ถ้าโรงพยาบาลเอกชนเป็นหนึ่งในส่วนสำคัญของระบบสุขภาพไทย กติกาแบบไหนจะทำให้ทั้งผู้ป่วยและโรงพยาบาลได้ประโยชน์? . โรงพยาบาลเอกชนเป็นกำลังสำคัญที่ช่วยขยายโอกาสการรักษาให้คนไทย และยังมีศักยภาพที่จะทำได้มากกว่านี้ แต่ตลาดที่กลไกไม่สมบูรณ์ อาจนำไปสู่การรักษาและค่าบริการที่ไม่สอดคล้องกับความจำเป็นจริง ซึ่งกระทบตั้งแต่ค่าใช้จ่ายการรักษาของผู้ป่วย และการใช้ทรัพยากรของรัฐให้ตรงกับความต้องการทางสุขภาพ (health needs) . โจทย์ของรัฐและเราในวันนี้จึงไม่ใช่แค่ควบคุม แต่คือการออกแบบแรงจูงใจและกติกาใหม่ ให้โรงพยาบาลเอกชนเติบโตไปพร้อมกับการเป็นส่วนหนึ่งของระบบสุขภาพที่เป็นธรรมสำหรับคนไทยทุกคน . ขอชวนร่วมรับฟังข้อค้นพบจากงานวิจัยล่าสุดของ 101 PUB ร่วมกับคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบามรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล และได้รับการสนับสนุนจากสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) พร้อมเสวนาต่อยอดจากงานวิจัย ในงานเสวนาสาธารณะ ‘แนวทางส่งเสริมและกำกับดูแลโรงพยาบาลเอกชน เพื่อระบบสุขภาพที่เป็นธรรม’ . 🗓 อังคารที่ 20 ตุลาคม 2026 เวลา 13:30-16:00 น. 📍ณ สถาบันการเรียนรู้การสร้างเสริมสุขภาพ (ThaiHealth Academy) อาคาร SM Tower ชั้น 34 (BTS สนามเป้า) 🔴 ถ่ายทอดสดทาง Facebook: 101 PUB และ The101.world และทาง YouTube: The101world . รายละเอียดเพิ่มเติม: 101pub.org/hsri-public-forum… . ลงทะเบียนร่วมงาน: forms.gle/BapfkcEFJuBx88hv9

:: คนไทย 95% อยู่ในพื้นที่ที่มีสัญญาณ 5G คว้าโอกาสจาก ‘เน็ตแรง’ อย่างไรให้คุณภาพชีวิตคนไทยดีขึ้น? :: จะอยู่กลางกรุงหรืออยู่บนยอดดอย วันนี้หันไปทางไหนก็เห็นคนไทยใช้อินเทอร์เน็ต และจำนวนมากใช้ผ่านโทรศัพท์มือถือ ส่วนสำคัญมาจากการวางโครงสร้างพื้นฐานทางโทรคมนาคมที่ทำให้สัญญาณครอบคลุมพื้นที่ต่างๆ มากขึ้น โดยเฉพาะคลื่นสัญญาณ 5G ที่เรียกได้ว่าเร็วแรงแทบที่สุดในยุคนี้ สัญญาณ 5G ครอบคลุมประชากรร้อยละ 75.7 ในปี 2021 และเพิ่มเป็นร้อยละ 95 ในปี 2024 เข้าใกล้เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ข้อที่ 9 ด้านอุตสาหกรรม นวัตกรรม และโครงสร้างพื้นฐาน ที่ต้องไปถึง 100% ภายในปี 2030 แต่ความครอบคลุมของสัญญาณอินเทอร์เน็ตเป็นเรื่องหนึ่ง การใช้ประโยชน์จากอินเทอร์เน็ตก็เป็นอีกเรื่อง ไทยจะต่อยอดจากจุดแข็งนี้ให้เกิดผลดีต่อสังคมและเศรษฐกิจมากขึ้นอย่างไร ไม่ว่าจะเป็นการทำให้ประชาชนเข้าถึงบริการของรัฐได้สะดวกขึ้นผ่านระบบที่เสถียร การยกระดับทักษะด้านเทคโนโลยีของคนไทย ตั้งแต่ทักษะพื้นฐานจนถึงทักษะระดับสูงที่จำเป็นต่อการทำงานในยุคดิจิทัล ประเทศไทยต้องคิดใหม่ทำใหม่เพื่อให้ศักยภาพของคนไทยก้าวทันและก้าวหน้าทะลุเพดานไปพร้อมกับเทคโนโลยีที่เรารับมาใช้ เพื่อในวันหนึ่งเราจะไม่ได้แค่อวดชาวโลกว่าอินเทอร์เน็ตประเทศไทยแรงติดอันดับต้นๆ ของโลก แต่จะภูมิใจว่าการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงอย่างทั่วถึงเป็นบันไดขั้นสำคัญที่ทำให้คนไทยสร้างนวัตกรรมเปลี่ยนโลก และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นจริงในทุกพื้นที่ อ่านต่อได้ที่ 101pub.org/leveraging-5g-bet… #RewriteThailandsSustainableDevelopment #สภาพัฒน์ #101PUB #The101World #วันโอวัน

:: ผู้หญิงไทยวัยทำงาน 82% อยู่ในตลาดแรงงาน แต่ยังทำงานบ้าน-งานดูแลมากกว่าผู้ชายเกิน 3 เท่า :: ทุกวันนี้ผู้หญิงจำนวนมากทำงานนอกบ้านเช่นเดียวกับผู้ชาย แต่ผู้หญิงยังต้องรับภาระงานในบ้านและงานดูแลคนในบ้านที่ไม่มีค่าตอบแทน (Unpaid work) มากกว่าผู้ชาย องค์การเพื่อสตรีแห่งสหประชาชาติ (UN Women) รายงานว่าในปี 2018 ผู้หญิงไทยอายุ 5 ปีขึ้นไปใช้เวลาร้อยละ 11 ของวันไปกับงานบ้านและการทำงานดูแลที่ไม่ได้รับค่าตอบแทน เมื่อเทียบกับผู้ชายที่ใช้เวลาเพียงร้อยละ 3.3 ต่างกันเกิน 3 เท่า งานบ้านและงานดูแลเป็นงานหนัก ไม่ได้ทำให้เกิดความเหนื่อยล้าหรือความเครียดเท่านั้น แต่ยังซ้ำเติมปัญหาความเหลื่อมล้ำ ในครอบครัวที่ยากจนผู้หญิงมักเป็นคนที่ต้องออกจากงานมาดูแลคนในบ้าน ส่งผลให้ขาดโอกาสเติบโตในอาชีพ รายได้ที่ควรเก็บไว้ใช้ในช่วงบั้นปลายชีวิตก็น้อยลงตามไปด้วย ถึงเวลาที่ประเทศไทยต้องทบทวนว่าระบบที่มีอยู่ตอบโจทย์ผู้ให้การดูแล (Caregiver) อย่างเพียงพอหรือยัง โดยเฉพาะในช่วงที่ประเทศกำลังก้าวสู่ ‘สังคมสูงวัยโดยสมบูรณ์’ และจะออกแบบระบบใหม่อย่างไรเพื่อให้งานดูแลเป็นการดูแลร่วมกันของคนในสังคม ไม่ใช่การผลักภาระให้เพศใดหรือใครเพียงลำพัง อ่านต่อได้ที่ 101pub.org/thai-women-unpaid… #RewriteThailandsSustainableDevelopment #สภาพัฒน์ #101PUB #The101World #วันโอวัน

:: 5 ปี คิด for คิดส์ กับภารกิจออกแบบนโยบายเด็กและครอบครัวแห่งอนาคต :: โลกยุคปัจจุบันเปลี่ยนเร็วและเปลี่ยนแรง โดยเฉพาะในเรื่องที่กระทบต่อชีวิตของเด็กและเยาวชนไทย เช่น เมื่อ AI เข้ามาอยู่ในกระบวนการการเรียนรู้ของเด็ก เราจะใช้ให้เป็นประโยชน์และลดความเสี่ยงอย่างไร เมื่อรูปแบบครอบครัวไทยหลากหลายขึ้น รัฐและสังคมควรสร้างระบบดูแลแบบไหนเพื่อไม่ให้ใครตกหล่น เมื่อโลกรวนรุนแรงขึ้น เด็กและครอบครัวไทยจะตั้งรับและปรับตัวอย่างไร ในโลกแบบนี้ การออกแบบนโยบายเพื่อรับมือต่อความท้าทายและสร้างโอกาสใหม่ๆ สู่อนาคตของคนรุ่นถัดไป ยิ่งต้องคิดใหม่ ทำใหม่ เป็นที่มาของปฏิบัติการ ‘คิด for คิดส์’ (Kid for Kids) หรือ ศูนย์ความรู้นโยบายเด็กและครอบครัว ที่เริ่มต้นเมื่อปี 2021 ทำงานอย่างใกล้ชิดกับสำนักสนับสนุนสุขภาวะเด็ก เยาวชนและครอบครัว (สำนัก 4) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ด้วยหลักคิดในการออกแบบนโยบายเรื่องเด็กว่า เด็กเป็นสาเหตุและเป็นผลลัพธ์ของระบบนิเวศที่เขาอาศัยอยู่ การจะเข้าใจเด็กหนึ่งคนจึงต้องมองให้เห็นสิ่งที่อยู่รอบตัวเขา ตลอด 5 ปี คิด for คิดส์ ผลิตผลงานวิชาการเกี่ยวกับนโยบายสาธารณะด้านเด็ก เยาวชน ครอบครัว และการเรียนรู้ อย่างหลากหลายและอย่างต่อเนื่อง หลายผลงานนำไปสู่ความเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบาย หลายผลงานถูกนำไปอ้างอิงเป็นแหล่งความรู้ของสังคม งานวิจัยและนักวิจัยเป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ ความมุ่งหมายคือชุดความรู้จากผลงานเหล่านี้จะเป็น ‘ฐาน’ สนับสนุนทางวิชาการที่องค์กรขับเคลื่อนต่างๆ สามารถนำไปใช้เพื่อสร้างสังคมไทยที่ดีกว่าเดิมสำหรับเด็กและเยาวชนไทย เพราะโลกสร้างเด็ก และเด็กสร้างโลก หากเราออกแบบโลกรอบตัวเด็กให้ดี เด็กก็จะออกแบบประเทศไทยและโลกที่ดีขึ้นเช่นกัน อ่านบทความฉบับเต็มได้ที่ 101pub.org/5-years-kid-for-k…

:: ทบทวนกรอบการดำเนินนโยบายด้านเด็กและครอบครัว: ทำอย่างไรให้ประเด็นเด็กและครอบครัวเป็น ‘วาระทางการเมือง’ :: . ปัจจุบัน เด็กและครอบครัวไทยเผชิญความท้าทายสองระดับที่ซ้อนทับกัน ในระดับโลก ได้แก่ โลกรวน ความขัดแย้งความรุนแรง และการเติบโตของปัญญาประดิษฐ์ (AI) และในระดับโครงสร้างภายในประเทศ ได้แก่ สังคมสูงวัยสมบูรณ์ ความเหลื่อมล้ำด้านทักษะของเด็กและเยาวชน โดยความท้าทายข้างต้นปรากฏเป็นวิกฤตที่เกิดขึ้นแล้วทั้งด้านสุขภาพใจและสุขภาพกาย . จากการวิเคราะห์เพิ่มเติมผ่านกรอบ COM-B พบว่า ตัวแสดงแต่ละกลุ่มเผชิญข้อจำกัดทั้งในระดับโครงสร้างและแรงจูงใจที่ต่างกัน ภาคประชาสังคมและนักวิจัยมีความสามารถสูง แต่ขาดโอกาสและแรงจูงใจทางการเมือง เพราะประเด็นเด็กยังไม่เป็นวาระเลือกตั้ง และยังไม่มีองค์กรร่ม (peak body) ที่มีพลังต่อรอง ผู้กำหนดนโยบายระดับปฏิบัติมีทั้งความสามารถและแรงจูงใจ แต่ติดข้อจำกัดด้านโอกาส และงบแยกหมวดไม่ยืดหยุ่น ส่วนครอบครัวและเยาวชนเผชิญข้อจำกัดมากที่สุด ทั้งช่องว่างเชิงอำนาจ และความเชื่อมั่นทางการเมืองที่เสื่อมถอย . ข้อเสนอตามกรอบ COM-B ยึดหลักร่วมสี่ข้อ คือ เริ่มจากปลายทางการส่งมอบขึ้นไปสู่ส่วนกลาง ผูกงบประมาณกับผลลัพธ์ต่อเด็ก เปลี่ยนกติกาก่อนเพิ่มโครงการ และทำให้แรงจูงใจที่มีอยู่แล้วในพื้นที่ทำงานได้ภายในระบบ . ข้อเสนอดังกล่าวควรมีขับเคลื่อนแบ่งเป็นสามระยะ ได้แก่ . ⚪ ระยะ 'ไข่ขาว' (ปีที่ 1-2) เน้นมาตรการที่ประชาชนเห็นผลเร็วและการปลดล็อกระเบียบที่ทำได้ด้วยอำนาจฝ่ายบริหาร 🧩 ระยะ 'วางโครงสร้าง' (ปีที่ 3-4) ตั้งเจ้าภาพระดับชาติและนำร่อง Child Data Spine 3 จังหวัด 🟡 ระยะ 'ไข่แดง' (ปีที่ 4 ขึ้นไป) ผลักดันกฎหมายเพดานงบเด็กและการกระจายอำนาจการคลัง สำหรับ สสส. บทบาทที่เหมาะสมในระยะต่อไปคือเป็นตัวกลางเชื่อมส่วนกลางกับพื้นที่ ผู้สร้างหลักฐาน และผู้ประคองแนวร่วมข้ามรัฐบาล . คิด for คิดส์ โดยความร่วมมือของ สสส. กับ 101 PUB ชวนอ่านงานวิจัยฉบับเต็มที่ 101pub.org/child-and-family-… . วิจัย: กุลธิดา รุ่งเรืองเกียรติ, เจณิตตา จันทวงษา และสุวิชา พิทักษ์กาญจนกุล ภาพประกอบ: ปทิตตา วาสนาส่งชูสกุล ดูน้อยลง

:: คนไทย 6 ล้านคนต้องเจอภัยพิบัติต่อปี ต้องทำอย่างไรเพื่อลดความสูญเสียจากภัยพิบัติ? :: แม้ไทยมีการจัดทำแผนและยุทธศาสตร์เพื่อรับมือต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ แต่ในทางปฏิบัติ การลดความสูญเสียจากภัยพิบัติยังเป็นโจทย์ที่ท้าทาย สะท้อนผ่านจำนวนผู้เสียชีวิตและผู้ได้รับผลกระทบที่ยังไม่มีแนวโน้มลดลงอย่างชัดเจน ตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ภายในปี 2573 ไทยควรลดจำนวนผู้เสียชีวิต สูญหาย และผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากภัยพิบัติ ทั้งอุทกภัย อัคคีภัย วาตภัย และภัยแล้ง ให้น้อยกว่า 3,396 คนต่อประชากร 100,000 คน แต่ล่าสุดปี 2568 ตัวเลขนี้อยู่ที่ 10,324 คน สูงกว่าเป้าหมายราว 3 เท่า กล่าวให้เห็นภาพคือคนไทยทุก 10 คน เป็นผู้ประสบภัย 1 คน คนไทย 60 ล้านคน เป็นผู้ประสบภัย 6 ล้านคน จึงเป็นความท้าทายของรัฐที่ต้องคิดใหม่-ทำใหม่ ยกระดับการรับมือภัยพิบัติให้เท่าทันวิกฤตโลกรวนที่หนักหน่วงขึ้นเรื่อยๆ เพื่อลดความสูญเสียของประชาชนให้ได้มากที่สุด อ่านต่อได้ที่ 101pub.org/thailand-disaster… #สภาพัฒน์ #101PUB #วันโอวัน #The101World #RewriteThailandsSustainableDevelopment

:: ความท้าทายของเด็กและเยาวชนไทยที่เติบโตในท่ามกลางวิกฤตโลกรวน :: . จากงานวิจัยชิ้นนี้พบว่า ข้อเสนอที่เร่งด่วนที่สุด คือ การกำหนดสิทธิของเด็กและเยาวชนในวิกฤตภูมิอากาศไว้ในกฎหมาย พร้อมทั้งกำหนดให้การประเมินผลกระทบต่อสิทธิเด็ก (child rights impact assessment) เป็นข้อบังคับก่อนการออกกฎหมาย นโยบาย แผนงาน และการจัดสรรงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ . นอกจากนี้ รัฐควรพิจารณามิติอื่นๆ ทั้งมิติสุขภาพ และการศึกษาเพิ่มเติม โดยตระหนักถึง ‘เด็กและเยาวชน’ ในฐานะประชากรกลุ่มหนึ่งที่เผชิญผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศรุนแรงกว่าผู้ใหญ่ . คิด for คิดส์ โดยความร่วมมือของ สสส. กับ 101 PUB ชวนอ่านงานวิจัยฉบับเต็มที่ kidforkids.org/child-and-you… . วิจัย: รพีพัฒน์ อิงคสิทธิ์ และกนกพร กลิ่นเกลา ภาพประกอบ: ปทิตตา วาสนาส่งชูสกุล

เมื่ออินเทอร์เน็ตแพร่หลาย ‘พนันออนไลน์’ ทำให้คนไทยสามารถเข้าถึงการพนันได้ง่ายขึ้น จนเติบโตและแพร่ระบาดอย่างหนักในสังคมไทยปัจจุบัน . งานวิจัยชิ้นนี้ค้นพบว่า กลยุทธ์ของผู้ประกอบการพนันออนไลน์ในประเทศไทยแบ่งออกเป็น 2 กลยุทธ์หลัก ได้แก่ 🎰 กลยุทธ์ทางการตลาดเพื่อดึงดูดให้คนเข้ามาเล่น 🎰 การออกแบบเว็บพนันเพื่อดึงดูดให้ผู้ที่เล่นพนันอยากจะเล่นมากขึ้น เล่นเสี่ยงขึ้น และเดิมพันด้วยเงินที่สูงขึ้น . ทั้งนี้ โจทย์พนันออนไลน์จึงยังเป็น 'พื้นที่สีเทา' ที่ยังมีช่องว่างให้ทำการศึกษาเข้าใจอีกมาก เพราะต้องทำความเข้าใจวิธีคิด-สิ่งที่ผู้เล่นพนันต้องเผชิญ เพื่อทำให้มาตรการรับมือกับพนันออนไลน์มีความแหลมคม ใช้เปลี่ยนพฤติกรรมของผู้เล่นพนันได้จริง . 101 PUB ร่วมกับ สำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงหลัก สสส. ชวนอ่านงานวิจัยฉบับเต็มที่ 101.pub.org/dark-nudge-onlin… . วิจัย: กัลป์ กรุยรุ่งโรจน์ ภาพประกอบ: ปทิตตา วาสนาส่งชูสกุล . #101PUB #พนันออนไลน์ #ผีพนัน #ปั่นสล็อต #ยิงปลา

:: สิ่งที่หวัง VS สิ่งที่ได้ การตรวจสอบ กกต. ยังห่างไกลจากหลักการที่ควรเป็น :: บทบาทของ กกต. ถูกคาดหวังให้จัดการเลือกตั้งอย่างมีประสิทธิภาพ โปร่งใส และส่งเสริมสิทธิเสรีภาพของประชาชน ทว่าการทำหน้าที่ของ กกต. โดยเฉพาะการตีความกฎระเบียบต่างๆ หลายครั้งกลับค้านสายตาและสวนทางกับการส่งเสริมสิทธิเสรีภาพของประชาชน ยิ่งทำให้เกิดคำถามว่าการที่ กกต. เป็นองค์กรอิสระ ส่งผลให้ไม่ถูกแทรกแซงจริงหรือไม่? ในขณะที่ กกต. ตรวจสอบคนอื่นได้ แล้วใครตรวจสอบ กกต.? ศาลรัฐธรรมนูญในฐานะผู้วินิจฉัยความขัดกันระหว่างกฎหมายสูงสุดกับกฎหมายต่างๆ ถูกคาดหวังให้เป็นที่พึ่งในการตรวจสอบ กกต. แต่สิ่งที่เกิดขึ้นตลอดเกือบ 30 ปีนับแต่กำเนิด กกต. กลับดูสวนทางกับความคาดหวัง แทนที่ กกต. จะเป็นองค์กรอิสระเพื่อปฏิบัติภารกิจเฉพาะด้านอย่างมีประสิทธิภาพโดยไม่ถูกการเมืองครอบงำ ในความเป็นจริง กกต. กลับเป็น ‘อิสระจากประชาชน’ ขณะที่การตรวจสอบโดยศาลรัฐธรรมนูญก็ยังไม่เพียงพอที่จะทำให้ กกต. ต้องรับผิดชอบต่อการใช้อำนาจของตัวเองและรับผิดชอบต่อประชาชน อ่านบทความเพิ่มเติม ‘ทำ(ยัง)ไม่ถึง: ศาลรัฐธรรมนูญกับความพยายามตรวจสอบ กกต.’ โดย เข็มทอง ต้นสกุลรุ่งเรือง และ ชวกร ลัญจนเสถียรชัย 101pub.org/constitution-elec…

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เรามักได้เห็นข้อมูลว่าคนไทยมีปัญหาสุขภาพจิตมากขึ้นอย่างรวดเร็ว และยังมีแนวโน้มว่าสถานการณ์จะแย่ลงต่อเนื่อง แม้เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นในจิตใจ แต่ปัญหาสุขภาพจิตไม่ได้มีต้นตอจากปัญหาระดับบุคคลเท่านั้น แต่เป็นผลของสภาพสังคมที่เราอาศัยอยู่ การแก้ปัญหาบนพื้นฐานความเชื่อที่ว่าสุขภาพจิตเป็นความรับผิดชอบส่วนบุคคล จึงเป็นแนวทางที่ขาดประสิทธิภาพและไม่ได้นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน รัฐควรมีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพจิตด้วย ไม่ใช่เพียงเพื่อช่วยเหลือผู้ที่มีปัญหา แต่เป็นการลงทุนที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และประเทศ ปัญหาสุขภาพจิตจึงเป็นปัญหาเชิงนโยบายที่อาจแก้ได้ด้วยการมีนโยบายที่ดี ในบทความนี้ คิด for คิดส์ โดยความร่วมมือของ สสส. กับ 101 PUB จึงขอนำเสนอข้อมูลโดยคร่าวเกี่ยวกับภาระของโรคจิตเวชในสังคมไทย และการลงทุนของภาครัฐในการจัดการและป้องกันปัญหาสุขภาพจิตว่าได้สัดส่วนกันมากน้อยเพียงใด อ่านบทความฉบับเต็ม: 101pub.org/mental-health-cri… . เรื่อง: ธนกฤต สำราญกมล ภาพประกอบ: วนา ภูษิตาศัย

:: ทบทวนพลวัตกฎหมายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์: สองทศวรรษแห่งการเปลี่ยนแปลงและแข่งขันของสุราในประเทศไทย :: . โครงสร้างตลาดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของไทยมีลักษณะผูกขาด ซึ่งเกิดขึ้นจากการออกแบบกฎหมายและข้อบังคับที่เป็นอุปสรรค ทำให้มีผู้เข้ามาแข่งขันในตลาดได้ยาก . การต่อสู้และต่อรองผลประโยชน์ของผู้มีส่วนได้เสียแต่ละกลุ่มเกิดขึ้นนับตั้งแต่ช่วงต้นทศวรรษ 2540 จนเกิดการแก้ไข พ.ร.บ.ภาษีสรรพสามิต ในปี พ.ศ. 2568 ที่ผ่านมา . ทว่า แม้จะแก้กฎหมายหลักแล้ว แต่กฎเกณฑ์แวดล้อมในกฎหมายอื่นๆ ยังคงอยู่เป็นอุปสรรค ทั้งกฎเกณฑ์ด้านโฆษณา ภาษีระหว่างรายใหญ่และรายย่อย และความกังวลเกี่ยวกับสุขภาวะทางสังคม . 101 PUB ร่วมกับสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงหลัก สสส. ชวนอ่านงานวิจัยฉบับเต็มที่ 101pub.org/alcohol-producer-… . วิจัย: สรงกรณ์ เตชวณิชย์พงศ์ ภาพประกอบ: ปทิตตา วาสนาส่งชูสกุล

การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของผู้ดื่มในประเทศไทยเกิดขึ้นภายในบ้านหรือพื้นที่ส่วนตัวมากที่สุด สัดส่วนสูงถึงร้อยละ 82 งานวิจัยชิ้นนี้ได้พัฒนา ‘บันทึกการดื่ม’ บนแอปพลิเคชันไลน์ ให้ผู้ดื่มเลือกบันทึกได้ตามรูปแบบที่สะดวก พบว่าในกลุ่มผู้เข้าร่วม การดื่มส่วนใหญ่เกิดขึ้นในวงสังคมขนาดเล็ก โดยการดื่มคนเดียวเกิดขึ้นบ่อยที่สุด การดื่มเดียวดายไม่ได้เท่ากับการหลีกหนีสังคมเสมอไป บางคนดื่มเพื่อผ่อนคลาย ทบทวนตัวเอง หรือชดเชยความโดดเดี่ยว แต่ก็มีความเสี่ยงที่จะกลายเป็นการดื่มตามกิจวัตรโดยขาดสติ ขณะเดียวกันภาระงานทำให้บางคนดื่มหนักสะสมในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์เพื่อปลดปล่อยอารมณ์ ส่วนการดื่มกับคนสนิทก็เพื่อเชื่อมสัมพันธ์และดูแลทางจิตใจระหว่างกัน ซึ่งสภาพเช่นนี้นำไปสู่ภาวะย้อนแย้งของแอลกอฮอล์กับการดูแล เพราะยิ่งดื่มเพื่อดูแลจิตใจของตนเองหรือจิตใจของผู้อื่นมากเท่าไร ก็ยิ่งเสี่ยงดื่มหนักขึ้น จึงเป็นความท้าทายของมาตรการควบคุมเชิงกฎหมายและการจำกัดการเข้าถึงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในพื้นที่สาธารณะของไทย ว่ามาตรการเหล่านั้นอาจส่งผลให้การดื่มย้ายเข้าสู่พื้นที่ส่วนตัว ซึ่งลดอำนาจในการควบคุมตนเองของผู้ดื่ม และซ้ำเติมภาวะความโดดเดี่ยวในชุมชนเมือง 101 PUB ร่วมกับ สำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงหลัก สสส. ชวนอ่านงานวิจัยฉบับเต็มที่ 101pub.org/drink-diary-full-… วิจัย: สรัช สินธุประมา ภาพประกอบ: ปทิตตา วาสนาส่งชูสกุล

ที่ผ่านมาเรามักเข้าใจว่าปัญหาฝุ่นหรือมลพิษทางอากาศส่งผลกระทบต่อปอดหรือระบบทางเดินหายใจเท่านั้น แต่ความจริงแล้วผลกระทบต่อร่างกายส่วนอื่นมีความรุนแรงเช่นกัน โดยตั้งแต่ปี 2023 เป็นต้นมา จำนวนผู้เข้ารับการรักษาโรคอื่นๆ ที่เกี่ยวกับมลพิษทางอากาศ แซงหน้าโรคทางเดินหายใจไปแล้ว เช่นปี 2025 ผู้เข้ารับการรักษาโรคทางเดินหายใจอยู่ที่กว่า 5.5 ล้านครั้ง ขณะที่ผู้เข้ารับการรักษาโรคอื่นๆ มีถึงกว่า 6.3 ล้านครั้ง ความเจ็บป่วยของประชาชนไม่ได้เป็นเพียงปัญหาระยะสั้น แต่ส่งผลกระทบในระยะยาว โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง เช่น เด็กเล็ก ซึ่งมีแนวโน้มป่วยจากโรคมลพิษทางอากาศเพิ่มขึ้น ในปี 2025 มีผู้ป่วยถึง 1.8 ล้านคน 101 PUB ชวนอ่านเพิ่มเติมใน 101pub.org/air-pollution-imp…

🎧 Policy What! EP.50: น้ำท่วมซ้ำซากทุกปี ลงทุนจัดการน้ำแบบไหนจะแก้ปัญหา? ปีนี้ที่ไหนจะท่วมก่อน? รัฐเสียเงินแก้ปัญหาแสนล้านต่อปี แต่เข้าฤดูฝนเมื่อไหร่ ปัญหาน้ำท่วมก็วนมากลับมาอีก ไหนจะยิ่งรุนแรงขึ้นจากภาวะโลกร้อน! การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานแบบเดิมต่อไปอาจไม่เวิร์ก ต่างประเทศปรับตัวอย่างไร? ต้องลงทุนแบบไหนที่แก้ปัญหาน้ำท่วมได้จริง? ชวนหาคำตอบในรายการ Policy What! เปลี่ยนนโยบายอะไรวะ เป็นนโยบายสาธารณะที่คุณเข้าใจได้! ▶️ รับชม/รับฟังรายการได้ที่ 🔴 YouTube ➜ youtu.be/mBRmpEWIgTg 🟣 Apple Podcasts / 🟢 Spotify / 🟠 SoundCloud ➜ 101pub.org/policy-what-ep-50… 🎙️ ดำเนินรายการโดย ชลธิชา ทักษิณาเวศน์ กองบรรณาธิการ The101.world และ วศินี สุขเสมอ นักวิจัย 101 PUB #น้ำท่วม #PolicyWhat! #101Podcast #101PUB #The101world #วันโอวัน

🎧 Policy What! Special ‘เสพติดวิทยา’ EP.5: ทำไมเว็บพนันเข้าแล้วออกยาก ทุกคนก็รู้ว่าการไปเสี่ยงดวงกับพนันไม่น่าทำให้ใครรวยได้ แต่ทำไมยังมีคนยังไปเล่นไปติดพนันอยู่อีกละ หรือเป็นเพราะว่าเว็บพนันมีทริคที่ดึงดูดให้คนที่มาลองเล่น เล่นแล้วติด ติดตามได้ใน Policy What! ซีรีส์พิเศษ ‘เสพติดวิทยา’ โดยความร่วมมือระหว่าง สสส. และ 101 PUB ▶️ รับชม/รับฟังรายการได้ที่ 🔴 YouTube ➜ youtu.be/csxr_vlqg2A 🟣 Apple Podcasts / 🟢 Spotify / 🟠 SoundCloud ➜ www101pub.org/policy-what-sp… [ สสส. x 101 PUB ] #เสพติดวิทยา #สสส #PolicyWhat! #101Podcast #101PUB #The101world #วันโอวัน