवनिर्वाचित नेतृत्वले सुशासन, भ्रष्टाचारमुक्त समाज र लोकतन्त्रको रक्षामा संकटमोचक भूमिका खेल्दै सफलताको नयाँ उचाइ छुनेछ भन्ने पूर्ण विश्वासका साथ पुन: हार्दिक बधाई तथा सफल कार्यकालको असीम शुभकामना साथै बिजया दशमी २०८३ को हार्दिक सुभकामना व्यक्त गर्दछु। ​जय नेपाल!

पुर्ब न्यायाधीशहरुको ​फोरम, नेपालका अध्यक्ष टोपबहादुर सिंहद्वारा हालै जारी विज्ञप्तिले मुलुकको स्वतन्त्र न्यायपालिकामा व्याप्त गम्भीर संकटलाई उजागर गरेको छ। एकातिर न्यायालय बाट सत्ता नै परिबर्तन र ठुल्ठुला आर्थिक कान्ड हरुको बचाउ गर्ने बिचौलिय बारे चर्चा भइरहेकै परिवेश मा सर्वोच्च अदालतमा हालै गरिएको न्यायाधीश नियुक्ति निष्पक्ष, पारदर्शी र मापदण्डअनुकूल भएन भन्ने गम्भीर प्रश्न उठ्न थलोको छ । राज्यका अंगहरूले आफ्नो संवैधानिक सीमा मिच्दै मनोमानी ढंगले अघि बढनु शक्ति पृथकीकरणको सर्बमान्य लोकतान्त्रिक सिद्धान्त र न्यायिक स्वतन्त्रतामाथिको प्रत्यक्ष आघात हो। ​विधिको शासन ,लोकतन्त्र र सुशासनको मेरुदण्ड मानिने न्यायपालिका नै कमजोर र राजनीतिक प्रभावमा पर्दा जनविश्वास तीव्र रूपमा घट्दै जाने छ। सक्षम र स्वतन्त्र न्यायालयको अभावले मुलुकलाई अशान्ति, निरंकुशता र अराजकतातिर धकेल्ने जोखिम बढाउँछ। तसर्थ, यस्ता अपारदर्शी गतिविधिहरू रोकी न्यायिक स्वतन्त्रताको रक्षा गर्नु लोकतन्त्रको संरक्षणका लागि अनिवार्य अत्यावश्यक छ।

गोरखाको चुमनुब्रीस्थित उङ्गिलुङ खोला थुनिएर बूढीगण्डकीमा आएको भीषण बाढीले सल्लेरी, दोभान र जगत क्षेत्रमा १५ जना बेपत्ता हुनुका साथै ठूलो धनजनको क्षति भएको खबरले स्तब्ध र मर्माहत बनाएको छ। चाडबाडको संघारमै अनगिन्ती घरबार र प्रियजन गुमाउनु पर्दा पीडितहरूमा परेको बज्रपातप्रति गहिरो दुःख व्यक्त गर्दछु। ​भोटेकोशीको घाउ आलै छँदै बूढीगण्डकीको यो विनाशले मन भक्कानिएको छ। म सरकार तथा सरोकारवाला निकायसँग हराइरहेकाहरूको तत्काल खोजी, तीव्र उद्धार र युद्धस्तरमा राहत उपलब्ध गराउन जोडदार माग गर्दछु। तल्लो तटीय क्षेत्रका नागरिकलाई सतर्क रहन आग्रह गर्दै यस कठिन घडीमा सम्पूर्ण नागरिक समाज, राजनीतिक दल र कार्यकर्ताहरूलाई आग्रह-पूर्वाग्रहभन्दा माथि उठेर पीडितको सहयोग र उद्धारमा एकजुट भई जुट्न हार्दिक अपिल गर्दछु।

सत्य, न्याय र सदाचारको विजय उत्सवका रूपमा मनाइने हिन्दुहरूको महान् पर्व महाविजयादशमीको पहिलो दिन 'घटस्थापना'को पावन अवसरमा सम्पूर्णमा हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछु! ​नवदुर्गा भवानीको असीम कृपाले हाम्रो समग्र राष्ट्रिय जीवनमा एकता, सद्भाव, मेलमिलाप, सुख, शान्ति, समृद्धि र सुस्वास्थ्य प्राप्त भइरहोस्। ​भगवती दुर्गाको पावन आह्वान गरिने यस शुभ दिनले प्रत्येक नेपालीको जीवनमा नयाँ उत्साह, उमङ्ग र एकताको सन्देश लिएर आओस्। घटस्थापनासँगै प्रारम्भ हुने यो पावन पर्वले हामी सबैको जीवनबाट अन्याय, असत्य र नकारात्मकताको अन्धकार हटाई सत्य, निष्ठा र धर्मको मार्गमा हिँड्ने सत्प्रेरणा प्रदान गरोस्। ​पुनः शुभ घटस्थापनाको पावन उपलक्ष्यमा सबैमा हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना!

हार्दिक बधाई तथा शुभकामना! ​नेपाली राजनीतिमा ऊर्जाशील, दूरदर्शी र प्रखर जनप्रीय नेताका रूपमा स्थापित श्री गगनकुमार थापाज्यू प्रजातान्त्रिक अभ्यासको मर्म र सौन्दर्यलाई आत्मसात् गर्दै, आन्तरिक प्रतिस्पर्धामा गुट र उपगुट वा समुहको सङ्कुचित घेराभन्दा माथि उठेर अत्यधिक बहुमतका साथ सभापति पदमा निर्वाचित हुनुभएकोमा हार्दिक बधाई व्यक्त गर्दछु। स्वस्थ प्रतिस्पर्धात्मक प्रक्रियाबाट प्राप्त यो शानदार विजय उहाँको निष्ठा, सिद्धान्तप्रतिको निष्कम्प अडान, निर्भीक साहस र निरन्तर जनसेवाप्रतिको समर्पणमाथि कार्यकर्ता र आम जनताको अगाध विश्वासको जीवन्त प्रमाण हो। ​साथै, यस अघिनै सर्बसम्मत हुनुभएका वरिष्ठ उपसभापति श्री विश्वप्रकाश शर्माज्यू र उपसभापति श्रीमती पुष्पा भुसालज्यूलाई हार्दिक बधाई ज्ञापन गर्दै सफल कार्यकालको शुभकामना व्यक्त गर्दछु। हामीले विभिन्न पदमा​ प्रतिस्पर्धा ,हार र जीत को परिणाम पछि पनि समग्र सङ्गठनलाई एउटै आत्मीय सूत्रमा बाँध्नु नै हाम्रो दायित्व हो भने प्रजातन्त्रको वास्तविक सौन्दर्य पनि यहि हो। यो ऐतिहासिक जिम्मेवारी केवल एउटा पद वा सम्मान मात्र नभई देश र पार्टीमा नयाँ आशा, ऊर्जा र रचनात्मक रूपान्तरण र बैचारिक तथा ब्यबहारिक पुनर्जागरण को नेतृत्व गर्ने महत्त्वपूर्ण अवसर र दायित्व पनि हो। निर्वाचनपछिको यस घडीमा सबै विचार र पक्षलाई समेट्दै, सङ्गठनलाई बलियो, समावेशी र अनुशासित बनाउन यहाँको सौम्य, परिपक्व र फराकिलो नेतृत्व पूर्ण रूपमा सफल हुनेछ भन्नेमा म दृढ विस्वस्थ छु। ​युवा पुस्ताको भरोसा र आम नागरिकको अगाध स्नेहलाई आत्मसात् गर्दै आगामी दिनहरूमा सुदृढ एकता, पारदर्शी कार्यशैली र परिणाममुखी कदममार्फत अघि बढ्नुहुनेछ भन्ने अपेक्षा राखेको छु। नयाँ सोच र दृढ सङ्कल्पका साथ थालिएको यो यात्राले सङ्गठन र राष्ट्र दुवैलाई समृद्धिको नयाँ उचाइमा पुर्‍याउनेछ। ​यहाँको सम्पूर्ण टिमको आगामी कार्यकाल पूर्ण रूपमा सफल, ऐतिहासिक र अनुकरणीय रहोस्। सफलताका पाइलाहरू निरन्तर अघि बढिरहुन्। पुनः हार्दिक बधाई तथा सफल कार्यकालको असीम शुभकामना!

नेपाली कांग्रेसको १५ औँ महाधिवेशनको सफल समाप्तिमा हार्दिक बधाई तथा शुभकामना ! ​नेपाली कांग्रेसको ऐतिहासिक १५ औँ महाधिवेशन भव्यताका साथ सुसम्पन्न गरी नेपाली कांग्रेसको गौरवशाली इतिहासमा अर्को स्वर्णिम अध्याय थप्न सफल हुनुभएकोमा देशका ७७ वटै जिल्ला, प्रवास तथा सम्पूर्ण कार्यक्षेत्रबाट सहभागी हुनुभएका प्रीय महाधिवेशन प्रतिनिधि साथीहरूमा सर्वप्रथम हार्दिक बधाई तथा अभिवादन व्यक्त गर्दछु। नेपाली कांग्रेस निर्बाचन समितिका संयोजक लगायत सम्पूर्ण साथिहरु लाई हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्न चाहन्छु । ​नेपाली कांग्रेसका अनुशासित, निष्ठावान् र संघर्शसिल कार्यकर्ताहरूको सामूहिक भावना विपरीत अब कसैको पनि एकलौटी,एकाधिपत्य चल्न हुदैन र चल्न सक्दैन भन्ने वास्तविकतालाई पोहोर पुस–माघमा सम्पन्न ऐतिहासिक विशेष महाधिवेशनले स्पष्ट स्थापित गरिसकेको हो। सुसम्पन्न यस महाधिवेशनले सोही विशेष महाधिवेशनको मार्गदर्शन , भावना र वैचारिक पुनर्जागरणका आधारमा कांग्रेसको लोकप्रियता र अपरिहार्यतालाई आमजनतामा पुनःस्थापित गर्न सफल भएको छ। ' जेन-जी' (Gen-Z) लगायत नयाँ पुस्ताको अभूतपूर्व र उत्साहजनक सहभागिताले कांग्रेसप्रति चुलिँदै गएको जनविश्वास र उज्यालो भविष्यलाई प्रस्ट पारेको छ। ​आन्तरिक लोकतन्त्रको सुदृढीकरण र पार्टी संगठनको संस्थागत बिकास र शुद्धीकरणको दृष्टिले यो महाधिवेशन दूरगामी उपलब्धि हासिल गर्न सफल भएको छ। सत्तामुखी सिद्धान्तहीन गठबन्धन, गुटबन्दी, भागबन्डाको खेल, भ्रष्टाचार र दण्डहीनताको निर्मूलताका साथै सुशासन, विधि-पद्धति र पारदर्शी उम्मेदवार चयन प्रक्रियाका लागि मैले विगतदेखि निरन्तर उठाउँदै आएका एजेन्डाहरूले मूर्त रूप लिन थालेका छन्। सभापति गगन थापाज्यू बाट पार्टीभित्र कुनै गुट वा प्यानल नरहने र विगतका विकृतिहरूको अन्त्य भएको घोषणा हुनुले रुखमा नयाँ पालुवा थपिएको अनुभूति भएको छ। महाधिवेशन एउटा आवधिक लोकतान्त्रिक प्रक्रिया हो। यस क्रममा हुने व्यक्तिगत जित-हार केवल प्राविधिक विषय मात्र हुन्, तर पार्टी लोकतन्त्र र समग्र राष्ट्रिय एकताको संवाहक शक्तिशाली कांग्रेस बनाउन एकिकृत कांग्रेस आजको ऐतिहासिक आवश्यकता हो। महाधिवेशनको यस उत्साहपुर्ण वातावरणमा कतिपय साथीहरू बाहिर छुट्नु भएकोमा ममा गहिरो दुख छ। पार्टीभित्र फुट र बाहिर अप्राकृतिक गठबन्धन गर्नु राजनीति होइन; सबैका भावना समेटेर अघि बढ्नु नै एकताको पहिलो पाइला हो। नीतिगत मतभेद नभएको ठाउँमा व्यक्तित्वको टक्कर र अहम्‌का कारण अलग रहनु शोभनीय हुँदैन। हाम्रा अगाडि रहेका वर्तमान परिवेशका जटिल राष्ट्रिय चुनौतीहरू सामना गर्न जुझारु र एकताबद्ध कांग्रेसको विकल्प छैन। ​अभिमानले मानिसमा काल्पनिक श्रेष्ठता र अहंकारले घमण्ड उत्पन्न गराउँछ। यही घमण्डले अरूप्रति उपेक्षा र तिरस्कार बढाएर सम्बन्ध विच्छेदतर्फ लैजान्छ। तर स्वाभिमान भनेको साँचो आत्मसम्मान र मर्यादा हो, सहअस्तित्व र सहकाॠ हो जसले कसैलाई नहेपी आफ्नो पहिचान र निष्ठाको रक्षा गर्छ। त्यसैले अहम् र संकोच त्यागी, स्वाभिमानका साथ पार्टीको बृहत्तर हित र राष्ट्रिय एकताका लागि एकाकार हुनु नै आजको साँचो वीरता ,सामर्थ्य र सौर्न्दर्य हो। ​आगामी दिनमा मेरो सम्पूर्ण प्रयास र स्वार्थबिहिन संकल्प कांग्रेसको बृहत्तर एकता, लोकतान्त्रिक मूल्यको रक्षा र बृहत रास्ट्रीयएकता निर्माणकै लागि समर्पित रहनेछ। यो यात्रामा सम्पूर्ण साथीहरूलाई पार्टी ,लोकतन्त्र सुदृढीकरण र देश सेवाको प्रेरणामा उच्च सफलता मिलोस् भन्ने हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु। ​जय नेपाल ! ​ २३/०६/२०८३

नेपाली कांग्रेसको १५ औं महाधिवेशनका सहभागी सम्पूर्ण आदरणीय साथीहरूमा हार्दिक अनुरोध ! ​प्रिय साथीहरू, ​हाल सञ्चालन भइरहेको नेपाली कांग्रेसको १५ औं महाधिवेशन धेरै अर्थमा ऐतिहासिक र युगान्तकारी बनेकोछ। यसले हाम्रो भावी दलीय जीवनलाई थप ऊर्जाशील, गतिशील र परिणाममुखी बनाउनेछ भन्नेमा दुई मत छैन। देशभर देखिएको व्यापक उत्साह र विशेष गरी युवापुस्तामा सञ्चार भएको नवीन आशाले यो महाधिवेशनलाई इतिहासकै एक गरिमामय अध्यायका रूपमा स्थापित गर्ने निश्चित छ। ​गत २०८२ पुसमा सम्पन्न दोस्रो विशेष महाधिवेशनले दिएको दूरगामी मार्गदर्शन,सन्देश र मर्मलाई यस नियमित महाधिवेशनले पूर्णता दिनेछ भन्नेमा म पूर्ण विश्वस्त छु। विगतका कमीकमजोरी, आन्तरिक गुटबन्दी, गिरोहवाद र विकृतिहरूलाई ‘कोर्स करेक्सन’ (Course Correction) गर्दै नेपाली कांग्रेसलाई पुनः आफ्नो पूर्वहैसियत, सामर्थ्य र गौरवशाली पहिचानका साथ स्थापित गर्न यो महाधिवेशन पूर्ण रूपमा सफल हुनेछ। ​यो महाधिवेशनको गरिमामय उत्साहपुर्ण वातावरणले पार्टीलाई संस्थागत, विधिसम्मत, पारदर्शी र नीतिमुखी दिशामा अगाडि बढाउनेछ र हाम्रा सम्पूर्ण प्रयासहरू यसमै केन्द्रित हुनुपर्छ। जटिल राष्ट्रिय परिस्थिति र वैश्वीकरणको वर्तमान द्वन्द्वपूर्ण भुपरिवेशमा मुलुकलाई सही नेतृत्व र राष्ट्रिय एकता प्रबर्द्धन गर्ने गुरुत्तर भुमिका नेपाली कांग्रेसको आज दायित्व हो। ​पार्टी एकताका लागि मैले हिजो पनि इमानदार प्रयास गरेको थिएँ र भोलि पनि निरन्तर गरिरहनेछु। एकता भनेको महाधिवेशनको निश्चित अवधिका लागि मात्र नभई अनवरत चलिरहने प्रक्रिया हो। त्यसैले एकताका लागि हामी सबैले आ-आफ्नो ठाउँबाट उदार, लचिलो र फराकिलो सोच राख्नु आवश्यक छ। ​नेपाली कांग्रेस केवल एउटा राजनीतिक दल मात्र होइन, यो त नेपाली इतिहासको हरेक मोडमा नवीनता र निरन्तरताको सुन्दर सङ्गम सिद्ध भएको गौरवशाली लोकतान्त्रिक आन्दोलन हो। अग्रज पुस्ताको अनुभव, त्याग र मार्गदर्शनलाई नयाँ पुस्ताको अदम्य ऊर्जा, साहस र नवप्रवर्तनसँग जोड्ने सबल सेतुका रूपमा यस पार्टीको इतिहास सदैव अद्वितीय र अनुकरणीय रहेको छ। देशमा बिध्यमान आर्थिक बिसमता ,बदलिँदो सामाजिक-राजनीतिक परिवेशका साझा चुनौतीहरूलाई गम्भीरतापूर्वक हृदयङ्गम गर्दै यश अधिबेशन बाट तय गरिएका नीति र कार्यक्रमहरूको प्रभावकारी कार्यान्वयन नै अबको हाम्रो मूल दायित्व हो। ​पार्टीलाई वर्षौंदेखि जकडेको अस्वस्थ गुटबन्दी, आन्तरिक फूट र भागबण्डाको राजनीतिबाट मुक्त गर्दै वैचारिक पुनर्जागरणका साथ 'नवीन र बदलिएको कांग्रेस' निर्माण गर्नु नै विशेष महाधिवेशनको मूल मर्म थियोे । यो १५ औं महाधिवेशनले यस लक्ष्यलाई पूर्ण रूपमा सार्थक र सफल बनाउनेछ भन्ने मेरो भरोसा छ। ​नेतृत्व चयनका क्रममा निष्ठावान् कार्यकर्ताको निरन्तर योगदान, जनप्रियता, उच्च योग्यता, साङ्गठनिक प्रतिबद्धता र युवा सहभागितालाई मुख्य आधार बनाएर सर्वसम्मतिको अधिकतम प्रयास र यदि सम्भव नभएमा हामीले स्वस्थ, निष्पक्ष र गुटमुक्त लोकतान्त्रिक प्रतिस्पर्धालाई सहर्ष आत्मसात् गर्नुपर्छ। ​"लोकतन्त्रमा मत विभाजन हुन सक्छ, तर मन विभाजन हुनु हुँदैन।" ​लोकतन्त्रको वास्तविक सुन्दरता विचार र विवेकको स्वतन्त्र प्रयोगमा निहित छ। त्यसैले यो प्रतिस्पर्धालाई कुनै पनि प्रकारको अवाञ्छित हस्तक्षेप, दबाब वा विचार लाद्ने प्रवृत्तिबाट पूर्ण रूपमा मुक्त बनाइनुपर्छ। ​जहाँसम्म मेरो व्यक्तिगत निर्णयको विषय छ— म यस १५ औं महाधिवेशनमा कुनै पनि पदमा उम्मेदवारी नदिएको कुरा सम्पूर्ण साथीहरूमा सादर निवेदन गर्दछु। यो निर्णय कुनै असन्तुष्टि, निराशा वा अडानका कारण लिइएको होइन। म पूर्ववत् उत्साह र ऊर्जाका साथ तपाईंहरूसँगै निरन्तर क्रियाशील रहनेछु। मेरो अबको सम्पूर्ण ध्यान र प्रयास व्यक्तिगत पदप्राप्तिमा होइन, पार्टीको अभेद्य एकता र संस्थागत सुदृढीकरण र समग्र रास्ट्रीय एकता को प्रयासमा समर्पित हुनेछ। ​प्राविधिक वा सर्तसहितको एकता होइन; सैद्धान्तिक, वैचारिक र भावनात्मक एकताले मात्रै समृद्ध नेपाल निर्माण र राष्ट्रिय एकताको मार्गप्रशस्त गर्दछ। तसर्थ, हामी सबैको सतत प्रयत्न यसतर्फ नै उन्मुख रहोस्। ​अन्त्यमा, नजिकिँदै गरेको नेपालीहरूको महान् पर्व बडादशैँको पावन अवसरमा सम्पूर्ण आदरणीय साथीहरूमा सुख, शान्ति र समृद्धिको हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछु। ​जय नेपाल!

आदरणीय नुवाकोटका प्रतिनिधि दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा हार्दिक जय नेपाल ! ​आज सम्पन्न हुन गइरहेको ऐतिहासिक नुवाकोट जिल्ला अधिवेशन केवल नेतृत्व चयन गर्ने प्रक्रिया मात्र होइन, हाम्रो सुन्दर र समृद्ध भविष्यको आधारशिला निर्माण गर्ने एक पवित्र महाउत्सव पनि हो। गुट, उपगुट, पक्ष र विपक्षका साँघुरा घेरा वा गिरोहहरू भन्दा माथि उठेर जिल्लाको समग्र विकास, संगठनको सुदृढीकरण र सर्वसाधारण जनताको सपना साकार पार्न सक्षम नेतृत्व आजको प्रमुख आवश्यकता हो। ​तसर्थ, कसैको प्रभाव वा दबाबमा नपरी उम्मेदवारको विगतको अतुलनीय योगदान, उहाँको कार्यक्षमता, जनतामाझको जनप्रियता र वैचारिक योग्यतालाई नै मुख्य आधार मानेर आफ्नो निष्पक्ष स्वविवेक प्रयोग गर्नुहुन हार्दिक आग्रह गर्दछु। ​हाम्रो एउटा विवेकपूर्ण मतले देश तथा नुवाकोटको गरिमामय इतिहास र उज्ज्वल भविष्यको फैसला गर्नेछ। आउनुहोस्, व्यक्तिगत स्वार्थ त्यागेर सत्य, निष्ठा र रास्ट्रीय बैचारिक पुनर्जागरण र रूपान्तरणको पक्षमा आफ्नो अमूल्य मतदान गरौँ। ​जय नुवाकोट ,जय नेपाल !

मेरो तिथि तथा मितिको जन्मदिनको अवसरमा फेसबुक, एसएमएस, ह्वाट्सएप, ट्विटर तथा प्रत्यक्ष फोनवार्ता मार्फत म प्रति अपार स्नेह, सद्भाव र आत्मीयता दर्शाउँदै शुभकामना व्यक्त गर्नुहुने मेरा सम्पूर्ण आदरणीय परिवारजन, प्रिय साथीभाइ तथा शुभचिन्तकहरूमा हृदयको गहिराइबाटै हार्दिक आभार व्यक्त गर्दछु। ​तपाईंहरूले पठाउनुभएका अमूल्य शब्द, आशीर्वचन र मीठा शुभकामनाले मेरो मन अति नै हर्षित र भावुक बनाएको छ। यहाँहरूको निष्छल माया र अटुट स्नेहले नै मेरो यो जीवन यात्रालाई झनै सुन्दर, सार्थक ससक्त र प्रेरणादायी तुल्याएको महसुस गरेको छु। ​दैनिक व्यस्तताका बाबजुद पनि अमूल्य समय निकालेर मलाई सम्झिनुहुने र यो दिनलाई अत्यन्तै खास अनि अविस्मरणीय बनाइदिनुहुने सम्पूर्णमा शिर झुकाएर नम्रतापूर्वक धन्यवाद ज्ञापन गर्दछु। ​सधैँ यसरी नै यहाँहरूको आत्मीय साथ र आशीर्वाद प्राप्त भइरहोस यही नै मैले आफ्नो जीवन को उर्जा र सार्थकता सम्झेको छु। यहाँहरू सबैको उत्तरोत्तर समृद्धि, सुस्वास्थ्य र सुखद जीवनको मङ्गलमय कामना! हार्दिक धन्यवाद, प्रणाम।

नेपाली कांग्रेस केवल एउटा राजनीतिक दल मात्र नभई नेपाली इतिहासको हरेक मोडमा नवीनता र निरन्तरताको सुन्दर सङ्गम सिद्ध हुँदै आएको गौरवशाली लोकतान्त्रिक अभियान हो। अग्रज पुस्ताको लामो अनुभव, त्याग र मार्गदर्शनलाई नयाँ पुस्ताको अदम्य ऊर्जा,साहस, नवप्रवर्तन र उत्साहसँग जोड्ने सबल सेतुका रूपमा यस पार्टीको इतिहास आफैँमा अद्वितीय र अनुकरणीय छ। ​आजको बदलिँदो सामाजिक-राजनीतिक परिवेश र वर्तमानको वास्तविक चुनौती र यथार्थलाई गम्भीरतापूर्वक हृदयङ्गम गर्नु अहिलेको मुख्य आवश्यकता हो। यसै परिप्रेक्ष्यमा सञ्चालन भइरहेको यो आस्विन ६ गते देखि प्रारम्भ अधिवेशन केवल एउटा आवधिक सांगठनिक प्रक्रिया मात्र नभई पार्टी ,लोकतन्त्र र रास्ट्रीय भविष्य तय गर्ने र संगठनलाई नयाँ दिशा दिने ऐतिहासिक अवसर हो। मैले पार्टीको समग्र एकता, सौहार्दता र सर्वसम्मतिका निमित्त आफ्नो तर्फबाट निरन्तर एवं निष्ठापूर्वक सदैव प्रयास गर्दै आएको छु र निरन्तर प्रयत्नरत रहने छु। ​यदि महाधिवेशनका सहभागी साथीहरूबीच शतप्रतिशत सहमति र एकताको सम्भावना नरहेको अवस्था आउँछ भने, हामीले स्वस्थ, निष्पक्ष र गुटमुक्त लोकतान्त्रिक प्रतिस्पर्धालाई नै सहर्ष आत्मसात् गर्नुपर्छ। लोकतन्त्रको वास्तविक सुन्दरता नै विचार र विवेकको स्वतन्त्र प्रयोगमा निहित छ। त्यसैले, यो प्रतिस्पर्धालाई कुनै पनि किसिमको अवाञ्छित हस्तक्षेप, दबाब वा विचार लाद्ने प्रवृत्तिबाट पूर्ण रूपमा मुक्त राखिनुपर्छ भन्ने मेरो विनम्र एवं दृढ आग्रह छ। ​तसर्थ, आ-आफ्ना व्यक्तिगत सीमा आग्रह पुर्बाग्रह र भिन्नताहरूभन्दा माथि उठेर पार्टीको बृहत्तर हित, पुस्तान्तरणको सन्तुलन र संगठनको सुदृढीकरणका लागि यो अधिवेशनलाई मर्यादित, व्यवस्थित र पूर्ण रूपमा सफल बनाउनु हामी प्रत्येक जिम्मेवार साथीहरूको साझा दायित्व हो। इतिहासले सुम्पेको यो गम्भीर दायित्वलाई निष्ठाका साथ स्वीकार गर्दै चलिरहेको अधिवेशनलाई ऐतिहासिक सम्पूर्णता र व्यापक सफलता दिलाउन एकताबद्ध भई योगदान पुर्‍याउन म सम्पूर्ण आदरणीय नेता, कार्यकर्ता तथा जिम्मेवार साथीहरूमा हार्दिक एवं विनम्र अपिल गर्दछु। जय नेपाल !

सांस्कृतिक, ऐतिहासिक तथा परम्परागत पर्व इन्द्रजात्रा (येँयाः पुन्हि) को पावन अवसरमा सम्पूर्ण देश-विदेशमा रहनुभएका नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा उत्तरोत्तर प्रगति ,उन्नति र सुस्वास्थ्यको हार्दिक मङलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछु!

नेपाली कांग्रेसको आस्विन ६ गतेदेखि प्रारम्भ अधिवेशनमा वडा स्तरको करिब सम्पन्न प्राय सहमतिमा नै भैसकेको छ । आजको परिबर्तित परिस्थिति र बिशेश अधिबेशन लक्ष्यित लक्ष प्रति सम्पूर्ण नेतृत्वपंक्ति गम्भीर र जिम्मेवार बन्नु आजको टड्कारो आवश्यकता हो। पार्टीलाई वर्षौंदेखि जकडेको अस्वस्थ गुटबन्दी, आन्तरिक फुट र भागबण्डाको राजनीतिबाट मुक्त गर्दै वैचारिक पुनर्जागरणका साथ 'नवीन कांग्रेस' निर्माण गर्नु नै विशेष महाधिवेशनको मूल मर्म र उद्देश्य हो। ​तसर्थ, यस अधिवेशनमा कुनै अमुक गुट वा समूहको अस्वस्थ होडबाजी होइन, स्वच्छ र निष्पक्ष प्रतिस्पर्धाको वातावरण निर्माण गरिनुपर्छ। नेतृत्व चयनका क्रममा सम्भव भएसम्म अधिकतम प्रयास निष्ठावान् कार्यकर्ताको निरन्तर योगदान, जनप्रियता, उच्च योग्यता र संगठनप्रतिको दृढ प्रतिबद्धतालाई मुख्य आधार बनाएर सर्वसम्मतिको अधिकतम प्रयास गरिनु उपयुक्त हुनेछ । ​यदि सर्वसम्मति सम्भबै नभएको खण्डमा, गुटगत सङ्कीर्णताभन्दा माथि उठेर योगदान , विचार, क्षमता र निष्ठाका आधारमा अगाडि बढ्ने निष्पक्ष प्रतिस्पर्धालाई आत्मसात् प्रोत्साहन गरिनु उपयुक्त हुन्छ। गुट र फुटको चक्रव्युहबाट बाहिर निस्केर मात्र जनअपेक्षा अनुसारको बलियो र भरोसायोग्य कांग्रेस पुनर्निर्माण गर्न सकिन्छ। संकीर्ण गुटगत स्वार्थ त्यागी पार्टीको बृहत्तर हित, युवा सहभागीता ,वैचारिक स्पष्टता र नवीन रूपान्तरणका लागि सबै पक्षले दूरदर्शी र जिम्मेवार भूमिका निर्वाह गर्नु आजको ऐतिहासिक दायित्व हो। यसै बाट बास्तबमा बैचारिक पुनर्जागरण, नवीन र ससक्त कांग्रेस निर्माण हुन सक्छ । यतातिर सम्पुर्ण साथी हरुको हार्दिकता पुर्बक ध्यानाकर्षण गर्न चाहन्छु । जय नेपाल !

प्राध्यापक डा. सुरेशराज शर्माको निधन को खबरले अत्यन्त दुखित र स्तब्ध छु। नेपालको आधुनिक शैक्षिक जगतका एक उच्च सम्मानित र प्रतिष्ठित विद्वान्, दूरदर्शी नेतृत्वकर्ता तथा कुशल प्रशासक हुनुहुन्थ्यो। रसायनशास्त्रका प्राध्यापक रहनुभएका शर्माले वि.सं. २०४८ (सन् १९९१) मा स्थापित काठमाडौँ विश्वविद्यालय (KU) को संस्थापक उपकुलपतिको रूपमा लगातार दुई दशकभन्दा बढी समय (सन् २०१२ सम्म) सफल नेतृत्व गर्नुभयो। उहाँकै नेतृत्व र पहलमा नेपालमा स्वायत्त, अत्याधुनिक र गुणस्तरीय उच्च शिक्षाका साथै मेडिकल, इन्जिनियरिङ, व्यवस्थापन र प्राविधिक शिक्षाको सुदृढ जग बस्यो। ​विश्वविद्यालयको नेतृत्व बाहेक उहाँले नेपालको समग्र शैक्षिक नीति निर्माण र संस्थागत विकासमा समेत महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नुभयो। उहाँले राष्ट्रिय शिक्षा समितिको सदस्य-सचिव, राष्ट्रिय योजना आयोगको सदस्य तथा प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद् (CTEVT) को स्थापना र सञ्चालनमा अग्रणी योगदान पुर्‍याउनुभयो। शिक्षा क्षेत्रमा पुर्‍याउनुभएको यस अतुलनीय योगदानको कदरस्वरूप उहाँ राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका विभिन्न प्रतिष्ठित मानपदवी र सम्मानबाट विभूषित हुनुभएको थियो। ​नेपालको शिक्षा प्रणालीलाई आधुनिक र गुणस्तरीय बनाउन समर्पित प्रा.डा. शर्माको निधनले समग्र नेपाली शिक्षा जगतले एक निष्ठावान व्यक्तित्व,दूरदर्शी नेतृत्व गुमाएको छ। उहाँले निर्माण गर्नुभएको शैक्षिक जग र छाडेर जानुभएको मार्गदर्शन नेपाली शिक्षा क्षेत्रका लागि सधैँ प्रेरणादायी रहनेछ। वाहाको दिबङत आत्माको चीर शान्ति को कामना साथै सम्पूर्ण शोक सन्तप्त परिवार जनमा गहिरो समबेदना व्यक्त गर्दछु।

आज ७ भाद्र २०८३ को दिन जिबनमा पहिलो पटक तुइन यात्रा - त्रीसुली नदि पार गर्दा जीवनको एउटा यस्तो अध्याय बन्यो, जसले मनलाई गहिरोसँग चिन्तित र विह्वल बनाएको छ। ​त्रिशूली र भोटेकोशीको ताण्डवले आक्रान्त विदुर नगरपालिकाका को त्रीसुली पारिका विभिन्न बस्तीहरू—वडा नं. ८ को भैरुम माध्यमिक विद्यालय (हात्तीगौँडा), वडा नं. ९ को स्टार बोर्डिङ स्कुल, वडा नं. १ को त्रिशूली बजार, वडा नं. ९ को सुलक्षणा माध्यमिक विद्यालय (आउटार) र वडा नं. ७ को अक्करे वडा कार्यालय क्षेत्रमा पुगेर पीडित साथीहरूसँग साक्षात्कार गर्ने अवसर मिल्यो। ​तुइनको पातलो तारमा झुण्डिएर गर्जिरहेको नदी पार गर्दा जिउ सिरिङ्ग त भयो। तर त्यो शारीरिक त्रासभन्दा ठूलो त्रास त हाम्रा बृद्धअबश्था का दिदिबहिनी दाजुभाइले घन्टौ् कुरेर दिनहुँ भोग्ने दैनिक नियतिको विवशता देख्दा भयो। बाढीले जिबनभरको कमाइ घरबार, खेतबारी र जिन्दगीका सुन्दर सपनाहरू एकैछिनमा खोसेर लग्यो, आफन्त प्रीय जनहरू गुमाएको बेद्ना बोकेर खुला आकाश र त्रिपालमुनि आत्तिइरहेका छन् पीडितहरु। उहाँहरूका टोलाएका आँखामा अझै पनि त्यो कालो रातको त्रास र भोलिको अनिश्चित भविष्यको रोदन प्रस्ट देखिन्थ्यो। ​विद्यालयका प्रधानाध्यापक, शिक्षक, स्थानीय वडाध्यक्षहरू र पीडित साथीहरूका कारुणिक वेदना सुन्दा परेला भिजेर आए। यस्तो हृदयविदारक परिस्थितिमा हामी सबैले राजनीतिक आग्रह-पूर्वाग्रहभन्दा धेरै माथि उठेर पीडितको आँसु पुछ्नु र घाउमा मलम लगाउनु नै हाम्रो पहिलो धर्म र कर्तव्य हो। मैले उहाँहरूलाई हरेक सम्भव सहयोग र पुनरुत्थानका लागि दृढ सङ्कल्पका साथ बचन दिएको छु। ​सामुन्ने दसैँ आँगनमा आइसकेको छ, तर पीडितका घरमा चुलो बाल्ने र ओत लाग्ने ठाउँ छैन। सरकार! यी आत्तिएका मनहरूका चीत्कार सुन। स्थानीय जनभावनाअनुसार पुनर्वास, सडक र पुलहरूको पुननिर्माणकार्य युद्धस्तरमा तत्काल सुरु गर ,डिलो नगर ।

आजको ( ५ आस्विन ०८३ ) सुन्न्य समयमा प्रस्तुत बिचार -- नागरिकका समस्या समाधान को जिम्मेवार सरकार आफै दिसाहिन छ। रसुवा नुवाकोट बाढी पीडितहरु बिचल्लीमा छन चाहड बहाडको मुखमा अस्थायी पुनर्बासको ब्यबस्थाको सुरसार छैन।संसदीय बिशेश समिति चाडो गठन होस। बिधि ,संस्था र पद्धति भन्दा ब्यक्ति प्रभुत्वमा देश संचालित छ। १. २४ भाद्रको आम विध्वंस को छानबिन गर्न उच्चस्तरीय न्यायिक आयोग तत्काल बनाइयोस अझै न बन्नु सत्य बाहिर आउँदा आफ्नै मान्छे फस्ने डर हो ? २. मानव अधिकार आयोगको प्रतिवेदन लुकाउनु जनताको सूचना को हकमाथि अतिक्रमण मात्र होइन, अन्तर्राष्ट्रिय समुदायमा नेपालको बदनाम गर्नु पनि हो। ३. आयोगको सिफारिस कर्यन्बयन नभएको गुनसो छ।यो सम्बिधान र विधिको शासनको खिल्ली उडाउने निरङ्कुश प्रवृत्ति हो।

नेपालको संविधान (२०७२) जारी भएको यस ऐतिहासिक अवसरमा औपचारिक उत्सवमा मात्र सीमित नरहि गम्भीर आत्मसमीक्षाका साथ संविधानले परिलक्षित गरेका लक्ष्यहरू कत्तिको हासिल हुन सके र अबको गन्तव्य के हुनुपर्छ भन्नेबारे गम्भीर रसट्रीय विश्लेषण, समीक्षा र सिंहावलोकन गर्नु अपरिहार्य बनेको छ। ​हाम्रा लोकतान्त्रिक पद्धति, प्रक्रिया र कार्यशैली कति जनआकांक्षा सापेक्ष एवं परिणाममुखी तथा जनमुखी बन्न सके अनि संविधानले लक्षित गरेका मूल्य-मान्यताहरू कत्तिको संस्थागत हुन सके भन्नेबारे मन्थन हुनु जरुरी छ । संविधानको लोकतान्त्रिक प्रतिबद्धता र आत्माका रूपमा रहेका ३१ वटा मौलिक हकले आम नागरिकको शिक्षा, स्वास्थ्य र रोजगारीमा अझै प्रत्यक्ष परिवर्तन ल्याउन सकेका छैनन्। मधेशी, थारू, हिमाली,जन जाति तथा निरपेक्ष गरिबीको रेखामुनि रहेका सीमान्तकृत वर्गका जायज मागहरू पूर्ण रूपमा सम्बोधन हुन नसक्दा संविधानको सर्वस्वीकार्यता अझै अधुरै छ। बदलिँदो विश्व परिवेश र हाम्रो भु-राजनीतिक जटिलता बीच बिभाजन होइन सम्पूर्ण एकता र मेलमिलाप तिर रास्ट्रीय सोच निर्माण आजको आबस्यक्ता हो।यतातिर सबै पक्ष गम्भीर हुनुपर्ने जरुरी छ। ​मौलाउँदो भ्रष्टाचार, राजनीतिक भागबन्डा,बिधिबिहिनता र दण्डहीनताले संवैधानिक कानुनि शासनको अनुभूति फिक्का बन्दै गएको छ। ​तसर्थ, संविधान दिवस केवल औपचारिक भाषण र कर्मकाण्डी उत्सवमा मात्र सीमित नबनोस्। राज्य सञ्चालकहरू र हामी सबै जिम्मेवार पक्षले देखिएका त्रुटिहरू स्वीकार गर्दै यसलाई थप जीवन्त, उत्तरदायी र जनमुखी बनाउने दृढ सङ्कल्प गरौ । संविधानले परिकल्पना गरेको सार्वभौमसत्ता वास्तविक रूपमै नागरिकको दैनिकीमा गाँस, बास र कपासमा महसुस हुन सकोस। ​संविधान दिवस २०८३ को पावन अवसरमा सम्पूर्ण दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछु।

लोकतान्त्रिक आन्दोलन का अथक योद्धा यसैका लागि सम्पुर्ण जीवन समर्पण गर्ने, त्याग ,तपस्या र साहसका प्रतिमुर्ति, आफ्नो आस्था प्रति निरन्तर अटल रहने ,सत्ता भन्दा जनहित, सिद्धान्त र राष्ट्रियता लाई सर्बोच्चता दिने निष्ठावान् २०४६ साल को जन आन्दोलन सर्बोच्च नायक लौहपुरुष गणेशमान सिंहप्रति २९औँ स्मृति दिवसका अवसरमा हार्दिक नमन तथा श्रद्धाञ्जली व्यक्त गर्द्छु।

आज सन्सद को आकस्मिक समयमा प्रस्तुत बिचार facebook.com/share/v/19RiLad…